โรคเกาต์ (Gout; Gouty arthritis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ธ.ค. 17, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ความหมาย เป็นโรคข้ออักเสบชนิดหนึ่ง เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า Gouty arthritis เป็นโรคเกี่ยวกับการเผาผลาญยูเรตซึ่งเป็นสาเหตุให้ปวดบริเวณข้อ มักพบอาการปวดข้อเท้าโดยเฉพาะนิ้วหัวแม่เท้า เข่า และช่วงกลางเท้า มักพบในชายอายุมากกว่า 30  ปี และหญิงวัยหมดประจำเดือน ผู้ที่ได้รับยาขับปัสสาวะ และในผู้สูงอายุ

สาเหตุ เกิดจากการมีผลึกสะสมแร่ธาตุขนาดเล็กหรือยูเรตสะสมอยู่ในข้อ ทำให้เกิดการอักเสบอย่างรุนแรง ผลึกดังกล่าวประกอบด้วยกรดยูริก ซึ่งตามปกติเป็นของเสียที่ขับถ่ายออกทางปัสสาวะ อาจมีโรคเกาต์ที่เป็นภายหลังโรคอื่นๆ เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน โรคไต เป็นต้น อาจเกิดจากยาที่ใช้รักษา เช่น Hydrochlorothiazide, Pyrazinamide เป็นต้น ซึ่งยาเหล่านี้จะลดการขับยูเรตออก

พยาธิสรีรภาพ เมื่อกรดยูริกในกระแสเลือดตกผลึกเป็นยูเรตซึ่งสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันทั่วร่างกาย การสะสมเหล่านี้ เรียกว่า Tophi ผลึกนี้จะทำให้เกิดการอักเสบเมื่อมีนิวโทรฟิลเข้าไปย่อยผลึก เนื้อเยื่อจะถูกทำลายเมื่อนิวโทรฟิลปล่อยไลโซโซมออกมา ไลโซโซมไม่เพียงแต่ทำให้เนื้อเยื่อฉีกขาดยังทำให้เกิดการอักเสบด้วย ระดับของยูเรตในซีรัมที่เพิ่มขึ้น แต่ยูเรตก็ไม่กลายเป็นผลึกหรือทำให้มีอาการ ขณะที่โรคดำเนินไปเรื่อยๆ อาจจะเป็นสาเหตุของความดันเลือดสูงหรือเป็นนิ่วในไต อาจมีอาการขึ้นทันทีทันใดกับข้อบางข้อ เริ่มด้วยมีอาการปวดตามแขนขา ข้อจะร้อน นุ่ม อักเสบ แดงหรือเขียว จะเริ่มที่นิ้วหัวแม่เท้า ตามด้วยข้อเท้า ส้นเท้า ข้อเข่า หรือข้อมือและมีไข้ต่ำๆ อาการที่รุนแรงอาจเป็นวันหรือเป็นสัปดาห์ ช่วงเวลาที่เป็นอาจเว้นช่วง 6 เดือนถึง 2 ปี ซึ่งจะพบอาการในผู้ที่ไม่ได้รับการรักษา อาจปวดหลายข้อโดยเฉพาะที่เท้าและขา ซึ่งอาจมีไข้ร่วมด้วย

อาการ ระยะที่ไม่มีอาการ ผู้ป่วยจะเริ่มด้วยมีกรดยูริกในเลือดสูง ต่อมาเป็นระยะที่มีข้ออักเสบเฉียบพลัน โดยเริ่มมีการอักเสบจากข้อใดข้อหนึ่ง ตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุด คือ ข้อเท้า รองลงมา คือ ข้อโคนหัวแม่เท้าและข้อเข่า ขณะมีอาการอักเสบจะมีข้อบวม แดง ร้อน และเจ็บปวด อาการปวดจะมีลักษณะปวดมากจนเดินไม่ได้อาจมีไข้ร่วมด้วย อาการดังกล่าวมักเกิดอย่างกะทันหัน และอาการปวดจะทุเลาเองอาจเป็นวันหรือสัปดาห์ แต่ถ้ารักษาจะหายเร็วขึ้น หากไม่ได้รับการรักษาจะเป็น

บ่อย และนานเข้าจะมีการทำลายของข้อ ไตหรืออวัยวะภายในอื่นๆ ด้วย อาการปวดอาจมีปัจจัยเสริมที่กระตุ้น เช่น ได้รับการกระทบกระแทกบริเวณข้อ ดื่มสารที่มีแอลกอฮอล์ มีการติดเชื้อในร่างกาย มีการรับประทานอาหารที่มีพิวรีน (Purine) สูง อุณหภูมิเปลี่ยนแปลง และรับประทานยาขับปัสสาวะ

การวินิจฉัยโรค จากอาการทั่วไปและการตรวจข้อที่เป็นการวินิจฉัยโรคที่แน่นอน คือ การตรวจน้ำในข้อด้วยกล้องจุลทรรศน์และเลนส์โพลารอยด์ ขณะมีอาการเฉียบพลันสามารถมองเห็นผลึกของกรดยูริก หรือเรียก่า ผลึกยูเรตที่อยู่ในน้ำภายในข้อ ล้อมรอบด้วยเซลล์เม็ดเลือดขาวจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย

การรักษา การรักษาโรคเกาต์ชนิดเฉียบพลัน รักษาโดยให้ข้ออยู่นิ่งๆ เพื่อป้องกันการอักเสบและป้องกันอาการปวดข้อ ใช้วิธีประคบร้อนหรือเย็น ให้ดื่มน้ำมากๆ วันละ 3,000 มิลลิลิตร หากไม่มีข้อห้ามเพื่อป้องกันการเกิดนิ่วในไต ให้ยาโคลซิซีน (Colchicine) รับประทานหรือฉีดเข้าทางหลอดเลือดดำ ทุก 1 ชั่วโมงเป็นเวลา 8 ชั่วโมงเพื่อยับยั้งการรับประทานและย่อยผลึกกรดยูริกโดยนิวโทรฟิล ขณะมีอาการให้ยา NSAID เพื่อลดอาการปวดและการอักเสบ ส่วนการรักษาเกาต์ชนิดเรื้อรังมีจุดมุ่งหมายเพื่อลดระดับกรดยูริกลง รวมทั้งให้ยา Allopurinol (Zyloric) เพื่อควบคุมระดับกรดยูริก ให้ Probenecid (Benacid) เพื่อส่งเสริมการขับกรดยูริก ควบคุมอาหาร หลีกเลี่ยงการดื่มสุรา อาหารที่มีพิวรีนมาก เช่น หอยเชลล์ ตับ ไต เป็นต้น

การพยาบาล ดูแลให้พักผ่อน ให้ยาแก้ปวด ประคบด้วยความร้อนและเย็นบริเวณข้อที่อักเสบ ให้ยาแก้อักเสบและยาอื่นๆ ตามแผนการรักษา การให้ยาโคลซิซีนระวังผลข้างเคียงในทางเดินอาหาร ให้ดื่มน้ำมากๆ เพื่อป้องกันนิ่วในไต บันทึกน้ำเข้า-ออกอย่างเคร่งครัด บันทึกระดับของกรดยูริกในซีรัม แนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารที่มีพิวรีนสูง เช่น ตับ ไต ดื่มแอลกอฮอล์โดยเฉพาะเบียร์และไวน์ เป็นต้น ให้รับประทานยาและบอกผลข้างเคียงให้ผู้ป่วยทราบ เช่น มึนงง คลื่นไส้ อาเจียน ปัสสาวะบ่อย ผิวหนังอักเสบ เป็นต้น บอกผู้ป่วยว่าต้องรับประทานยาโคลซิซีนเป็นเวลานาน โดยเฉพาะ 3 - 6 เดือนแรก

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่