ยา

Minoxidil, Phenoxybenzamine, Prazosin และ Reserpine

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
Istock 659112420 %281%29

Minoxidil

ชื่อสามัญ           Minoxidil

ชื่อการค้า            Loniten, Manoxidil, Minoxtrim, Modil, Neoxidil, NoxidiVNoxidil Forte

ประเภท             ยาลดความดันโลหิตสูง และขยายหลอดเลือดส่วนปลาย

ข้อบ่งใช้             ควบคุมความดันโลหิตสูงในผู้ป่วยที่ใช้ยาอื่นไม่ได้ผล หรือทนอาการข้างเคียงของยาเหล่านั้นไม่ได้ และผู้ป่วยที่มี End organ เสื่อมสภาพไปแล้วเนื่องจากความดันโลหิตสูง การออกฤทธิ์ ออกฤทธิ์โดยตรงต่อกล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือดให้คลายตัว และบางที่อาจมีผลยับยั้งต่อเอนไซม์ Phosphodiesterase เป็นผลให้หลอดเลือดขยายตัว โดยเฉพาะหลอดเลือด แดงเล็ก ไม่มีผลต่อหลอดเลือดดํา การขยายหลอดเลือดทําให้หลอดเลือดส่วนปลายมี แรงต้านลดลง ทําให้ความดันโลหิตลดลง และช่วยให้หัวใจห้องล่างซ้ายบีบตัวได้สมบูรณ์กว่าเดิม จึงช่วยให้ Stroke Volume เพิ่มขึ้น

ผลข้างเคียง

ปวดศีรษะ ปอดบวมน้ำ น้ำหนักเพิ่มอย่างรวดเร็ว ขาช่วงล่างและเท้าบวม แพ้ผื่นผิวหนัง

ชีพจรเต้นเร็ว หัวใจวาย T-wave เปลี่ยนแปลง มีน้ำในเยื่อหุ้มหัวใจ Hct ต่ำ และอาจมี อาการคลื่นไส้

การพยาบาล

  • ก่อนให้ยาต้องวัดความดันโลหิต และจับชีพจรทุกครั้ง หากพบการเปลี่ยนแปลง ให้รายงานแพทย์ทราบ
  • ชั่งน้ำหนัก ฟังเสียงปอด เพื่อสังเกตอาการแรกเริ่มของภาวะหัวใจวาย

 Phenoxybenzamine

ชื่อสามัญ           Phenoxybenzamine

ชื่อการค้า            Dibenzyline

ประเภท             ยาลดความดันโลหิตสูง

ข้อบ่งใช้             ควบคุมภาวะความดันโลหิตสูง

การออกฤทธิ์

ยับยั้งการทํางานของ Postganglionic adrenergic neuron ทําให้ Epinephrine ที่เก็บไว้

บริเวณปลายประสาทน้อยลง ทําให้ความดันโลหิตต่ำ Pulse pressure แคบ เลือดไหล กลับเข้าสู่หัวใจลดลง พบมี Na+ และน้ำคั่ง ผู้ป่วยมักได้ยาขับปัสสาวะร่วมด้วย

ผลข้างเคียง

คัดจมูก ปากแห้ง เปลือกตาหลุบลง Postural hypotension หัวใจเต้นเร็ว ใจสั่น วิงเวียน เป็นลม ซึมเศร้า คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย อาจมีอาการช็อก

การพยาบาล

  • ห้ยาพร้อมกับนม หรืออาหาร เพื่อลดการระคายเคืองต่อกระเพาะอาหาร
  • วัดความดันโลหิต และจับชีพจรในท่ายืน เพื่อปรับขนาดยาให้แน่นอน เพราะเวลายืนความดันโลหิตมักจะต่ำ
  • แนะนําให้เปลี่ยนท่าช้าๆ หากมีอาการหน้ามืดเป็นลม หรืออ่อนเพลีย ให้นอนราบทันที 
  • ให้เก็บยาในขวดสีชา

 Prazosin

ชื่อสามัญ           Prazosin hydrochloride

ชื่อการค้า           Atodel, Lopress, Mima, Minipress, Parabowl, Polypress, Pratsiol, Prazosin T.0. Pressin

ประเภท             ยาลดความดันโลหิตสูง และ α1-adrenergic blocking drug

ข้อบ่งใช้

ลดความดันโลหิตสูงชนิดอ่อนและปานกลาง อาจใช้ร่วมกับยาลดความดันโลหิตตัวอื่น รักษาโรค Raynaud และใช้บรรเทาอาการของต่อมลูกหมากโต (Benign prostatic hyperplasia, BPH)

การออกฤทธิ์

ขยายหลอดเลือดแดงส่วนปลายและหลอดเลือดดําส่วนปลาย โดยขัดขวางการออกฤทธิ์ ของ Norepinephrine ที่ α1adrenergic-receptor ยาออกฤทธิ์ลดความดันโลหิตโดย ไม่เปลี่ยนแปลงการเต้นของหัวใจ ปริมาณเลือดที่ออกจากหัวใจใน 1 นาที อัตราเลือดผ่าน ไต และอัตราการกรองผ่าน Glomerulus

ผลข้างเคียง

ทําให้ความดันโลหิตต่ำเมื่อเปลี่ยนอิริยาบถและเป็นลมหมดสติชั่วคราว ภายใน 1-3 ชั่วโมง หลังได้รับยาครั้งแรก จากการที่ยาขยายหลอดเลือด โดยไม่มีการเร่งอัตราการเต้นของหัวใจ เพื่อชดเชย เวียนศีรษะชนิดเรื้อรังขณะเปลี่ยนท่าทาง (พบไม่บ่อย) อื่นๆ เช่น ง่วงนอน ไม่มีแรง คัดจมูก ซึมเศร้า สมรรถภาพทางเพศลดลง เป็นต้น หากผู้ป่วยที่ได้รับยาขนาดสูง

การพยาบาล

  • ตรวจสอบค่าความดันโลหิตก่อนและหลังให้ยาทุกครั้งเป็นระยะๆ
  • หลังรับประทานยาครั้งแรกให้ผู้ป่วยนอนราบนาน 3 ชั่วโมง และค่อยๆ ลุกขึ้นหลังรับประทานยา จึงควรรับประทานยาครั้งแรกก่อนนอน
  • สังเกตอาการของความดันโลหิตต่ำ เช่น เป็นลม วิงเวียน ปวดศีรษะ ง่วงซึม เป็นต้นหากพบอาการดังกล่าวให้นอนพัก
  • แนะนําผู้ป่วยลดอาหารที่มีรสเค็ม ไขมันสูง ออกกําลังกายอย่างสม่ำเสมอ และระมัดระวังการทํางานเกี่ยวกับเครื่องจักรและการขับขี่ยานพาหนะ
  • เก็บยาให้พ้นแสง ใส่ซอง (ขวด) สีชา

 Reserpine

ชื่อสามัญ           Reserpine

ชื่อการค้า           “Bedin, “Brinerdin, “Hydrares, “Hyperdine, “Hypery, “Iso-Triraupin SP, *Mano-Ap-Es, *Medeserpine Co, “Reser, Reserpina, Reserpine PP Lab, *Ser-Ap-Es

ประเภท             ยาลดความดันโลหิตสูง

ข้อบ่งใช้

ลดความดันโลหิตสูงที่ไม่รุนแรง และใช้ร่วมกับยาตัวอื่น เพื่อรักษาความดันโลหิตสูงที่รุนแรง ลดการเก็บ Catecholamines ในสมอง กล้ามเนื้อหัวใจ หลอดเลือด ต่อมหมวกไต สกัดกั้น การออกฤทธิ์ การดูดกลับของ Noradrenaline ทําให้แรงต้านของหลอดเลือดส่วนปลายลดลง ความดันโลหิตลดลง

ผลข้างเคียง        

ง่วงนอน ฝันร้าย ซึมเศร้า คัดจมูก หายใจลําบาก มีอาการหอบหืดได้ ปวดท้องอย่างรุนแรง

คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย เป็นแผลในกระเพาะอาหาร หัวใจเต้นช้าลง หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ เป็นลม มีการคั่งของโซเดียมและน้ำ มีผลทําให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลว อ่อนเพลีย

การพยาบาล       

  • ตรวจสอบค่าความดันโลหิตก่อนและหลังให้ยาทุกครั้ง
  • ในรายที่มีอาการปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้อาเจียน ให้รายงานแพทย์ทราบ เพื่อพิจารณาให้ยาเคลือบกระเพาะอาหารร่วมด้วย
  • ในรายที่มีอาการคัดจมูกอาจให้ยาพ่นจมูกที่มีฤทธิ์ทําให้หลอดเลือดหดตัว
  • สังเกตอาการซึมเศร้า บุคลิกภาพเปลี่ยน
  • แนะนําผู้ป่วยให้ลดการรับประทานอาหารที่มีรสเค็มและรสจัด
  • เตรียมยา Adrenalin 1:1,000 ทันที ถ้าเกิดปฏิกิริยาภูมิแพ้
  • แนะนําผู้ป่วยว่าไม่ควรเปลี่ยนยาบ่อย เพราะยาจะได้ผลมากที่สุดเมื่อใช้ไปได้ 10 -14 วัน

 หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง รองศาสตราจารย์ปราณี ทู้ไพเราะ  ได้โดยการซื้อหนังสือ “คู่มือยา (Handbook of Drugs)”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่