กลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual syndrome; PMS)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.พ. 5, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

 

กลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual syndrome; PMS)

ความหมาย

เป็นอาการผิดปกติหรือการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์และทางร่างกาย ส่วนใหญ่มีอาการก่อนเริ่มมีประจำเดือน หรือ 2-3 วันแรกก่อนมีประจำเดือน ขณะมีประจำเดือนอาการจะลดลงหรือไม่มีอาการ ซึ่งเป็นอาการทางกาย โดยไม่เกี่ยวกับอาการทางจิต เป็นกลไกที่ค่อนข้างซับซ้อนที่เกี่ยวกับระบบต่อมไร้ท่อ และศูนย์ควบคุมประสาทส่วนกลาง มักพบในสตรีอายุ 30-40 ปี ประมาณร้อยละ 20-60 หรือพบประมาณร้อยละ 75-80 ของสตรีมีประจำเดือน

สาเหตุ

ยังไม่ทราบแน่ชัด อย่างไรก็ตาม มักพบร่วมกับ

  • ภาวะเสียสมดุลของเอสโตรเจนและโปรเจนเตอโรน (เอสโตรเจนสูง แต่โปรเจสเตอโรนต่ำ)
  • มีปริมาณของโปรแลคตินสูงเนื่องจากต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยกว่าปกติหรือจากภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
  • มีภาวะพร่องวิตามินบี 6 หรือภาวะพร่องแมกนีเซียมหรือมีภาวะพร่องทั้ง 2 อย่าง หรือรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมต่ำ
  • มีภาวะเครียดสูงหรือได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ

พยาธิสรีรภาพ

ยังไม่ทราบแน่ชัด

อาการ

มีอาการเปลี่ยนแปลงง่าย และมีพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง เช่น รู้สึกตึงเครียด ซึมเศร้า หงุดหงิดง่าย อารมณ์ฉุนเฉียว โกรธง่าย นอนไม่หลับ รู้สึกโดดเดี่ยว อ้างว้าง ร้องไห้ง่าย มีการตัดสินใจที่ผิดพลาด หลงลืมง่าย สับสน เป็นต้น อาจมีปัญหาบวมตามนิ้วมือ นิ้วเท้า ปวดหลัง มีตุ่มคันขึ้นตามตัวคล้าย ๆ กับมีอาการแพ้ ท้องผูก เป็นต้น

การวินิจฉัย

จากการซักประวัติอาการของผู้ป่วยเพียงอย่างเดียว เพราะยังไม่มีการตรวจทางห้องปฏิบัติหรือการตรวจเลือดที่บอกได้ชัดเจน อาจวินิจฉัยได้จากอาการที่แพทย์และสตรีจะใช้สังเกตตนเองว่ามีปัญหาหรือไม่ ได้แก่ การเกิดอาการหลาย ๆ อาการแบบเดิมซ้ำ ๆ ทุกเดือน เกิดก่อนมีประจำเดือนประมาณ 5-10 วันหรืออาจนานกว่านี้ และกลุ่มอาการดังกล่าวจะดีขึ้นหลังประจำเดือนหยุด หรือประมาณ 4 วันหลังมีประจำเดือน โดยบันทึกอาการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในปฏิทินที่บันทึกการมีประจำเดือนเพื่อช่วยยืนยันอาการของ PMS หากมีอาการในระยะของการมีประจำเดือนอย่างน้อย 3 ครั้ง แสดงว่าผู้ป่วยเป็น PMS

การรักษา

ให้ผู้ป่วยรับประทานวิตามินบี 6 ร่วมกับหลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น ชา กาแฟ น้ำอัดลม เป็นต้น จะช่วยลดอาการของ PMS ลงได้ รวมทั้งรับประทานแคลเซียม วิตามินเอและซี แมกนีเซียม กรดไขมัน อาจช่วยลดอาการได้เล็กน้อย ให้รับประทานยา Spironolactone, Progesterone, ยาคุมกำเนิด ยาคลายความวิตกกังวล Paroxetine hydrochloride, Fluoxetine hydrochloride จะช่วยลดอาการ PMS ได้

การพยาบาล

  • ให้ความรู้เกี่ยวกับอาการและการเปลี่ยนแปลงทางกายของ PMS
  • แนะนำให้รับประทานอาหารที่มีโซเดียมต่ำ แคลเซียมสูง (วันละ 1,000 มิลิกรัม) ลดภาวะเครียด หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์หรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน งดสูบบุหรี่ ลดน้ำหนัก ออกกำลังกายโดยวิ่งเหยาะๆ
  • ใช้กิจกรรมกลุ่มหรือกลุ่มบำบัด เพื่อช่วยแบ่งปันประสบการณ์หรือแบ่งปันความรู้สึกร่วมกันได้

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การมีประจำเดือนมาไม่ปกติเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่