ภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่ในสุนัข (Megaesophagus in Dogs)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 27, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 529,157 คน

ภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่ในสุนัขเป็นภาวะที่หลอดอาหารขยายขนาดขึ้น ซึ่งอาการนี้มักเกิดขึ้นพร้อมกับภาวะที่หลอดอาหารมีการเคลื่อนไหวที่ลดลงด้วย เพราะในช่วงปกติหลอดอาหารมักมีการเคลื่อนไหวเพื่อช่วยนำอาหารและของเหลวที่สุนัขกินผ่านเข้าสู่กระเพาะ

ภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่นั้นมักพบในสุนัขมากกว่าในแมว มีสุนัขบางสายพันธุ์อาจมีโอกาสเกิดมาพร้อมกับปัญหานี้ตั้งแต่เกิด เช่น wire haired fox terrier และ miniature schnauzer และบางสายพันธุ์อาจมีแนวโน้มเป็นสายพันธุ์เสี่ยง เช่น เยอรมัน เชปเพิร์ด ดัชชุน เกรทเดน ลาบราดอร์ รีทรีฟเวอร์ ปั๊ก หรือชาเป่ย

ลักษณะอาการ

อาการขากหรือขย้อนอาหารถือว่าเป็นอาการหลักที่เห็นได้ชัดซึ่งแสดงถึงภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่ รวมไปถึงภาวะปอดอักเสบจากการที่มีเศษอาหารหรือของเหลวหลุดเข้าไปในปอด (aspiration pneumonia) ด้วยเช่นกัน ส่วนอาการอื่นๆ ที่สามารถสังเกตได้มีดังต่อไปนี้

  • อาเจียน
  • ไอ
  • มีน้ำมูก
  • หายใจเสียงดัง
  • น้ำหนักลดลง (เพราะกินอาหารไม่ค่อยได้)
  • มีความอยากอาหารมากๆ หรือไม่อยากอาหารเลย
  • น้ำลายไหลมาก
  • มีกลิ่นปากเหม็น
  • มีอัตราการเจริญเติบโตต่ำ

สาเหตุของโรค

ภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่นั้นอาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่กำเนิด หรือว่าเป็นในภายหลังก็ได้ หากสุนัขเป็นมาตั้งแต่กำเนิดส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากพันธุกรรม ส่วนสุนัขที่เป็นมาในภายหลังนั้นส่วนใหญ่มักยังหาสาเหตุไม่ได้เช่นกัน แต่อย่างไรก็ดีภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่นั้นสามารถเกิดขึ้นได้จากสาเหตุดังต่อไปนี้

  • โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทและกล้ามเนื้อ เช่น ไข้หัดสุนัข myasthenia gravis หรือกล้ามเนื้ออักเสบ
  • มีเนื้องอกบริเวณหลอดอาหาร
  • มีสิ่งแปลกปลอมที่หลอดอาหาร
  • มีภาวะหลอดอาหารอักเสบ
  • สุนัขได้รับสารพิษจากโลหะหนัก เช่น ตะกั่ว
  • มีการติดเชื้อปรสิตในร่างกาย

แนวทางการวินิจฉัย

สัตวแพทย์จะเริ่มต้นจากการซักประวัติสุนัขก่อน โดยจะดูว่าสุนัขนั้นมีอาการขย้อนอาหารหรือว่าอาเจียน (การขย้อนอาหารหมายถึงอาหารยังไปไม่ถึงกระเพาะแล้วถูกขย้อนออกมา ในขณะที่การอาเจียนคือการที่อาหารถูกย้อนออกมาจากในกระเพาะ) โดยมีวิธีการดูว่าอาหารที่ออกมานั้นถูกย่อยแล้วหรือไม่ ถ้าเป็นอาหารที่ยังไม่ได้ย่อยแสดงว่าสุนัขมีอาการขย้อนนั่นเอง

การตรวจวินิจฉัยขั้นถัดมาคือการถ่ายภาพเอ็กซเรย์ซึ่งสามารถทำให้เราทราบได้ว่าภายในหลอดอาหารนั้นขยายใหญ่เพราะอะไรและมีอะไรอยู่ ซึ่งจะช่วยให้เราทราบได้ว่าสาเหตุของภาวะนี้เกิดจากอะไร

ส่วนแนวทางการวินิจฉัยขั้นสูง เช่น การสอดกล้องเข้ามาสำรวจในหลอดอาหารขึ้นอยู่กับการพิจารณาของสัตวแพทย์ โดยเป็นการสอดท่อเล็กๆ ติดกล้องและหลอดไฟเข้าไปในหลอดอาหาร ภาพจากกล้องที่ติดไว้จะแสดงให้เห็นที่จอข้างนอก ซึ่งในท่อที่สอดเข้าไปจะมีที่หนีบเล็กๆ สามารถหนีบเอาเศษอาหารหรือสิ่งแปลกปลอมที่อุดตันออกมาได้

แนวทางการรักษา

แนวทางการรักษาภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่ให้สำเร็จนั้นจำเป็นต้องจัดการสาเหตุเบื้องหลังที่ทำให้หลอดอาหารขยายใหญ่เสียก่อน และอย่าลืมให้สุนัขได้รับสารอาหารที่เพียงพอต่อวัน เนื่องจากเมื่อสุนัขมีภาวะนี้มักจะกินอาหารไม่ได้ จึงแนะนำให้อาหารเหลวหรืออาหารที่ปั่นละเอียดแล้วเป็นหลัก และควรเป็นอาหารที่มีพลังงานสูง

ในกรณีที่ภาวะหลอดอาหารอุดตันนั้นเกิดขึ้นจากสิ่งแปลกปลอมอุดตันอาจจะสามารถเอาออกมาได้เลย ขึ้นอยู่กับสัตวแพทย์ว่าจำเป็นต้องผ่าตัดนำออกหรือเพียงแค่สอดกล้องก็เพียงพอ แต่ถ้าสุนัขมีภาวะ aspiration pneumonia ควรรีบให้การรรักษาเบื้องต้น เช่น ให้ดมออกซิเจน ให้ยาปฏิชีวนะ เพื่อรักษาให้หายก่อน เพราะภาวะปอดอักเสบหรือ aspiration pneumonia นั้นถือเป็นอันตรายฉุกเฉินที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

แนวทางการดูแลและป้องกัน

โดยทั่วไปการดูแลสุนัขที่มีภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่นั้นสามารถทำได้โดยให้สุนัขได้รับสารอาหารที่ต้องการครบถ้วนในแต่ละวัน หากสุนัขไม่สามารถกินเองได้ สัตวแพทย์อาจพิจารณาสอดท่อไปถึงกระเพาะอาหารเพื่อที่จะสามารถให้อาหารเหลวได้ รวมไปถึงการดูแลร่างกายพื้นฐานอย่างให้นอนบนเบาะรองนอนที่นุ่มและพลิกตัวทุกๆ 4 ชั่วโมง

หากมีการสอดท่ออาหารถึงกระเพาะ อาหารเหลวที่จะให้นั้นควรเป็นอาหารที่ไม่ร้อน มีอุณหภูมิอุ่นๆ สูงกว่าอุณหภูมิห้องเล็กน้อย (ประมาณ 38-40 องศา) และควรให้สุนัขอยู่ในท่านั่งประมาณ 10 -15 นาที ทั้งก่อนและหลังกินอาหาร

อย่าลืมไปพบสัตวแพทย์ตามนัดเพื่อประเมินอาการว่าดีขึ้นแล้วอย่างไร รวมไปถึงการเอ็กซเรย์ช่องอกในกรณีที่สัตว์มีภาวะ aspiration pneumonia ด้วย

โดยส่วนมากสุนัขที่มีภาวะหลอดอาหารขยายใหญ่จะต้องได้รับการดูแลรักษาไปตลอดชีวิต โดยเฉพาะสุนัขที่เกิดมาพร้อมความผิดปกตินี้ส่วนใหญ่มักจะมีแนวโน้มการหายจากโรคที่ไม่ดีรวมไปถึงอาจเสียชีวิตได้ จากภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เช่น aspiration pneumonia เป็นต้น

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ (1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามสัตวแพทย์ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปหรือวีดีโอของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งคำถาม