โภชนาการ

ลักษณะอาหารในโรงพยาบาล

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 9 นาที
Istock 515450271 %281%29

ลักษณะอาหารที่ใช้ทั่วไปในโรงพยาบาล หมายถึง อาหารที่โรงพยาบาลทั่วไปจัดบริการให้แก่ผู้ป่วยที่ไม่จำเป็นต้องรับประทานอาหารเฉพาะโรค ลักษณะของอาหารจะเหมือนคนปกติที่ไม่เจ็บป่วยทั่ว ๆ ไปรับประทาน อาจมีการเปลี่ยนแปลงรูปลักษณะของอาหารบ้างเพียงเล็กน้อย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการและสภาพของผู้ป่วย ดังนั้นในการปฏิบัติอาหารที่ใช้บริการทั่วไปในโรงพยาบาลสามารถแบ่งออกตามลักษณะของอาหารดังนี้

1. อาหารธรรมดา (regular diet, general diet, standard diet หรือ normal diet)

2. อาหารธรรมดาย่อยง่าย (light diet)

3. อาหารอ่อน (soft diet)

4. อาหารเหลว (liquid หรือ fluid diet) แบ่งได้ 2 ชนิด คือ

  • อาหารเหลวใส (clear liquid diet)
  • อาหารเหลวข้น (full liquid diet)

อาหารธรรมดา

อาหารธรรมดาเป็นอาหารที่ไม่แตกต่างไปจากอาหารของคนปกติ รายการอาหารจึงสามารถใช้ร่วมกันได้ เพียงแต่ในการประกอบอาหารต้องดัดแปลงในเรื่องของรสชาติอาหารให้อ่อนกว่าปกติดังรายการอาหารในตารางที่ 5.3

ตารางที่ 5.3 ตัวอย่างรายการอาหารธรรมดา 7 วัน

วันที่

อาหารเช้า

อาหารกลางวัน

อาหารเย็น

วันที่ 1

โจ๊กหมู

ไข่ลวก

ผลไม้

นม

ข้าวผัดสามสี

แกงจืดตำลึงหมูสับ

กล้วยบวชชี

ข้าวสวย

ต้มยำไก่ใส่เห็ดฟาง

ผัดผักรวม

ผลไม้

วันที่ 2

ข้าวต้มกุ้ง

ผลไม้

นม

ก๋วยเตี๋ยวผัดไทย

ตะโก้ข้าวโพด

น้ำผลไม้

ข้าวสวย

ไข่ตุ๋นทรงเครื่อง

น้ำพริกหนุ่ม-ผักสด

เฉาก๊วย

วันที่ 3

ขนมปังปิ้งทาเนย

ไข่ดาวแฮม

นมสด

ผลไม้

ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าหมู

ลอดช่องสิงคโปร์

ผลไม้

ข้าวสวย

แกงจืดเต้าหู้สาหร่าย

ไก่ผัดพริกขิง

วุ้นกะทิ

วันที่ 4

ข้าวต้ม

ผัดผักบุ้ง

ยำกุ้งแห้ง

ผลไม้

บะหมี่หมูแดง

สาคูถั่วดำ

ข้าวสวย

ผัดเปรี้ยวหวานกุ้ง

แกงจืดไข่น้ำ

ผลไม้

วันที่ 5

เกี๊ยวน้ำกุ้ง

นมถั่วเหลือง

ผลไม้

ข้าวมันไก่

ต้มจืดฟัก

ผลไม้

ข้าวสวย

ต้มจับฉ่าย

หมูปั้นก้อนทอด

ทับทิมกรอบ

วันที่ 6

กวยจั๊บน้ำใส

ผลไม้

นม

มะกะโรนีกุ้ง

ข้าวเหนียมมะม่วง

ข้าวสวย

ต้มยำปลา

ผัดคะน้าน้ำมันหอย

ผลไม้                                 

วันที่ 7

แซนด์วิชแฮม

ไข่ดาว

น้ำนม

ผลไม้

ข้าวผัดกะเพราหมู

เกาเหลาลูกชิ้น

น้ำผลไม้

ข้าวสวย

ปลานึ่งซีอิ๊ว

ผัดพริกขิงหมูถั่วฟักยาว

ถั่วเขียวต้มน้ำตาล

อาหารที่กำหนดเป็นเพียงตัวอย่างในการกำหนดอาหารเท่านั้น ดังนั้นพลังงานและปริมาณของอาหารสามารถเปลี่ยนแปลงได้ อาจปรับให้พลังงานลดลงหรือเพิ่มมากขึ้นได้ ในกรณีที่ต้องการลดพลังงานของอาหารลงโดยไม่ลดสัดส่วนของอาหารอาจทำได้ดังนี้

  1. เปลี่ยนน้ำนมธรรมดา (whole milk) ให้เป็นน้ำนมที่ไม่มีไขมัน (skim milk) หรือใช้วิธีกำหนดน้ำนมทั้งสองอย่างด้วยกัน โดยลด whole milk ลง และให้ได้ skim milk ด้วย
  2. ควรใช้เนื้อแดงล้วน ๆ ไม่มีไขมันติด หรือเอาส่วนที่เป็นไขมันมากออกและงดประเภทที่มีไขมันแฝงอยู่ในตัวเนื้อ เช่น เนื้อหมู ผลิตภัณฑ์เนื้อหมู ปลาชนิดที่มีมันมาก ไก่ตอน (แม้จะใช้เฉพาะส่วนที่เป็นเนื้อล้วน ๆ ก็ตาม) โดยเปลี่ยนจากเนื้อสัตว์ไขมันสูง (เนื้อสัตว์หมวด ก) เป็นเนื้อสัตว์ไขมันต่ำหรือต่ำมาก (เนื้อสัตว์หมวด ค หรือหมวด ง) เป็นต้น
  3. ลดปริมาณไขมันลง ให้เหลือ 2 ส่วน หรือมื้อละ 1 ส่วน ถ้าลดไขมันหมดจะทำให้อาหารไม่อร่อย ผู้ป่วยอาจไม่ยอมรับประทานอาหาร

ถ้าต้องการเพิ่มพลังงานโดยไม่ต้องเพิ่มปริมาณอาหาร สามารถได้โดยเพิ่มน้ำตาล หรือเพิ่มอาหารหวานในรายการอาหาร หรือรับประทานอาหารว่างเพิ่มขึ้นในกรณีที่รับประทานขนมปังอาจเพิ่มเนย แยม หรือเยลลี่ และอาจดัดแปลงเป็นน้ำนมที่ปรุงแต่งรส เช่น นมรสสตรอเบอรี่ นมช็อกโกแลตหรือเพิ่มเครื่องดื่มที่มีรสหวานที่ให้พลังงานสูง เช่น น้ำผลไม้ชนิดต่าง ๆ หรือ น้ำหวาน เป็นต้น

อาหารธรรมดาย่อยง่าย

อาหารธรรมดาย่อยง่ายหรืออาหารช่วงพักฟื้น (light diet หรือ convalescent diet) คือ อาหารธรรมดาที่มีคุณค่าทางโภชนาการใกล้เคียงกับอาหารธรรมดา แต่ย่อยง่ายกว่า อาหารทุกชนิดต้องปรุงสุก อาหารทุกชนิดต้องย่อยง่าย รสจืด งดเว้นอาหารเผ็ดทุกชนิด เช่น ต้มยำ แกงส้ม ผัดเผ็ด ลาบ เป็นต้น งดอาหารดิบทุกชนิด เช่น ผักดิบ หรืออาหารที่มีใยมาก เช่น ฝรั่ง สับปะรด ลักษณะของอาหารธรรมดาย่อยง่ายดังแสดงในตารางที่ 5.4

อาหารธรรมดาย่อยง่ายเป็นอาหารไม่ก่อการระคายเคืองต่อช่องปาก คอ เยื่อบุภายในอวัยวะในระบบทางเดินอาหารและกระเพาะปัสสาวะ จึงมักจัดให้กับผู้ป่วยที่อยู่ในระยะพักฟื้นผู้ป่วยที่มีระบบการย่อยอาหารทำงานได้ไม่ดีพอ หรือผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัด ดังแสดงตัวอย่างรายการอาหารในตารางที่ 5.5

ตารางที่ 5.4  ตัวอย่างลักษณะอาหารธรรมดาย่อยง่ายที่รับประทานได้และอาหารที่ควรงด

ชนิดของอาหาร

ลักษณะอาหารที่รับประทานได้

ลักษณะอาหารที่ควรงด

ข้าวและผลิตภัณฑ์จากแป้ง

ข้าวสวยหุงนิ่ม ๆ ข้าวต้ม เส้นก๋วยเตี๋ยว มะกะโรนีต้มให้นุ่ม ขนมปัง

ข้าวสวยที่หุงแข็งกระด้าง

ผัก

ผักทุกชนิดทำให้สุกด้วยการต้ม หรือนึ่ง

ผักดิบทุกชนิด และผักที่มีกากและเส้นใยมาก ๆ

ผลไม้

ผลไม้สุกทุกชนิด เลือกรับประทานที่ย่อยง่าย ไม่มีเปลือกหรือกากมาก เช่น มะละกอ กล้วย มะม่วงสุก

ผลไม้หมักดองทุกชนิด ผลไม้เนื้อแข็ง ผลไม้ดิบ เช่น มะม่วงดิบ ผลไม้ที่มีใยอาหารมาก เช่น สับปะรด

เนื้อสัตว์ และไข่

เนื้อสัตว์ทุกชนิด ผ่านความร้อนทำให้สุกด้วยการต้ม ตุ่น เนื้อสัตว์ต้องนุ่ม ไม่มีพังผืด ไม่เหนียว ไข่ที่ปรุงสุก

เนื้อสัตว์ทุกชนิดที่ปรุงสุกดิบ หรือไม่ผ่านความร้อนเนื้อสัตว์ที่นำไปทอด ปิ้ง ย่างจนเนื้อแข็งกระด้าง

ไขมัน

น้ำมันจากพืช ครีม เนย

อาหารที่ทอดแล้วอมน้ำมัน หัวกะทิ

เครื่องปรุงรส

เครื่องปรุงรสทุกชนิด

เครื่องปรุงที่มีรสจัด เช่น พริกป่น ควรลดปริมาณ น้ำปลา น้ำตาลลง

เครื่องดื่มและขนมหวาน

เครื่องดื่มทุกชนิด เช่น โกโก้ และ น้ำผลไม้ ขนมหวานทุกชนิดที่รสอ่อน

เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ชา กาแฟ

ที่มา : ดัดแปลงจาก พัทธนันท์, 2555; รุจิรา, 2552

 

ตารางที่ 5.5  ตัวอย่างรายการอาหารธรรมดา 4 วัน

วันที่

อาหารเช้า

อาหารกลางวัน

อาหารเย็น

วันที่ 1

เกี๊ยวน้ำกุ้ง

ไข่ลวก

มะละกอสุก

นมสด

ก๋วยเตี๋ยวไก่ตุ๋นมะระ

ขนมกล้วย

ข้าวสวยหุงนุ่ม

เต้าหู้ทรงเครื่อง

ปลานึ่งบ๊วย

น้ำผลไม้

วันที่ 2

ข้าวต้มปลา

นมถั่วเหลือง

มะม่วงสุก

เกี้ยมอี๋น้ำ

ตะโก้เผือก

น้ำผลไม้

ข้าวสวยหุงนุ่ม

ไข่ตุ๋นทรงเครื่อง

แกงจืดตำลึงหมูสับ

เฉาก๊วย

วันที่ 3

ขนมปังทาแยม

ไข่ลวก

นมสด

กล้วยหอม

บะหมี่หมูตุ่น

น้ำผลไม้

ข้าวสวยหุงนุ่ม

แกงจืดเต้าหู้สาหร่าย

ต้มจับฉ่าย

ลูกตาลอ่อนเชื่อม

วันที่ 4

ข้าวต้มปลา

เต้าฮวยน้ำขิง

ราดหน้าหมูสับเห็นฟาง

กล้วยไข่เชื่อม

ข้าวสวยหุงนิ่ม

ผัดฟักทองใส่ไข่

แกงจืดไข่น้ำ

น้ำผลไม้

อาหารอ่อน

อาหารอ่อน (soft diet) เป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการและพลังงานใกล้เคียงอาหารธรรมดา แต่อาหารชนิดนี้มีลักษณะอ่อนนุ่ม เปื่อย เคี้ยวง่าย ย่อยง่าย รสไม่จัด รสจืด ไม่มีกากหรือมีกากน้อย ผักที่กากใยน้อยต้องนำมาดัดแปลงทำให้นุ่ม เช่น สับหรือบด ต้มหรือตุ๋นจนเปื่อยนุ่ม ส่วนผักที่กากใยมากและแข็งต้องนำมาสับ ต้มหรือตุ๋น แล้วบดกรองแยกเอาใยออก อาหารอ่อนจึงเป็นอาหารที่มีกากใยค่อนข้างต่ำ (Rosdahl and Kowalski, 2008) ถ้าเป็นสัตว์ปีกต้องเอาหนังออก เนื้อวัวและหมูต้องเอาพังผืดออก และต้องสับหรือบด ปลาเป็นอาหารเนื้อที่เหมาะสมที่สุดไม่ระคายเคืองต่อวัยวะที่ทำหน้าที่ย่อยอาหารไม่ทำให้ท้องอืด จุกแน่น อาหารชนิดนี้จัดให้แก่ผู้ป่วยที่มีปัญหาในการเคี้ยวอาหาร ผู้ป่วยที่อยู่ระหว่างการพักฟื้น และผู้ป่วยหลังคลอด เป็นต้น (อรอนงค์, 2542) ลักษณะของอาหารอ่อนดังแสดงในตารางที่ 5.6

ตารางที่ 5.6 ตัวอย่างลักษณะอาหารอ่อนที่รับประทานได้และอาหารที่ควรงด

ชนิดของอาหาร

ลักษณะอาหารที่รับประทานได้

ลักษณะอาหารที่ควรงด

ข้าวและผลิตภัณฑ์จากแป้ง

ข้าวต้ม หรือโจ๊ก ผลิตภัณฑ์จากแป้ง เช่น เส้นก๋วยเตี๋ยว มะกะโรนี วุ้นเส้น บะหมี่ต้มให้เปื่อยนุ่ม

ข้าวสวย

ผัก

ผักทุกชนิดต้มเปื่อย ผักที่มีใยมาก ควรต้มเปื่อยและบดกรอบเอาใยออก

ผักดิบทุกชนิด ผักดอง ผักตากแห้ง

ผลไม้

ผลไม้สุกที่อ่อนนุ่ม ไม่มีกากหรือใยมาก เช่น มะละกอ กล้วย มะม่วงสุก ถ้าเป็นผลไม้ที่มีกากหรือใยมากต้องกรองเอากากออกก่อน น้ำผลไม้ กระเป๋าที่ไม่มีใยหรือตะกอน

ผลไม้หมักดองทุกชนิด ผลไม้เนื้อแข็ง ผลไม้ดิบ ผลไม้กระป๋อง ผลไม้ที่รับประทานได้ทั้งเปลือกหรือมีเมล็ดเล็ก เช่น องุ่น ลองกอง มังคุด

เนื้อสัตว์ และไข่

เนื้อสัตว์ทุกชนิดรับประทานได้ แต่ต้องเอาเอ็นหรือพังผืด หนังออก สับหรือบดให้ละเอียด และนำมาผ่านความร้อนทำให้สุกด้วยการต้ม ตุ๋น

เนื้อสัตว์ทุกชนิดที่ปรุงสุกดิบ หรือไม่ผ่านความร้อนเนื้อสัตว์ที่นำไปทอด ปิ้ง ย่าง เนื้อสัตว์แปรรูป เช่น ไส้กรอก กุนเชียง หมูยอ เนื้อตากแห้ง

ไขมัน

น้ำมันจากพืช ครีม เนย

อาหารที่มีกะทิเข้มข้น น้ำมันและไขมันจากสัตว์

เครื่องปรุงรส

เครื่องปรุงรสทุกชนิด แต่ต้องปรุงรสไม่ให้รสจัด

เครื่องปรุงที่มีรสจัดเช่น พริกป่น ซอสพริก เต้าเจี้ยว น้ำพริก ปลาร้า เครื่องเทศ

เครื่องดื่มและขนมหวาน

นม ไมโล โกโก้ และน้ำหวาน น้ำเต้าหู้ ขนมหวานที่มีลักษณะนุ่ม รับประทานง่าย ย่อยง่าย ไม่หวานจัดและไม่มีกะทิเข้มข้น

เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ชา กาแฟ น้ำอัดลม ขนมไทยที่มีรสหวานจัด มีไส้มะพร้าว มีกะทิเข้มข้น โรยมะพร้าว ถั่ว ฯลฯ ขนมเชื่อมชนิดต่างๆ

ที่มา : ดัดแปลงจากพัทธนันท์, 2555; รุจิรา, 2552

คุณค่าทางอาหารของอาหารอ่อนควรมีคุณค่าทางโภชนาการและพลังงานเท่ากับหรือใกล้เคียงกับอาหารธรรมดา  แต่ในทางปฏิบัติเมื่อจัดอาหารอ่อนปริมาณอาหารจะมีมากกว่าอาหารธรรมดาที่ให้พลังงานเท่ากัน  ดังนั้นจึงกำหนดมาตรฐานอาหารอ่อนไว้ต่ำกว่าอาหารธรรมดาเล็กน้อย เช่น  1,500 -1,800 กิโลแคลอรีต่อวัน  การกระจายตัวของสารอาหาร โปรตีน  คาร์โบไฮเดรต และไขมัน ไม่แตกต่างจากอาหารธรรมดามากนัก คือ โปรตีน 10-35%  ไขมัน 20-35% และคาร์โบไฮเดรต 45-65% (Schiff, 2011) 

อาหารอ่อนอาจสามารถแบ่งได้ 2 ประเภท คือ

  • อาหารอ่อนทั่วไป (medical soft diet)
  • อาหารอ่อนสำหรับผู้ป่วยหลังผ่าตัด (surgical soft diet)

อาหารอ่อนทั่วไปเป็นอาหารมีลักษณะอ่อนนุ่ม  เปื่อย  นุ่ม และย่อยง่าย รับประทานง่าย อาหารที่แข็งและย่อยยากต้องนำมาดัดแปลงให้นุ่ม  มีปริมาณกากใยต่ำ นำมาจัดให้ผู้ป่วยทั่วไปที่มีปัญหาการเคี้ยวอาหาร ผู้ป่วยที่อยู่ระยะพักฟื้นและผู้ป่วยหลังคลอด  เป็นต้น  รายการอาหารอ่อนทั่วไปดังแสดงในตารางที่ 5.7

เป็นอาหารที่มีใยและกากอาหารน้อยมาก  เหมาะสำหรับผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดที่มีอาการดีขึ้น  แต่ผู้ป่วยยังไม่สามารถรับประทานอาหารได้  อาหารที่กำหนดให้มีโปรตีนสูงเพื่อช่วยให้บาดแผลหายเร็วขึ้น  คุณค่าทางอาหารของอาหารอ่อนของผู้ป่วยหลังผ่าตัดไม่แตกต่างจากอาหารอ่อนทั่วไป  รายการอาหารอ่อนสำหรับผู้ป่วยหลังผ่าตัดดังแสดงในตารางที่ 5.7

ตารางที่ 5.7  ตัวอย่างรายการอาหารอ่อนทั่วไปและอาหารอ่อนสำหรับผู้ป่วยหลังผ่าตัด 1 วัน

ชนิดของอาหารอ่อน

อาหารเช้า

อาหารกลางวัน

อาหารเย็น

อาหารอ่อนทั่วไป

เกี๊ยวน้ำกุ้งสับ

ไข่ลวก

มะละกอสุก

นมสด

กวยจั๊บน้ำใส ไก่สับ

น้ำส้มคั้น

ขนมปังสังขยา

ข้าวต้ม

ปลานึ่งซีอิ๊ว

หมูหยอง

โอวัลติน

อาหารอ่อนสำหรับผู้ป่วยหลังผ่าตัด

โจ๊กหมูสับ

ไข่ลวก

นมสด

เกี้ยมอี๋น้ำใส่หอมใหญ่และไก่สับ

ข้าวต้ม

ไข่ตุ๋นกุ้งสับ

ปลานึ่ง

มะละกอสุก

โกโก้ร้อน

ที่มา :  ดัดแปลงจากรุจิรา, 2552

อาหารเหลว

อาหารเหลว (liquid diet) เป็นอาหารที่สามารถเท หรือเป็นของเหลวที่อุณหภูมิห้องและอุณหภูมิในร่างกาย  คุณค่าทางโภชนาการของอาหารเหลวค่อนข้างต่ำดังนั้นควรจัดอาหารเหลวให้ผู้ป่วยในระยะเวลาสั้น ๆ (Stanfield and Hui,2010) อาหารเหลวเป็นอาหารที่จัดให้ผู้ป่วยหลังการผ่าตัด เพื่อเป็นการทดสอบการทำงานระบบทางเดินอาหาร โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ทำการผ่าตัดช่องท้องหรือผู้ป่วยมีปัญหาการเคี้ยวอาหาร เช่น ผู้ป่วยที่ดัดฟัน  ถอนฟัน  และไม่สามารถเคี้ยวอาหารได้ อาหารมีลักษณะเป็นน้ำย่อยง่าย ไม่มีกาก ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลืนอาหารได้โดยไม่ต้องเคี้ยว (รุจิรา, 2552) อาหารเหลวสามารถแบ่งเป็น 2 ชนิด คือ          

  • อาหารเหลวข้น (full liquid diet)
  • อาหารเหลวใส (clear liquid diet)

ลักษณะของอาหารจะเป็นน้ำข้น  สามารถนำน้ำนม  ธัญพืช  เนื้อสัตว์ครูด  ไข่ หรือผักผสมลงในอาหาร  เพื่อเพิ่มคุณค่าอาหารให้สูงขึ้น  แต่ยังคงให้พลังงานและสารอาหารไม่เพียงพอแก่ความต้องการของร่างกาย  ดังนั้นแพทย์มักสั่งอาหารเหลวข้นแก่ผู้ป่วยในระยะสั้น  โดยมีคุณค่าทางโภชนาการของอาหารเหลวข้นต่อวันคือ

-  พลังงาน                     600-1,000       กิโลแคลอรี

-  โปรตีน                        15-25                กรัม (10%)

-  ไขมัน                          7-17                  กรัม (10-15%)

-  คาร์โบไฮเดรต             113-200           กรัม (75-80%)

การบริการอาหารเหลวข้นอาจแบ่งบริการให้ผู้ป่วย 3 มื้อใหญ่  มื้อละ  300-400 มิลลิลิตร

มีอาหารน้ำบำรุงระหว่างมื้อ  หรือแบ่งให้เป็น  6  มื้อ  ขึ้นอยู่กับสภาพและความอยากรับประทานอาหารของผู้ป่วย

เพื่อให้เกิดความสะดวกในการเตรียมงานล่วงหน้าของนักกำหนดอาหาร  ควรมีการกำหนดรายการอาหารหรือสูตรอาหารไว้  และใช้หมุนเวียนกันเพราะอาหารประเภทนี้แพทย์จะสั่งให้ผู้ป่วยในระยะเวลาสั้น ๆ 1-2 วันเท่านั้น  ไม่นานพอที่จะทำให้ผู้ป่วยเกิดความรู้สึกว่าอาหารนั้นซ้ำ  รวมถึงใช้เป็นแนวทางในการจัดอาหารให้แก่ผู้ป่วย  ตัวอย่างลักษณะอาหารเหลวข้นและรายการอาหารเหลวข้น ดังแสดงในตารางที่ 5.8 และตารางที่ 5.9         

มีลักษณะเป็นน้ำใส ไม่มีเนื้อสัตว์หรือผัก  จึงประกอบด้วยน้ำและคาร์โบไฮเดรตเป็นส่วนใหญ่  อาหารชนิดนี้จัดให้แก่ผู้ป่วยในระยะเวลาสั้น ๆ เพียง 1-2 วันเท่านั้น  คุณค่าอาหารค่อนข้างต่ำ ไม่เพียงพอแก่ความต้องการของร่างกาย คุณค่าทางโภชนาการของอาหารเหลวใสต่อวัน คือ

- พลังงาน            800      กิโลแคลอรี

- โปรตีน                  2        กรัม (1%)

- ไขมัน                   -         กรัม (น้อยมาก)

- คาร์โบไฮเดรต    198      กรัม (99%)

เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยเกิดปัญหาการขาดสารอาหาร ดังนั้นอาหารชนิดนี้จึงจัดให้แก่ผู้ป่วยหลังผ่าตัดระยะแรก  หรือผู้ป่วยที่เป็นโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหารในระยะเวลาสั้น ตัวอย่างลักษณะอาหารเหลวสา และรายการอาหารเหลวใสดังแสดงในตารางที่ 5.8 และตารางที่ 5.9

ตารางที่ 5.8  ตัวอย่างรายการอาหารเหลวข้นและอาหารเหลวใส

ชนิดอาหาร

อาหารเหลวข้น

อาหารเหลวใส

เครื่องดื่ม

 

ชา  กาแฟ  น้ำข้าว  น้ำหวาน น้ำนม นมถั่วเหลือง โอวัลติน โกโก้

ชา  กาแฟ น้ำหวาน น้ำข้าวใส

ธัญพืช

ข้าวครูดผสมน้ำ ข้าวโอ๊ตกรองใส

 

เนื้อสัตว์  ไข่

เนื้อบดละเอียดผสมน้ำซุป ไข่ไก่

ผสมในเครื่องดื่ม

 

ผัก

น้ำต้มผัก  ผักบดและกรองผสม

น้ำต้มผักใส ไม่มีกากและตะกอน

ผลไม้

น้ำผลไม้ กรองเอากากและใยออก

น้ำผลไม้ใส ไม่มี

ซุป

ซุปครีม ซุปน้ำข้น ซุปทำจากผัก

กรองหรือบดละเอียด

ซุปน้ำใส

ไขมัน

เนย ครีม น้ำนม

เนยละลายผสมลงในซุปน้ำใสน้ำข้าวใส

ของหวาน

คัสตาร์ด วุ้นใส วุ้นใสครีม

ไอศกรีมวนิลา ไอศกรีมเซอร์เบต

วุ้นใส น้ำแข็งกดใส่น้ำผลไม้ใส หรือน้ำหวาน เซอร์เบตจากน้ำผลไม้ใส

เครื่องปรุง

เกลือ น้ำตาล

เกลือ น้ำตาล

ที่มา : รุจิรา, 2552

ตารางที่ 5.9  ตัวอย่างรายการอาหารเหลวข้นและอาหารเหลวใส 1  วัน

มื้ออาหาร

อาหารเหลวข้น

อาหารเหลวใส

เช้า

ว่างเช้า

กลางวัน

ว่างบ่าย

เย็น

ซุปครีมไก่

นมถั่วเหลือง

ซุปมะเขือเทศ

น้ำส้มคั้น

ซุปมันฝรั่งบด

น้ำซุปใสรสไก่

น้ำเก๊กฮวย

น้ำซุปผักกรองแยกกากออก

น้ำหวาน

น้ำข้าวกรอง น้ำขิง

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "พื้นฐานโภชนบำบัด" โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อัจฉรา ดลวิทยาคุณ จากสำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์

 


ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่