Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
กายภาพบำบัด

การวินิจฉัยอาการปวดหลังส่วนล่าง และการรักษา

หลังอักเสบ ปวดหลังจากสาเหตุอะไรบ้าง จะรักษาอย่างไรดี บทความนี้มีคำตอบ
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 10 ต.ค. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 10 ต.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,391,191 คน

การวินิจฉัยอาการปวดหลังส่วนล่าง และการรักษา

บทความเรียนรู้การจำแนกอาการปวดหลังส่วนล่างออกเป็นแต่ละกลุ่มอย่างคร่าวๆ เพื่อให้คุณสามารถหาสาเหตุที่อาจเป็นไปได้ และพิจารณาเข้าพบแพทย์เพื่อทำการรักษาได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม

เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น บทความนี้จะกล่าวถึงแต่ละส่วน ตั้งแต่สาเหตุ ลักษณะอาการต่างๆ การแบ่งชนิดของอาการปวดหลัง การวินิจฉัย และการรักษาที่เหมาะสม 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้อาหารแฝง ในราคาสุดคุ้ม เพียง 2550 บาท ถึง 22 ต.ค. นี้เท่านั้น 🔥

มีอาการบางอย่างที่หาสาเหตุไม่ได้บ่อยๆ 😲 คุณอาจแพ้อาหารบางอย่างโดยไม่รู้ตัว

Foodintoleranceinternal ad

หลังส่วนล่างประกอบด้วยอะไรบ้าง? 

กระดูกสันหลังเอว หรือหลังส่วนล่างนั้น ถือเป็นโครงสร้างที่มีความซับซ้อน และมีการทำงานร่วมกันของเนื้อเยื่อหลายชนิดทั้งกระดูก ข้อต่อ เส้นประสาท เส้นเอ็นและกล้ามเนื้อเพื่อเป็นโครงสร้างพยุงร่างกาย ให้ทั้งความแข็งแรง และยืดหยุ่นเมื่อเคลื่อนไหว อย่างไรก็ตาม ความซับซ้อนของโครงสร้างนี้ก็ทำให้หลังส่วนล่างเสี่ยงต่อการบาดเจ็บและเจ็บปวดได้ง่ายเช่นกัน

หน้าที่ของหลังส่วนล่าง

หลังส่วนล่าง ทำหน้าที่รองรับน้ำหนักของลำตัวช่วงบนทั้งหมด และพยุงการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เช่น การโน้มตัว บิดตัว หรือเอี้ยวตัว เป็นต้น 

กล้ามเนื้อในบริเวณหลังส่วนล่างทำให้เราสามารถก้มตัว และหมุนสะโพกได้ระหว่างการเดิน พร้อมๆ กับการพยุงโครงสร้างกระดูกสันหลัง โดยส่วนเส้นประสาทที่อยู่ในบริเวณนั้น ทำหน้าที่รับความรู้สึก และสั่งการกล้ามเนื้อจากบริเวณเชิงกราน น่อง ขา และเท้า

หลังอักเสบ หรืออาการปวดหลังส่วนล่างเกิดจากอะไร ?

อาการปวดหลังส่วนล่างแบบฉับพลัน ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ข้อต่อ หรือหมอนรองกระดูกสันหลัง ร่างกายจะตอบสนองต่อการบาดเจ็บเหล่านั้นโดยทำให้เกิดการอักเสบซึ่งทำให้เกิดการซ่อมแซม และหายของแผลต่อไป ขณะที่การอักเสบนั้นจะไม่ได้รุนแรงมาก แต่ก็สามารถทำให้เกิดอาการปวดอย่างมากได้ 

นอกจากนี้ อาการปวดหลังส่วนล่าง อาจเกิดจากตัวกระดูกเอง หรือจากหมอนรองกระดูกก็ได้ โดยความผิดปกติที่เกิดขึ้น อาจไปกดทับเส้นประสาทที่ออกมาจากไขสันหลังบริเวณนั้น ทำให้เกิดอาการปวดหลังขึ้นมาได้ แต่จะมีอาการชา อ่อนแรงร่วมด้วย 

รูปแบบและลักษณะของอาการปวดหลังส่วนล่าง

อาการปวดหลังส่วนล่าง สามารถเกิดได้ตั้งแต่มีอาการปวดเพียงเล็กน้อยแค่รู้สึกรำคาญเท่านั้น หรือรุนแรงจนไม่สามารถทนได้ โดยอาการปวดหลังส่วนล่างอาจเริ่มขึ้นอย่างกะทันหัน หรือค่อยๆ เป็น ค่อยๆ ไป หรือเป็นๆ หายๆ แล้วอาการค่อยๆ แย่ลงเมื่อเวลาผ่านไป 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้อาหารแฝง ในราคาสุดคุ้ม เพียง 2550 บาท ถึง 22 ต.ค. นี้เท่านั้น 🔥

มีอาการบางอย่างที่หาสาเหตุไม่ได้บ่อยๆ 😲 คุณอาจแพ้อาหารบางอย่างโดยไม่รู้ตัว

Foodintoleranceinternal ad

อาการปวดหลังส่วนล่างนั้นมีได้หลายรูปแบบซึ่งขึ้นอยู่กับสาเหตุของภาวะนั้นๆ ตัวอย่างเช่น

  • อาการปวดตื้อๆ หรือปวดเมื่อยที่หลังส่วนล่าง อาจมีสาเหตุมาจากกล้ามเนื้อ
  • อาการปวดแสบปวดร้อนที่หลังส่วนล่าง ก้น ต้นขาด้านหลัง ซึ่งอาจลากยาวไปทั้งขาถึงฝ่าเท้า และมีอาการชาร่วมด้วย (โรคปวดร้าวลงขา: Sciatica)
  • กล้ามเนื้อหดเกร็ง และแน่นแข็งในบริเวณหลังส่วนล่าง เชิงกราน และสะโพก
  • อาการปวดที่แย่ลงหลังจากการนั่งหรือยืนเป็นเวลานาน
  • เมื่อนั่งพักหรือก้มตัวแล้ว อาการมักจะดีขึ้น

นอกจากนั้น อาการปวดหลังส่วนล่าง อาจแบ่งตามระยะเวลาที่ปวดได้ 

  • การปวดเฉียบพลัน (acute pain)
    อาการปวดที่เกิดขึ้นทันทีทันใด และปวดอยู่ไม่กี่วัน หรือไม่กี่สัปดาห์ และถือว่าเป็นกลไกตอบสนองปกติของร่างกายต่อการบาดเจ็บ หรือการทำลายเนื้อเยื่อ ซึ่งอาการปวดจะค่อยๆ ทุเลาลงเมื่อเนื้อเยื่อส่วนนั้นถูกซ่อมแซมไปเรื่อยๆ
  • อาการปวดหลังส่วนล่างกึ่งเฉียบพลัน (subacute low back pain) 
    อาการปวดเช่นนี้ จะคงอยู่นานประมาณ 6 สัปดาห์ถึง 3 เดือน ซึ่งมักจะเกี่ยวข้องกับการบาดเจ็บทางกายภาพ เช่น กล้ามเนื้อฉีกขาด หรืออาการปวดข้อ แนะนำให้เข้าพบแพทย์เพื่อรักษาอาการ หากมีอาการปวดที่รุนแรงและมีข้อจำกัดในการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การเดิน การทำงาน หรือแม้แต่การนอน
  • อาการปวดหลังเรื้อรัง (chronic back pain)
    หมายถึง อาการปวดที่ยาวนานเกิน 3 เดือนขึ้นไป ซึ่งการปวดชนิดนี้มักจะรุนแรง และไม่ตอบสนองต่อการรักษาพื้นฐานทั่วไป จำเป็นต้องได้รับการตรวจและวินิจฉัยจากแพทย์และทีมสุขภาพ เพื่อหาสาเหตุของอาการปวดนั้นและทำการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

ชนิดของอาการปวดหลังส่วนล่าง

มีหลายวิธีที่จะจำแนกชนิดของอาการปวดหลังส่วนล่าง แต่โดยทั่วไปมักแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่

  • การปวดเชิงกล (Mechanical pain) เป็นการปวดของหลังส่วนล่างที่พบได้มากที่สุด เมื่อมีการขยับร่างกาย
    การปวดเชิงกล เกิดจากส่วนของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ข้อต่อทั้งข้อต่อกระดูกสันหลังและข้อต่อกระดูกเชิงกราน หรือกระดูกภายใน และรอบๆ ไขสันหลัง ซึ่งการปวดชนิดนี้มักจะจำกัดอยู่ที่บริเวณหลังส่วนล่าง ก้น และอาจลามไปได้ถึงแค่ขาส่วนบนเท่านั้น และมักจะมีอาการรุนแรงขึ้นหากลงน้ำหนักที่กระดูกสันหลัง และอาจจะรู้สึกปวดแตกต่างกันตามอิริยาบถ (โน้มตัวไปข้างหน้า เอนไปด้านหลัง หรือบิดตัว) กิจกรรม การยืน การนั่ง หรือแม้แต่การนอนพักก็ตาม
  • การปวดร้าวเนื่องจากเส้นประสาท (Radicular pain) อาการปวดนี้เกิดขึ้นได้หากว่ารากเส้นประสาทจากไขสันหลังถูกกดทับ หรือเกิดการอักเสบ
    การปวดร้าว จะปวดไปตามแนวเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงกลุ่มกล้ามเนื้อและอวัยวะที่เส้นประสาทนั้นรับความรู้สึกอยู่ โดยจะมีความรู้สึกเฉพาะตัวของการปวดรูปแบบนี้ คือ ปวดแปล๊บ ปวดเหมือนโดนช็อต ปวดแสบปวดร้อน และสามารถเกิดร่วมกับอาการชาหรืออ่อนแรงได้ และโดยทั่วไปแล้ว การปวดร้าวเนื่องจากเส้นประสาทจะรู้สึกปวดเพียงด้านใดด้านหนึ่งของร่างกายเท่านั้น

นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุอื่นๆ ที่ทำให้เกิดอาการปวดได้ เช่น

  • อาการปวดรุนแรงจากหลอดเลือดตีบ (claudication pain from stenosis)
  • อาการเจ็บปวดจากเส้นประสาทถูกกดทับ(myelopathic pain)
  • อาการเจ็บปวดจากเส้นประสาท (neuropathic pain)
  • ความพิการผิดรูป (deformity)
  • เนื้องอก
  • การติดเชื้อ
  • อาการปวดจากภาวะอักเสบ เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (rheumatoid arthritis) หรือ โรคกระดูกสันหลังอักเสบยึดติด (ankylosing spondylitis)
  • ความเจ็บปวดที่เกิดจากอวัยวะอื่นๆ ที่อยู่ใกล้หลังส่วนล่าง เช่น นิ่วในไต (kidney stones) หรือ โรคลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผลเรื้อรัง (ulcerative colitis)

การวินิจฉัยอาการปวดหลัง

แพทย์จะสอบถามอาการ ตรวจร่างกายที่สอดคล้องกับอาการปวดหลัง ซึ่งหากแพทย์สงสัยว่าอาการปวดหลังเกิดจากกระดูก หมอนรองกระดูก หรืออวัยวะภายในที่ใกล้เคียงบริเวณนั้น จำเป็นต้องได้รับการตรวจร่างกายเพิ่มเติม เช่น x-ray, CT scan, MRI หรืออื่นๆ ที่ช่วยการวินิจฉัยโรคที่ถูกต้องได้ 

การรักษาอาการปวดหลัง

จุดมุ่งหมายการรักษา คือ การช่วยบรรเทาอาการ ช่วยให้คุณภาพชีวิตของคนไข้ดีขึ้น โดยการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของอาการและระยะเวลาที่เป็น ซึ่งปัจจุบันมีทางเลือกในการรักษามากมาย ทั้งแผนปัจจุบันและแพทย์แผนทางเลือก

การรักษาแบ่งเป็น 2 วิธี 

  • รักษาแบบไม่ต้องผ่าตัด โดยแบ่งเป็น
    • การรักษาแบบประคับประคอง ได้แก่ การรับประทานยา การทำกายภาพบำบัด การนวดรักษา การนอนพัก ส่วนใหญ่มักเป็นการรักษาเริ่มต้น ยกเว้นในกรณีที่แพทย์เห็นว่าควรรักษาด้วยวิธีอื่นๆ
    • การฉีดยาสเตียรอยด์เข้าโพรงกระดูกสันหลัง การรักษาวิธีนี้ใช้ในกรณีที่ผู้ป่วยได้รับการรักษาแบบประคับประคองแล้ว แต่อาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการปวดจากการที่เส้นประสาทโดนรบกวน
  • รักษาด้วยการผ่าตัด การรักษาด้วยวิธีนี้ จะทำก็เมื่อผู้ป่วยมีข้อบ่งชี้ที่ชัดเจน เช่น ไม่สามารถควบคุมการขับถ่ายได้ ขาอ่อนแรง เดินไม่ได้ หรือรักษาวิธีอื่นแล้วไม่ได้ผล ซึ่งการรักษาด้วยการผ่าตัด ก็มีอีกหลายวิธี ขึ้นอยู่กับข้อบ่งชี้ของอาการและภาวะของผู้ป่วย

จะเห็นได้ว่า อาการปวดหลัง หลังอักเสบสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ หากคุณไม่มั่นใจว่าอาการปวดหลังที่คุณเป็นอยู่เกิดจากสาเหตุอะไร ก็สามารถเข้าปรึกษาแพทย์ได้ เพื่อได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง และหาแนวทางในการรักษาที่เหมาะสมต่อไป 


ที่มาของข้อมูล

ผศ.ชัยวัฒน์ ไกรวัฒนพงศ์, อาการปวดหลังส่วนล่าง (Low Back Pain) (https://med.mahidol.ac.th/orth...)

ผศ.นพ.ต่อพงษ์ บุญมาประเสริฐ, ปวดหลัง-ปวดคอ (LOW BACK & NECK PAIN) และ โรคข้อต่อกระดูกสันหลังเสื่อม (DEGENERATIVE DISEASES OF THE SPINE)(http://www.med.cmu.ac.th/dept/...)


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป