กายภาพบำบัด

การวินิจฉัยอาการปวดหลังส่วนล่าง และการรักษา

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
การวินิจฉัยอาการปวดหลังส่วนล่าง และการรักษา

การวินิจฉัยอาการปวดหลังส่วนล่าง และการรักษา

เรียนรู้การจำแนกอาการปวดหลังส่วนล่างออกเป็นแต่ละกลุ่มอย่างคร่าวๆ เพื่อให้คุณสามารถ หาสาเหตุที่อาจเป็นไปได้ และพิจารณาเข้าพบแพทย์เพื่อทำการรักษาได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม

กระดูกสันหลังเอว หรือหลังส่วนล่างนั้นถือเป็นโครงสร้างที่มีความซับซ้อน และมีการทำงานร่วมกันของเนื้อเยื่อหลายชนิดทั้งกระดูก ข้อต่อ เส้นประสาท เส้นเอ็นและกล้ามเนื้อเพื่อเป็นโครงสร้างพยุงร่างกาย ให้ทั้งความแข็งแรง และยืดหยุ่นเมื่อเคลื่อนไหว อย่างไรก็ตาม ความซับซ้อนของโครงสร้างนี้ก็ทำให้หลังส่วนล่างเสี่ยงต่อการบาดเจ็บและ เจ็บปวดได้ง่าย

เพื่อให้เข้าใจถึงหัวข้ออันซับซ้อนนี้ได้ง่ายขึ้น บทความนี้จะกล่าวถึงแต่ละส่วนทั้งอาการ สิ่งที่ตรวจพบได้ การตรวจเพิ่มเติมจากภาพรังสี และการตรวจเลือดหรือฉีดสารเพื่อให้ได้มาถึงวินิจฉัยโรคอันแม่นยำ

หลังจากที่ทราบวินิจฉัยโรคที่ถูกต้องอันเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดหลังส่วนล่างแล้วนั้น จึงจะทำการเลือกทางเลือกการรักษาที่ดีที่สุดตามที่มีอยู่ในแพทย์แผนปัจจุบัน

เกิดปัญหาอะไรกับกระดูกสันหลังบริเวณเอวได้บ้าง

หลังส่วนล่างนั้นทำหน้าที่รองรับน้ำหนักของลำตัวช่วงบนทั้งหมด และพยุงการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เช่น การโน้ม บิด หรือเอี้ยวตัว กล้ามเนื้อในบริเวณหลังส่วนล่างทำให้เราสามารถก้มตัว และหมุนสะโพกได้ระหว่างการเดิน พร้อมๆกับการพยุงโครงสร้างกระดูกสันหลัง ส่วนเส้นประสาทที่อยู่ในบริเวณหลังส่วนล่างนั้นทำหน้าที่รับความรู้สึก และสั่งการกล้ามเนื้อจากบริเวณเชิงกราน น่อง ขาและเท้า

อาการปวดหลังส่วนหลังแบบฉับพลันส่วนใหญ่นั้นเป็นผลมาจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ข้อต่อ หรือหมอนรองกระดูกสันหลัง ร่างกายจะตอบสนองต่อการบาดเจ็บเหล่านั้นโดยทำให้เกิดการอักเสบซึ่งทำให้เกิดการซ่อมแซม และหายของแผลต่อไป ขณะที่การอักเสบนั้นจะไม่ได้รุนแรงมากก็ตามแต่ก็สามารถทำให้เกิดอาการปวดอย่างมากได้

นอกจากนี้ ยังมีการทับซ้อนของเส้นประสาทหลายเส้นที่ไปเลี้ยงยังหมอนรองกระดูก กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และโครงสร้างอื่นๆบริเวณกระดูกสันหลัง นั่นคือหนึ่งพื้นที่อาจถูกเลี้ยงด้วยเส้นประสาทหลายเส้น หรือเส้นประสาทหนึ่งเส้นเลี้ยงหลายพื้นที่ ดังนั้น อาจเป็นการยากต่อสมองที่จะรับความรู้สึกว่าอาการปวดเกิดจากจุดใด หรืออวัยวะใดในร่างกายกันแน่ ตัวอย่างเช่น ภาวะหมอนรองกระดูกส่วนเอวเสื่อม หรือฉีกขาดนั้นจะรู้ได้เหมือนกันกับการดึงกล้ามเนื้อให้ตึง ทั้งสองเหตุการณ์นี้จะทำให้เกิดการอักเสบ และความเจ็บปวดจากการหดเกร็งของกล้ามเนื้อในบริเวณเดียวกัน

กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นสามารถฟื้นฟูตัวเองได้อย่างรวดเร็ว ในขณะที่หมอนรองกระดูกที่ฉีกขาดนั้นอาจจะหายเร็วหรือไม่ก็ได้ ความยาวนานของอาการเจ็บปวดนั้นจะช่วยจำแนกสาเหตุของการเจ็บปวดนั้นได้เช่นกัน

รูปแบบและลักษณะของอาการปวดหลังส่วนล่าง

อาการปวดหลังส่วนล่างสามารถเกิดอาการได้แตกต่างกันมากมาย โดยอาจมีอาการปวดเพียงเล็กน้อย เพียงแค่รู้สึกรำคาญเท่านั้น หรืออาจรุนแรงจนไม่สามารถทนก็เป็นได้ อาการปวดหลังส่วนล่างอาจเริ่มขึ้นอย่างกะทันหัน หรืออาจค่อยๆเป็น หรือเป็นๆหายๆแล้ว อาการค่อยๆแย่ลงเมื่อเวลาผ่านไปเรื่อยๆ

อาการปวดหลังส่วนล่างนั้นมีได้หลายรูปแบบซึ่งขึ้นอยู่กับสาเหตุของภาวะนั้นๆ ตัวอย่างเช่น:

  • อาการปวดตื้อๆ หรือปวดเมื่อยที่หลังส่วนล่าง
  • อาการปวดแสบปวดร้อนที่หลังส่วนล่าง แล้วย้ายไปตามต้นขาด้านหลัง หรือบางครั้งก็เป็นขา หรือเท้าล่าง และอาจรวมถึงอาการเหน็บ หรือชา (โรคปวดร้าวลงขา:Sciatica)
  • กล้ามเนื้อหดเกร็ง และแน่นแข็งในบริเวณหลังส่วนล่าง เชิงกราน และสะโพก
  • อาการปวดที่แย่ลงหลังจากการนั่งหรือยืนเป็นเวลานาน
  • ยืนตรง หรือเดิน หรือเปลี่ยนท่าจากนั่งเป็นยืนได้ลำบาก

นอกจากนั้น อาการปวดหลังส่วนล่างอาจแบ่งออกตามการเริ่มปวดและระยะเวลาที่ปวดได้ :

  • การปวดเฉียบพลัน (acute pain) - อาการปวดเช่นนี้มักจะเกิดขึ้นทันทีทันใด และปวดอยู่นานไม่กี่วัน หรือไม่กี่สัปดาห์ และถือว่าเป็นกลไกตอบสนองปกติของร่างกายต่อการบาดเจ็บ หรือการทำลายเนื้อเยื่อ อาการปวดจะค่อยๆทุเลาลงเมื่อเนื้อเยื่อส่วนนั้นเกิดค่อยหายดีขึ้น
  • อาการปวดหลังส่วนล่างกึ่งเฉียบพลัน (subacute low back pain) – อาการปวดเช่นนี้จะคงอยู่นานประมาณ 6 สัปดาห์ถึง 3 เดือน การปวดนี้มักจะเกี่ยวข้องกับการบาดเจ็บทางกายภาพ เช่น กล้ามเนื้อฉีกขาด หรืออาการปวดข้อ แต่มีอาการปวดที่นานขึ้น ในจุดนี้อาจพิจารณา และแนะนำให้เข้าพบแพทย์เพื่อรักษาอาการ หากว่าอาการปวดนั้นรุนแรง และจำกัดความสามารถในการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันเช่น การเดิน การทำงาน หรือแม้แต่การนอน
  • อาการปวดหลังเรื้อรัง (chronic back pain) - มักจะใช้เรียกอาการปวดหลังส่วนล่างที่ยาวนานเกินกว่า 3 เดือนขึ้นไป การปวดชนิดนี้มักจะรุนแรง และไม่ตอบสนองต่อการรักษาพื้นฐานทั่วไป และต้องการการตรวจและวินิจฉัยจากแพทย์และทีมสุขภาพเพื่อหาสาเหตุของอาการปวดนั้นและทำการรักษาที่เหมาะสม

ชนิดของอาการปวดหลังส่วนล่าง

มีหลายวิธีที่จะจำแนกชนิดของอาการปวดหลังส่วนล่าง แต่โดยทั่วไปมักแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม ได้แก่:

  • การปวดเชิงกล ​(Mechanical pain) - เป็นการปวดของหลังส่วนล่างที่พบได้มากที่สุด การปวดเชิงกล หรืออาการปวดส่วนกลางลำตัว (axial pain) นั้นเกิดมาจากส่วนของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ข้อต่อทั้งข้อต่อกระดูกสันหลัง และข้อต่อกระดูกเชิงกราน หรือกระดูกภายในและรอบๆไขสันหลัง การปวดชนิดนี้มักจะจำกัดอยู่ที่บริเวณหลังส่วนล่าง ก้น และอาจลามไปได้ถึงแค่ขาส่วนบนเท่านั้น และมักจะมีอาการรุนแรงขึ้นหากลงน้ำหนักที่กระดูกสันหลัง และอาจจะรู้สึกปวดแตกต่างกันตามอิริยาบถ (โน้มตัวไปข้างหน้า เอนไปด้านหลัง หรือบิดตัว) กิจกรรม การยืน การนั่ง หรือแม้แต่การนอนพักก็ตาม
  • การปวดร้าวเนื่องจากเส้นประสาท (Radicular pain) - อาการปวดนี้เกิดขึ้นได้หากว่ารากเส้นประสาทจากไขสันหลังถูกกดทับ หรือเกิดการอักเสบ การปวดร้าวจะปวดไปตามแนวที่เส้นประสาทนั้นเลี้ยง หรือปวดที่กลุ่มกล้ามเนื้อและอวัยวะที่เส้นประสาทนั้นรับความรู้สึกอยู่ ความรู้สึกเฉพาะตัวของการปวดรูปแบบนี้ คือ ปวดแปลบ ปวดเหมือนโดนช็อต ปวดแสบปวดร้อน และสามารถเกิดร่วมกับอาการชาหรืออ่อนแรงได้เช่นในกลุ่มโรคปวดร้าวลงขา โดยทั่วไปแล้ว การปวดร้าวเนื่องจากเส้นประสาทจะรู้สึกปวดเพียงด้านใดด้านหนึ่งของร่างกายเท่านั้น

นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดอีกมากมาย เช่น

  • ปวดกดรุนแรงจากหลอดเลือดตีบ (claudication pain from stenosis)
  • ความเจ็บปวดเหตุเส้นประสาทกดทับ(myelopathic pain)
  • ความเจ็บปวดเหตุประสาท (neuropathic pain)
  • ความพิการผิดรูป (deformity)
  • เนื้องอก
  • การติดเชื้อ
  • อาการปวดจากภาวะอักเสบ เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (rheumatoid arthritis) หรือ โรคกระดูกสันหลังอักเสบยึดติด (ankylosing spondylitis)
  • ความเจ็บปวดที่เกิดจากอวัยวะอื่นๆ ที่อยู่ใกล้หลังส่วนล่าง เช่น นิ่วในไต (kidney stones) หรือ โรคลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผลเรื้อรัง (ulcerative colitis)

นอกจากนี้ยังเป็นไปได้สำหรับอาการปวดหลังส่วนล่างที่จะเกิดขึ้นได้โดยไม่มีสาเหตุจำเพาะที่ชัดเจน เมื่อเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้น การรักษาจะมุ่งไปที่การรักษาอาการเพื่อประคับประคอง (ไม่ใช่ที่สาเหตุของอาการ) และส่งเสริมสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย

สำหรับอาการปวดหลังส่วนล่างแบบกึ่งเฉียบพลันและเรื้อรังนั้น การตรวจ และวินิจฉัยอย่างละเอียดถือเป็นกุญแจสำคัญสำหรับการเลือกทางเลือกการรักษาและการฟื้นฟูสภาพที่เหมาะสม การรักษาอาการปวดหลังส่วนล่างจะช่วยลดโอกาส การกำเริบของอาการปวดขึ้นมาอีกครั้ง และช่วยป้องกันไม่ให้พัฒนากลายเป็นอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรัง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่