Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
มะเร็งและโรคร้าย

ตับโต (Liver Enlarged or Hepatomegaly)

ภาวะตับโต สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น โรคบางอย่าง กรรมพันธุ์ หรือพฤติกรรมการใช้ชีวิต หากปล่อยไว้ไม่รักษา อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,390,945 คน

ตับโต (Liver Enlarged or Hepatomegaly)


ตับโต คือ ภาวะที่ตับมีขนาดใหญ่ขึ้นมากกว่าปกติ ซึ่งอาจเกิดจากเนื้อเยื่อตับทำงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพ หรืออาจเกิดความผิดปกติขึ้นที่ตับ จนทำให้ตับทำงานแย่ลง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปวดตึงกล้ามเนื้อหลัง ชาตามมือตามแขน เจ็บบริเวณข้อมือ อย่าปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด

ทำกายภาพบำบัด รักษา Office Syndrome เริ่มต้นที่ 940 บาท ถึง 19 พ.ย. นี้ เท่านั้น

Physicalinternal ad

อาการของภาวะตับโต

หากตับโตขึ้นเองตามปกติโดยที่ไม่ได้เกิดจากโรคอื่น จะไม่ทำให้เกิดอาการใดๆ ขึ้นทั้งสิ้น แต่ถ้าตับโตขึ้นโดยมีสาเหตุมาจากโรคอื่นๆ อาจพบอาการต่อไปนี้ร่วมอยู่ด้วย

  • ดีซ่าน (Jaundice) หรืออาการตัวเหลือง ตาเหลือง
  • ปวดกล้ามเนื้อ อ่อนเพลีย
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • ปวดท้อง หรือมีก้อนที่ท้อง
  • เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
  • ขาและเท้าบวม
  • ฟกช้ำง่าย
  • ท้องบวม ท้องมีขนาดใหญ่ขึ้น

และถ้าหากพบอาการปวดท้องอย่างรุนแรง มีไข้ อาเจียนมีเลือด หายใจลำบาก และมีเลือดปนออกมากับอุจจาระร่วมกับการมีตับโต ให้รีบโทรเรียกรถพยาบาลที่สายด่วน 1669 หรือรีบไปโรงพยาบาลทันที เพราะอาจเกิดจากภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์บางชนิด

สาเหตุของภาวะตับโต

ภาวะตับโต มักเกิดขึ้นจากสาเหตุดังต่อไปนี้

  • โรคมะเร็งที่แพร่กระจายจากตำแหน่งอื่นมาที่ตับ
  • โรคไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ (Nonalcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD))
  • ความผิดปกติของหัวใจและหลอดเลือด
  • มะเร็งตับ (Liver Cancer)
  • ตับแข็ง (Cirrhosis)
  • ตับอักเสบจากการติดเชื้อไวรัส (Viral hepatitis)
  • โรคตับจากแอลกอฮอล์ (Alcoholic liver disease)
  • ภาวะหัวใจล้มเหลว (Congestive heart failure) เป็นสาเหตุที่ทำให้เลือดไหลย้อนกลับไปยังเส้นเลือดดำที่ตับ (Hepatic veins) ทำให้เกิดการคั่งของเลือดและทำให้ตับมีขนาดโตขึ้น

ในบางครั้ง อาจพบอาการตับโตได้จากสาเหตุต่อไปนี้

  • มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)
  • มะเร็งเม็ดเลือดขาว (Leukemia)
  • มะเร็งมัลติเพิลมัยอีโลมา (Multiple myeloma) : มะเร็งของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งในไขกระดูกที่ชื่อว่า Plasma cells
  • ภาวะเหล็กเกิน (Hemochromatosis) : เกิดจากการสะสมของธาตุเหล็กในตับมากเกินไป
  • โรควิลสัน (Wilson’s disease) : ภาวะที่มีการคั่งของทองแดงในตับ
  • โรคเกาเชอร์ (Gaucher’s disease) : โรคที่ทำให้เกิดการสะสมของไขมันในตับ
  • ตับอักเสบจากสารพิษ (Toxic hepatitis)
  • การอุดตันของท่อน้ำดีหรือถุงน้ำดี (Bile duct or gall bladder obstruction) : ภาวะที่มีการคั่งของน้ำดีและมีการอักเสบภายในตับ
  • ซีสต์ในตับ (Hepatic cysts) : การมีถุงของเหลวหรือถุงซีสต์เกิดขึ้นภายในตับ

พันธุกรรม ก็มีส่วนทำให้เกิดตับโตได้เช่นกัน โดยเฉพาะผู้ที่มีบุคคลในครอบครัว มีประวัติเป็นโรคอ้วน โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง (Autoimmune disorders) โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (Inflammatory bowel disease) โรคตับเรื้อรัง (Chronic liver disease) และโรคโลหิตจางชนิดเม็ดเลือดแดงรูปเคียว (Sickle cell disease)

การวินิจฉัยภาวะตับโต

ตับเป็นอวัยวะรูปสามเหลี่ยม ตั้งอยู่ด้านล่างกระบังลม (Diaphragm) ใต้ขอบล่างของซี่โครงขวา โดยแพทย์อาจตรวจพบอาการตับโตได้ขณะตรวจร่างกาย เพราะหากตับอยู่ในสภาพปกติ จะไม่สามารถคลำได้ด้วยนิ้วมือเพียงอย่างเดียว

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปวดตึงกล้ามเนื้อหลัง ชาตามมือตามแขน เจ็บบริเวณข้อมือ อย่าปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด

ทำกายภาพบำบัด รักษา Office Syndrome เริ่มต้นที่ 940 บาท ถึง 19 พ.ย. นี้ เท่านั้น

Physicalinternal ad

ในการพิจารณาสาเหตุของภาวะตับโต แพทย์อาจขอให้มีการตรวจเพิ่มเติม ดังนี้

  • ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด : เพื่อดูว่ามีความผิดปกติของเซลล์เม็ดเลือดหรือไม่
  • ตรวจเอนไซม์ตับ (Liver enzymes) : เพื่อประเมินการทำงานของตับ
  • ตรวจเอกซเรย์ช่องท้อง : เพื่อประเมินอวัยวะภายในช่องท้อง
  • การตรวจซีทีสแกน (Computed Tomography (CT) Scan) : เพื่อให้ได้ภาพภายในช่องท้องที่ละเอียดมากขึ้น
  • การตรวจเอ็มอาร์ไอ (Magnetic resonance imaging (MRI)) : เพื่อให้ได้ภาพที่จำเพาะเจาะจงต่ออวัยวะภายในช่องท้องซึ่งเป็นภาพที่มีความละเอียด
  • การตรวจอัลตราซาวด์ (Ultrasound) : เป็นการตรวจโดยใช้คลื่นเสียงเพื่อประเมินตับและอวัยวะอื่นภายในช่องท้อง

หากแพทย์สงสัยว่าผู้ป่วยอาจมีภาวะทางการแพทย์ที่ร้ายแรง แพทย์อาจแนะนำให้ทำเก็บชิ้นเนื้อที่ตับไปตรวจ (Liver Biopsy) ด้วยกล้องจุลทรรศน์

การรักษาภาวะตับโต

ทางเลือกในการรักษา จะขึ้นอยู่กับโรคที่เป็นสาเหตุของภาวะตับโต แต่โดยทั่วไปแล้วแพทย์มักจะรักษาด้วยวิธีดังต่อไปนี้

  • การใช้ยา สำหรับรักษาภาวะตับวายหรือภาวะตับติดเชื้อ เช่น ไวรัสตับอักเสบ C
  • การใช้ยาเคมีบำบัด การผ่าตัด หรือการฉายรังสี สำหรับโรคมะเร็งตับ
  • การปลูกถ่ายตับ สำหรับผู้ที่ตับถูกทำลาย
  • การรักษามะเร็งระยะแพร่กระจายที่จุดเริ่มต้นของมะเร็ง
  • การหยุดดื่มแอลกอฮอล์ หรือหยุดการใช้ยาใดๆ ที่เป็นสาเหตุของตับโต

การป้องกันการเกิดภาวะตับโต

เนื่องจากมีปัจจัยด้านพฤติกรรมหลายอย่างที่ทำให้เกิดภาวะตับโต ดังนั้น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวันจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้ได้ เช่น

  • รักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
  • ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด หากป่วยเป็นโรคเบาหวาน
  • จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์ หรือเลิกดื่มแอลกอฮอล์
  • ปรึกษาแพทย์ทุกครั้งก่อนรับประทานสมุนไพร เพราะสมุนไพรหลายชนิดสามารถก่อให้เกิดอันตรายต่อตับได้


แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปวดตึงกล้ามเนื้อหลัง ชาตามมือตามแขน เจ็บบริเวณข้อมือ อย่าปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด

ทำกายภาพบำบัด รักษา Office Syndrome เริ่มต้นที่ 940 บาท ถึง 19 พ.ย. นี้ เท่านั้น

Physicalinternal ad

ที่มาของข้อมูล

Verneda Lights and Rachel Nall, What Causes Liver Enlarged? (https://www.healthline.com/symptom/liver-enlarged), August 22, 2016.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ภาวะมีลมในช่องท้อง ท้องอืด และมะเร็งลำไส้ใหญ่
ภาวะมีลมในช่องท้อง ท้องอืด และมะเร็งลำไส้ใหญ่

ถอดรหัสสัญญาณแสดงอาการปวดในทางเดินอาหาร

ดูในแอป