ความรู้สุขภาพ

สัญญาณเตือนจากตับ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

สัญญาณเตือนจากตับ

เช้าตื่นไม่ไหว หมดแรงทั้งวัน

สาเหตุ ขณะหลับ ตับไม่อาจขับแอมโมเนียออกจากตัวได้หมด มีสะสมอยู่ในตัว ทำให้อ่อนเพลีย

รู้สึกคลื่นไส้ตอนแปรงฟัน

สาเหตุ เพราะไตอ่อนแอ ทำให้ระบบทางเดินอาหารพลอยอ่อนแอไปด้วย เมื่อมีอะไรกระตุ้นที่ปาก ซึ่งเป็นต้นทางของระบบทางเดินอาหาร จึงรู้สึกคลื่นไส้

กินเสร็จแล้วง่วงนอน เป็นแบบนี้ประจำ

สาเหตุ เป็นอาการบ่งบอกว่า ตับทำงานขับสารพิษออกไปไม่หมด เมื่อกินเข้าไปอีก จึงง่วงนอนตามมา

กินไม่ลง ยิ่งเป็นอาหารมัน แค่เห็นก็รู้สึกเอียน

สาเหตุ ตับมีปัญหาในเรื่องของการหมุนเวียนน้ำดีซึ่งมีส่วนย่อยไขมัน ทำให้ร่างกายยังไม่ต้องการรับของมันๆ

ดื่มแอลกอฮอล์ได้น้อยกว่าเมื่อก่อนอย่างเห็นได้ชัด

สาเหตุ เป็นเพราะตับอ่อนแอลง หรือกำจัดแอลกอฮอล์ไม่ทัน จึงพลอยทำให้ดื่มได้น้อยลง

ถ้าคืนนี้ดื่มเหล้า วันรุ่งขึ้นจะหมดแรง ตื่นไม่ไหว

สาเหตุ ตับต้องกำจัดแอลกอฮอล์ จึงขาดเวลาที่จะดูดซึมสารอาหาร ทำให้ขาดสารอาหารบางตัวและยังเป็นเพราะตับเหนื่อย

มีอาการไม่สบายตัวต่างๆ

เช่น ท้องร้องเสียงดัง ผายลมบ่อย ตาลายเป็นบางครั้ง กระสับกระส่าย ไม่สบายใจ หงุดหงิด โมโหง่าย สาเหตุเหล่านี้เป็นอาการบ่งบอกว่า ตับทำงานขับสารพิษไม่หมด มีหลงเหลืออยู่ในระบบทางเดินอาหารและเลือด

อุจจาระเหลวเป็นประจำ

สาเหตุ ตับสร้างน้ำดีไม่พอ ทำให้ย่อยไขมันไม่หมด เหลืออยู่ในกากอาหาร

มีผื่นหรือคันตามตัว

สาเหตุ ตับขับน้ำดีออกหมดพอ เหลืออยู่ในเลือด ทำให้น้ำดีสร้างความระคายเคืองให้กับผิวหนัง

มีอาการปวดต้นคอ หรือไหล่ด้านขวา

สาเหตุ เป็นอาการของตับอักเสบ

เดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว ทั้งๆ ที่คนอื่นไม่เป็น

ตับอ่อนแอลงจนไม่อาจปรับอุณหภูมิในร่างกายให้เป็นปกติ เมื่อเจออากาศเย็นหรือร้อนนิดหน่อย จึงรู้สึกทนไม่ได้         หัวข้อเหล่านี้ยิ่งตรงหลายข้อ ก็ยิ่งเสี่ยงต่อการเป็นโรคตับบางอย่าง ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจให้แน่ใจ

แต่ถ้ามีอาการต่อไปนี้แม้เพียงข้อเดียว ก็ต้องพบแพทย์ทันที

  • เป็นดีซ่าน มีอาการตาขาวออกเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม
  • ท้องบวมน้ำ ขาบวม
  • ไอปนเลือด
  • ยื่นมือออกมาตรงๆ จะเห็นว่ามือสั่น
  • คลำบริเวณท้องส่วนตำแหน่งตับ รู้สึกว่าแข็งกว่าส่วนอื่น
  • ฝ่ามือเห็นเป็นแถบแดงชัดเจน
  • คอ อก แขน เห็นเป็นเส้นเลือดแดงๆ คล้ายใยแมงมุมกระจายอยู่ทั่ว (ถ้าเป็นคนผิวคล้ำมากก็คงมองไม่ออก ต้องดูที่ตาขาวจะเห็นว่าเป็นสีเหลือง)

จากสัญญาณเตือนจากตับ คงพอทำให้ทราบถึงอาการต่างๆ ได้บ้างแล้ว ดังนั้นถ้าต้องไปตรวจก็ต้องตรวจเลือดและอื่นๆ เรื่องของการตรวจสุขภาพตับ จึงเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ควรมีความรู้ไว้บ้าง โดยเฉพาะค่าที่ตรวจได้ คงดีไม่น้อยถ้าพอเข้าใจได้ว่า ตัวอักษรย่อในใบผลการตรวจหมายถึงอะไรบ้าง ดังนี้

ตัวอย่าง การตรวจหาสารต่างๆ ในเลือดเพื่อตรวจหาโรคตับ

ตัวที่ต้องการหาค่า

ค่าปกติ

ค่าผิดปกติ

บ่งบอกได้ว่าตับน่าจะเป็น

หมายเหตุ

GOT (AST)

ต้องน้อยกว่า 35 IU / L

มีค่าเกิน

  • ตับอักเสบ
  • ตับแข็ง
  • ไขมันในตับสูง

ถ้า GOT สูงกว่า GPT น่าจะเป็นตับแข็ง หรือเป็นเพราะพิษสุรา

GPT (ALT)

ต้องน้อยกว่า 35 IU / L

มีค่าเกิน

  • ตับอักเสบ
  • ตับแข็ง
  • ไขมันในตับสูง

ถ้า GPT สูงกว่า GOT น่าจะเป็นไขมันในตับสูง หรือตับอักเสบ

Y-GTP

น้อยกว่า 60

มีค่าเกิน

มีไขมันในตับสูง เป็นไปได้ว่าเป็นชนิดเกิดจากพิษสุรา

ถ้ามีค่าต่ำกว่า 100 IU แล้วเลิกเหล้าได้สำเร็จ ค่านี้จะกลับมา

LDH

200-420 IU

/ DL

มีค่าเกิน

ถ้าตับมีปัญหา ค่านี้จะมีค่าเกินมาตรฐานแต่ก็ต้องดูค่าของ GOT และ GPT ควบคู่กันไปด้วย

ALP

50-350 IU/

ML

มีค่าเกิน

เป็นดีซ่าน เนื่องจากตับมีโรคบางอย่าง

ถ้าค่าเกิน 600 จะเกิดอาการหน้าเหลือง บ่งบอกว่าเป็นดีซ่านชัดเจน

ChE

180-460 IU/ I

มีค่าเกิน

ไขมันในตับสูง

อาจเป็นโรคไต หรือโรคอื่นๆ

-

-

มีค่าต่ำ

  • ตับแข็ง
  • ตับอักเสบเรื้อรัง
  • มะเร็งตับ

การโดนสารเคมีทางการเกษตรก็ทำให้มีค่านี้ต่ำได้

หมายเหตุ ตัวเลขค่าต่างๆ นี้เป็นเพียงค่าเฉลี่ย อาจไม่ตรงกันทุกสถานพยาบาล ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขต่างๆ ที่แต่ละแห่งใช้อธิบายความหมายของคำในตาราง

GOT และ GPT : เป็นค่าสำคัญสำหรับการตรวจสุขภาพตับ

GOT (Glutamic oxaloacetic transaminase) หรือปัจจุบันมีอีกชื่อว่า AST ส่วน GPT (Glutamic pyruvic transaminase) ปัจจุบันมีอีกชื่อว่า ALT

ทั้งสองตัวนี้ เป็นเอนไซม์ที่มีมากในตับ ใช้กับกรดอะมิโน เมื่อเซลล์ตับเสียหาย มันก็จะรั่วเข้าไปอยู่ในเลือด

Y-GTP : ใช้ตรวจว่า ดื่มเหล้ามากน้อยแค่ไหน

Y-GTP : (gamma-glutamyl transpeptidase) เป็นเอนไซม์สำหรับใช้คลายพิษจากแอลกอฮอล์ ถ้าเซลล์ตับตายลง เอนไซม์ตัวนี้จะเข้าไปในเลือด โดยเฉพาะถ้าเสียหายจากแอลกอฮอล์ ค่าตัวนี้ต้องสูงขึ้นแน่ๆ ยิ่งมีค่าสูงมากก็ยิ่งแสดงว่าตับเสียหายมาก ถ้าค่านี้เกิน 100 บอกได้ชัดว่าเป็นเพราะดื่มเหล้ามากจนเป็นตับแข็งและมะเร็งตับ

LDH มีไว้สำหรับดูว่าอวัยวะส่วนไหนเสียหาย

LDH (lactic acid dehydrogenase) เป็นเอนไซม์ชนิดหนึ่ง ถ้ามีค่าสูงที่อวัยวะส่วนไหน แสดงว่าที่นั่นมีแผลเกิดขึ้น

ALP ถ้าค่านี้สูง GOT + GPT ก็สูงด้วย แสดงว่าตับหรือเส้นทางของน้ำดีมีปัญหา

ALP (alkaline phosphatase) ตับจะขับเอนไซม์ตัวนี้ออกผสมอยู่ในน้ำดี ถ้ามีน้ำดีตกค้างในตับ แสดงว่าอาจเป็นตับแข็ง ตับอักเสบเฉียบพลัน อักเสบเรื้อรัง แต่ถ้าค่าต่ำผิดปกติ ยังอาจเป็นเพราะตับฝ่อ

ChE สำหรับตรวจดูว่า ตับสามารถทำหน้าที่ได้มากน้อยเพียงใด    

(Cholinesterase) เป็นเอนไซม์ชนิดหนึ่ง สร้างขึ้นที่ตับ เมื่อตับมีปัญหา ปริมาณนี้จะมีการเปลี่ยนแปลง แล้วแต่โรคของตับ

ตับนับว่าเป็นอวัยวะที่มีความอดทนสูง แม้ป่วยก็จะไม่แสดงอาการออกมา ยังคงทำหน้าที่ต่างๆ ต่อไป จนกว่าจะเป็นมากถึงระดับหนึ่ง

 

ต้นเหตุสำคัญที่ทำให้ตับป่วย

ทำให้เกิดโรค

ไวรัส

ตับอักเสบชนิดเฉียบพลัน ตับอักเสบชนิดร้ายแรง ตับอักเสบชนิดเรื้อรัง ตับแข็ง มะเร็งตับ

ยาบางชนิด

ตับอักเสบ ท่อน้ำดีในตับอุดตัน หรือเป็นทั้ง 2 ชนิดร่วมกัน

แอลกอฮอล์

ไขมันในตับสูง ตับอักเสบ ตับแข็ง มะเร็งตับ

แพ้ระบบภูมิคุ้มกันของตนเอง

ตับอักเสบ ท่อน้ำดีอักเสบ ตับแข็ง

ระบบสันดาปต่างๆ ในร่างกายมีปัญหา

ไขมันในตับสูง ตับแข็ง มะเร็งตับ

เป็นมาตั้งแต่กำเนิด

ท่อน้ำดีอักเสบ ตับแข็ง

 

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "ดูแลตับ เทคนิคการป้องกันและรักษาโรคไวรัสตับทุกชนิด" โดยยุพาพิน ประเสริฐกุล จากสำนักพิมพ์ Feel Good

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่