โรคตับในสุนัข

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 19, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 586,534 คน

ถ้าถามถึงอวัยวะสำคัญของร่างกาย  หลายๆคนอาจจะคิดว่าเป็น  สมอง หัวใจ ปอด ไต แต่หลายคนลืมไปว่ายังมีอีกอวัยวะหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน นั่นคือตับ  ตับถือเป็นอวัยวะที่ใหญ่มาก  อยู่ในบริเวณช่องท้อง  ไม่ค่อยมีการขยับตัวและในสุนัขนั้นถือว่าตับเป็นอวัยวะสำคัญเกือบที่สุดด้วยซ้ำไป

ตับนั้นทำหน้าที่หลากหลายเพื่อทำให้ร่างกายดำเนินชีวิตอยู่ได้  ดังนั้นอาการของสัตว์ที่ป่วยเป็นโรคตับนั้นบางครั้งก็จะไม่จำเพาะเจาะจง  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่คนเลี้ยงจะต้องรู้และเตรียมพร้อม  จะได้แก้ไขปัญหาได้อย่างทันท่วงที

อาการของโรคตับ

อย่างที่กล่าวมาข้างต้นตับนั้นทำหน้าที่หลากหลายมาก  หนึ่งในนั้นคือหน้าที่การขจัดสารพิษในเลือด  ทำให้ยาที่ได้รับทำงานได้  และกำจัดของเสียออกไปที่ส่วนอื่นต่อ  เก็บสะสมพลังงาน  วิตามิน และทำหน้าที่สร้างน้ำดีที่ช่วยย่อยอาหาร  รวมทั้งสร้างโปรตีนบางชนิดที่สำคัญกับระบบเลือด  จะเห็นได้ว่าถ้ามีการทำหน้าที่บางอย่างผิดปกติไป  จะทำให้ร่างกายนั้นไม่สามารถทำงานได้ตามปกติเลย  อาการผิดปกติก็จะขึ้นกับระบบที่เสียไปซะมากกว่า  ไม่มีความจำเพาะเจาะจงว่าเกิดจากอะไร

อาการแสดงที่สำคัญที่สุดของปัญหาโรคตับคือ  ตัวเหลือง  โดยไม่เพียงแต่ผิวหนังที่มีสีออกเหลืองขึ้นแล้ว  อาจจะพบว่าบริเวณเยื่อเมือกที่เป็นสีชมพูตามปกติจะออกสีไปในทางโทนเหลืองเช่นกัน  เนื่องจากเกิดการสะสมของสารสีที่ชื่อ บิลิรูบิน ซึ่งเป็นส่วนประกอบของเม็ดเลือดแดง  เมื่อเม็ดเลือดแดงแตกและถูกทำลายตามวงรอบก็จะเกิดสารนี้ขึ้นมา  ซึ่งปกติแล้วตับจะทำหน้าที่เปลี่ยนสารนี้เพื่อขับทิ้งออกไป  ดังนั้นถ้าตับไม่สามารถทำงานได้ตามปกติแล้วเราก็จะมีสารสีนี้เพิ่มขึ้นจนสังเกตเห็นได้จากร่างกายอย่างที่กล่าวมา

ในบางครั้งจะพบภาวะตับวายที่ส่งผลต่อระบบสมองเนื่องจากตับไม่สามารถขับทิ้งของเสียที่เป็นพิษกับสมองได้ทัน  อาการที่พบจึงเกี่ยวข้องกับระบบประสาท เช่น ชัก หัวตก  ไม่สามารถลุกขึ้นยืนได้  ตาบอด หรือมีพฤติกรรมเปลี่ยนไป

อาการแสดงอื่นๆของภาวะตับวายคือ  ระบบลำไส้  โดยมักจะพบว่าสัตว์จะลดความอยากกินอาหาร  อาเจียน  ท้องเสีย  น้ำหนักลด  สีของอุจาระเปลี่ยนไป  หากอาการเหล่านี้เป็นหนักขึ้นมักจะพบว่าสัตว์จะมีน้ำในช่องท้องอีกด้วย

โดยปกติแล้วสัตวแพทย์จะใช้การตรวจร่างกายร่วมกับการตรวจเลือด และอาจจะทำเอกซเรย์หรืออัลตร้าซาวด์ร่วมเพื่อวินิจฉัยภาวะตับวายเพื่อแก้ไขปัญหานี้ต่อไป

ความผิดปกติที่มักพบ

1.ปัญหาแรกเลยเกิดจากหลอดเลือดที่เข้าไปเลี้ยงตับไม่สามารถทำหน้าที่ได้ โดยอาจจะเกิดทางลัดทำให้ตับไม่สามารถรับเลือดเข้าไปทำลายสารพิษได้  อาการมักเกิดในลูกสัตว์  เนื่องจากเป็นโรคทางพันธุกรรม  จะพบว่าสัตว์จะมีตับขนาดเล็ก  แคระแกร็น  เดินผิดปกติ 

ในสุนัขโต  อาจจะไม่ได้เกิดจากพันธุกรรมแต่เกิดจากแรงดันของหลอดเลือดที่สูง  หรือภาวะตับแข็งทำให้หลอดเลือดที่เข้าตับนั้นสร้างทางลัดออกไปสู่ระบบร่างกายแทน ซึ่งก็จะเกิดผลเหมือนกันกับด้านบนคือตับไม่สามารถกำจัดของเสียในเลือดได้

การแก้ไขภาวะนี้มักขึ้นกับบริเวณและลักษณะของหลอดเลือดที่เกิดทางลัดขึ้น  เช่น  ถ้าเป็นหลอดเลือดเดียวที่เป็นทางลัดเราก็จะสามารถผูกหรือมัดทางลัดนี้แล้วทำให้เลือดไหลไปสู่ทางปกติเดิมได้  กลับกันถ้าหลอดเลือดที่เป็นทางลัดมีหลายเส้นและอยู่ในเนื้อตับ  ก็เป็นไปไม่ได้เลยที่จะทำการมัดหรือผูกได้หมด ทำให้การผ่าตัดไม่มีทางประสบผลสำเร็จได้

ดังนั้นถ้าไม่สามารถทำการรักษาด้วยการผ่าตัดได้เราจำเป็นต้องใช้การรักษาทางยาและการปรับอาหารให้เหมาะสมกับโรคตับแทน  ร่วมกับการตรวจและควบคุมอาการอย่างเข้มงวดซึ่งแน่นอนว่าไม่สามารถรักษาโรคนี้ให้หายขาดได้

2.ปัญหาของระบบฮอร์โมน  บางโรคที่ส่งผลให้ระบบฮอร์โมนในร่างกายผิดปกติมักจะเหนี่ยวนำให้ตับทำงานหนักหรือทำหน้าที่ไม่เหมือนเดิมเช่น โรคเบาหวาน  โรคคุชชิ่ง (cushing) โรคไทรอยด์เกิน  แต่ถ้ามีความผิดปกติตั้งต้นมาจากระบบฮอร์โมนการแก้ไขก็ควรแก้ไขที่ระบบฮอร์โมนก่อนเพื่อปรับสมดุลของร่างกายให้เป็นปกติ

3.โรคติดเชื้อ  ไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา หรือโปรโตซัว  โดยไวรัสที่มักพบก็คือไวรัสตับอักเสบ  แต่ยังโชคดีที่โรคนี้นั้นมีวัคซีนใช้ในการป้องกัน  และเป็นวัคซีนที่นิยมทำกันในปัจจุบัน

โรคเลปโตสไปโรซิส หรือ โรคฉี่หนู ก็เป็นอีกโรคหนึ่งทีแสดงอาการและทำลายตับ  แต่การวินิจฉัยโรคนี้ต้องใช้การทดสอบที่ค่อนข้างจำเพาะเจาะจง  เช่นการตรวจหาไวรัสในเลือด หรือในปัสสาวะ  โดยอาการแสดงมักไม่จำเพาะเจาะจง  และโรคนี้ปัจจุบันมีวัคซีนป้องกัน

โรคเชื้อราต่างๆ โดยสัตว์มักจะได้รับเชื้อจากสิ่งแวดล้อมที่อยู่  โดยการกำจัดเชื้อรามักทำได้ค่อนข้างยากและนาน ทำให้การพยากรณ์โรคนี้มักไม่ค่อยดีเท่าที่ควร

4.ก้อนเนื้อ  โดยสุนัขมักจะมีการพบก้อนเนื้อในตับได้ค่อนข้างหลากหลาย  การแก้ไขก็มักขึ้นกับชนิดของเนื้องอกนั้นๆ

5.มะเร็งตับ  เราสามารถแบ่งออกเป็นสองประเภทหลักๆได้แก่  มะเร็งจากตับเอง หรือมะเร็งที่แพร่กระจายมาเข้าที่ตับ  การแก้ไขมักใช้การผ่าตัด การฉายแสง  การกินยา หรือใช้หลายวิธีในการแก้ไขร่วมกัน

พันธุ์ที่มักจะเป็นโรคตับ

บางประเภทของโรคตับมักจะเกี่ยวข้องกับสายพันธุ์ เช่น โรคตับที่เกี่ยวข้องกับการสะสมแร่ธาตุสังกะสี มักเกิดในพันธุ์ โดเบอร์แมน และ เทอร์เรียบางชนิด

ความอันตราย

ขึ้นกับความรุนแรงของโรคที่พบเจอ  และขึ้นกับสาเหตุของโรคว่าสามารถแก้ไขได้หรือไม่  ดังนั้นการวินิจฉัยโรคทำได้ค่อนข้างหลากหลาย  แต่มักจะเชื่อกันว่าตับเป็นอวัยวะที่สามารถสร้างตัวเองและซ่อมแซมได้ใหม่  หากไม่ได้เกิดการทำลายอย่างรุนแรงและถาวรไปแล้ว  แต่ถ้าถึงขั้นรุนแรงนั้นมักจะไม่สามารถแก้ไขหรือรักษาให้หายขาดได้ จึงมักจำเป็นต้องใช้การรักษาแบบพยุงอาการ โดยมักจะเป็นการปรับอาหารให้กินแบบโปรตีนต่ำ  เพื่อทำให้เกิดสารแอมโมเนียในร่างกายที่เป็นพิษน้อยลง  ใช้วิตามินบำรุง และใช้ยาที่ช่วยดักจับสารพิษบางชนิดร่วมด้วย  ดังนั้นจะเห็นได้ว่าจะต้องใช้การรักษาอย่างเข้มงวดและมีการติดตามอาการเพื่อประเมินภาวะตับวายอย่างใกล้ชิด

การป้องกัน

บางโรคนั้นไม่สามารถป้องกันได้หมดซะทีเดียว มีเพียงจากบางสาเหตุเท่านั้นที่สามารถใช้การป้องกันได้ เช่น  การทำวัคซีน  การป้องกันจากสิ่งแวดล้อม สารพิษ  หรือถ้าพบอาการผิดปกติควรไปพบสัตวแพทย์อย่างรวดเร็วเพื่อหาสาเหตุและแก้ไขต่อไป

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามสัตวแพทย์ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปหรือวีดีโอของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งคำถาม