การกินเพื่อสุขภาพ

มะนาว มีประโยชน์และสรรพคุณมากล้น


Istock 471141162 m

มะนาว พืชสมุนไพรที่จัดว่าเป็นได้ทั้งผักและผลไม้ในตัวเดียวกัน ภายใต้ผลเล็กๆ กลมๆ สีเขียวนั้น เนื้อในของมันอุดมไปด้วยน้ำที่มีรสเปรี้ยวจี๊ดจ๊าดสะใจ มะนาวไม่ได้มีแค่รสชาติความเปรี้ยวซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่โดดเด่นแต่เพียงเท่านั้น หากแต่กลับเป็นพืชสมุนไพรที่มีสรรพคุณทางยาสูง อีกทั้งยังมีดีต่อการบำรุงความสวยความงามด้วย แต่เนื้อหาที่เราหยิบมาฝากกันวันนี้ เราจะพูดถึงคุณประโยชน์ของมะนาวที่มีดีต่อสุขภาพร่างกายล้วนๆ มาดูกันว่ามะนาวมีดีอย่างไร

ลักษณะทั่วไปของมะนาว

มะนาว (ภาษาอังกฤษ : Lime) เป็นไม้ผลชนิดหนึ่งที่มีรสเปรี้ยวจัด จัดอยู่ในสกุลส้มหรือที่เรียกว่า Citrus ลักษณะของผลจะมีสีเขียว เมื่อสุกจัดจะออกเป็นสีเหลือง ลักษณะของเปลือกจะบาง ส่วนภายในมะนาวนั้นจะมีเนื้อที่แบ่งออกเป็นกลีบๆ และชุ่มน้ำมาก ถือเป็นผลไม้ที่ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องปรุงรส ที่สำคัญยังเป็นผลไม้ที่มีคุณค่าทางโภชนาการและทางการแพทย์

โดยทั่วไปมะนาวจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอยู่ประมาณ 4-4.5 เซนติเมตร ทั้งนี้จะมีลำต้นที่เป็นไม้พุ่มเตี้ย มีความสูงประมาณ 5 เมตร ในส่วนของก้านจะมีหนามแต่เพียงเล็กน้อย ส่วนใหญ่จะมีใบดก ลักษณะของใบจะยาวเรียวเพียงเล็กน้อย พูดง่ายๆ ก็มีความคล้ายกับใบส้ม ส่วนเรื่องดอกมะนาวจะมีลักษณะสีขาวอมเหลือง ซึ่งดอกของมะนาวจะมีการออกดอกผลลอดทั้งปี อาจมีความแตกต่างกันตามฤดูกาล เพราะในช่วงหน้าแล้งต้นมะนาวจะออกผลน้อยกว่าและผลของมันจะมีน้ำที่น้อยกว่า

 

พันธุ์มะนาวที่นิยมปลูกในเมืองไทย

 

มะนาวไข่

มะนาวไข่เป็นพันธุ์ที่มีลักษณะผลกลม หัวท้ายจะยาว และมีสีอ่อนที่คล้ายกับสีของไข่เป็ด ขนาดของผลมะนาวสายพันธุ์นี้ใหญ่ประมาณ 2-3 เซนติเมตร และมีเปลือกที่ค่อนข้างบาง

 

มะนาวทราย

มะนาวทรายสายพันธุ์นี้จะมีลักษณะของต้นเป็นพุ่มสวย สามารถนำมาทำเป็นไม้ประดับหน้าบ้านได้ อีกทั้งยังเป็นสายพันธุ์ที่ให้ผลตลอดปี ทั้งนี้กลายเป็นมะนาวสายพันธุ์ที่ผู้คนไม่ค่อยนิยมนำมาบริโภคสักเท่าไหร่ เพราะรสชาติของน้ำมะนาวจะมีรสขมเจือปนอยู่ด้วย

 

มะนาวแป้น

มะนาวแป้นสายพันธุ์นี้จะมีขนาดของผลค่อนข้างใหญ่ ลักษณะของผลค่อนข้างกลมแป้น ให้น้ำมะนาวในปริมาณที่มาก แถมยังมีเปลือกที่บาง มะนาวแป้นจัดเป็นสายพันธุ์ที่ผู้คนนิยมนำมาบริโภคเป็นส่วนมาก และในทางเชิงพาณิชย์จะมีการปลูกมะนาวพันธุ์แป้นรำไพและพันธุ์แป้นดกพิเศษ เพราะมันสามารถบังคับให้ออกผลในฤดูแล้งได้

 

มะนาวหนัง

ในส่วนของสายพันธุ์มะนาวหนังจะมีลักษณะของผลที่กลมยาว ส่วนของหัวท้ายจะแหลม และเมื่อผลของมันโตเต็มที่ก็จะมีลักษณะผลเป็นกลมที่ค่อนข้างยาวและมีเปลือกที่หนา ดังนั้งจึงทำให้ผู้บริโภคสามารถเก็บมะนาวสายพันธุ์นี้ได้นาน

ประโยชน์ของมะนาว

มะนาวมีประโยชน์มากมาย ตั้งแต่ส่วนต้น ใบ ผล นอกจากน้ำมะนาวที่มีวิตามินซีสูงแล้ว ส่วนอื่นๆ ก็สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้เช่นกัน มาดูส่วนต่างๆ ของมะนาวว่ามีประโยชน์ใช้ทำอะไรได้บ้าง

ประโยชน์ของผลมะนาว/เปลือก

  1. ช่วยบำรุงสายตาของคนเราให้มีความสดใสอยู่ตลอดเวลา
  2. ช่วยบำรุงผิวพรรณให้มีความเปล่งปลั่งและสดใสอยู่สม่ำเสมอ
  3. มีน้ำมันระเหยที่ช่วยให้ความสดชื่นแก่ร่งกาย
  4. สามารถนำน้ำมันระเหยที่ได้ประมาณ 7% ในมะนาว 1 ลูกมาผสมเป็นน้ำยาทำความสะอาดได้
  5. มะนาวเป็นผลไม้ที่มีฤทธิ์ช่วยในการกัด ถือเป็นกรดผลไม้ชนิดหนึ่งหรือที่เรียกว่า AHA ที่เป็นที่ยอมรับ และเป็นกรดที่ช่วยเร่งการผลัดเซลล์ผิวที่เสื่อมได้
  6. นำมาปรุงรสชาติในอาหารและเครื่องดื่มได้อย่างอร่อย และไม่ทำให้อาหารจานนั้นรู้สึกเลี่ยนได้
  7. ช่วยแก้ปัญหาขาลายที่เกิดจากสาเหตุต่างๆ รวมทั้งปัญหาสีผิวไม่สม่ำเสมอ ด้วยการนำมะนาวมาผสมเข้ากับดินสอพอง จากนั้นนำมาทาทิ้งไว้ก่อนนอน ตื่นเช้าขึ้นมาค่อยล้างออกให้สะอาด
  8. ช่วยรักษาสิวให้มีปริมาณที่ลดลง เนื่องจากกรดอ่อนๆ ที่อยู่ในมะนาวนั้นจะช่วยลดการอุดตันของรูขุมขนจากสิว อีกทั้งยังช่วยขจัดความมันและเชื้อโรคบนใบหน้าได้เป็นอย่างดี
  9. นำเปลือกมะนาวที่บีบน้ำมะนาวออกหมดแล้ว มาทาหรือขัดในบริเวณคาง ข้อศอก เข้า หรือส้นเท้า จะช่วยให้ผิวในบริเวณนี้มีความนุ่มนวลมากยิ่งขึ้น
  10. นำเปลือกผลแห้งของมะนาวมาต้มเพื่อเอาน้ำมาดื่ม จะช่วยแก้อาการจุกเสียดแน่นท้อง ช่วยขับเสมหะที่ติดอยู่ในลำคอ และยังช่วยบำรุงกระเพาะอาหาร
  11. นำมาแปรรูปเป็นอาหารหลากหลายชนิด เช่น มะนาวแช่อิ่มตากแห้ง น้ำมะนาวรสชาติเข้มข้น แยมมะนาว แยมเปลือกมะนาว แยมมะนาวดอง กิมจ้อมะนาว เปลือกมะนาวสามรส เปลือกมะนาวเชื่อม มาร์มาเลดมะนาว เป็นต้น
  12. ใส่มะนาว 2-3 ลูกไว้ในถังข้าวสาร จะช่วยป้องกันมอดได้
    นำเปลือกมะนาวมาเช็ดทำความสะอาดภาชนะให้เงางามขึ้น ไม่ว่าจะเป็นทองเหลือง ทองแดง เครื่องเงิน เป็นต้น

 

ประโยชน์ของน้ำมะนาว

  1. ให้สารวิตามินเอ วิตามินซี ธาตุฟอสฟอรัส แคลเซียม กรดมาลิค และกรดซิตริคแก่ร่างกาย
  2. ช่วยรักษาผิวแตก เพียงแค่นำน้ำมะนาวมาทาในบริเวณที่ผิวแตกก็เป็นอันเสร็จ
  3. รักษาปัญหาส้นเท้าแตก โดยนำน้ำมะนาวมาทาในบริเวณส้นเท้าวันละ 3 ครั้ง จะช่วยให้รอยแตกในบริเวณส้นเท้าค่อยๆ ดีขึ้น
  4. หยดน้ำมะนาวลงไปในไข่เจียว จะช่วยให้ไข่ฟูขึ้นและมีความนิ่มร่วมอยู่ด้วย
  5. บีบมะนาวลงบนฝ่ามือ จากนั้นลูบไล้ให้ทั่วมือทั้งสองข้าง ช่วยลดกลิ่นคาวปลาหลังจากทำอาหารได้
  6. แก้ปัญหาเล็บดำจากการหั่นหรือเด็ดผักเป็นประจำ ด้วยการนำน้ำมะนาวมาถูในบริเวณเล็บจะช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวได้
    ใส่น้ำมะนาวประมาณ 2-3 ช้อนชาลงไปในข้าว จากนั้นนำไปซาวข้าว จะช่วยให้ข้าวเป็นสีขาวและอร่อยมากยิ่งขึ้น

สรรพคุณทางยาของมะนาว

นอกจากประโยชน์ที่ใช้ได้ในชีวิตประจำวันทั่วไป มะนาวยังมีสรรพคุณทางยา ตามตำรับสมุนไพรไทย ที่สามารถใช้แก้ และรักษาโรคที่เกิดจากธาตุต่างๆ ได้อีกหลายโรค โดยเฉพาะน้ำมะนาวที่เป็นกรด มีรสเปรี้ยว สามารถรับประทานได้นั้น มีประโยชน์สารพัด

สรรพคุณทางยาของน้ำมะนาว

  1. ช่วยรักษาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นท้อง หรือปวดท้องได้ เพียงนำน้ำมะนาวมาผสมกินกับน้ำตาลจะช่วยรักษาอาการดังกล่าวได้
  2. เมื่อมีอาการท้องร่วง ควรดื่มน้ำมะนาวตามเข้าไป มันจะช่วยหยุดอาการดังกล่าวได้เป็นอย่างดี
  3. นำน้ำมะนาวมาผสมเข้ากับน้ำผึ้งแล้วทานเข้าไป จะช่วยขับพยาธิไส้เดือนได้
  4. นำมะนาวผสมกับน้ำเกลือแต่เพียงเล็กน้อย จะช่วยรักษาอาการท้องผูก อีกทั้งยังเป็นยาระบายชั้นดี
  5. นำน้ำมะนาวมาผสมกับน้ำผึ้งในอัตราส่วนที่เท่ากัน จากนั้นนำมาดื่ม จะช่วยแก้อาการบิดได้
  6. น้ำมะนาวมีส่วนช่วยในการรักษาโรคนิ่วได้
  7. ดื่มน้ำมะนาวผสมกับเกลือและน้ำตาลเพียงเล็กน้อย ช่วยแก้อาการระดูขาว
  8. เมื่อเจอกับปัญหาก้างปลาติดคอ ให้นำน้ำมะนาวคั้นสดเติมเกลือเพียงเล็กน้อย จากนั้นกรอกลงไปให้ตรงกับบริเวณที่ก้างติดคอ อมน้ำมะนาวไว้สักครู่แล้วจึงค่อยกลืนลงไป จะทำให้ก้างปลาเกิดการอ่อนตัวลงแล้วหลุดลงไปในกระเพาะอาหารต่อไป
  9. มะนาวมีส่วนช่วยในการแก้ลิ้นเป็นฝ้า โดยนำสำลีสะอาดไปชุบน้ำมะนาวจากนั้นเช็ดที่ลิ้นวันละ 2-3 ครั้ง จะช่วยลดฝ้าบนลิ้นให้จางลงได้
  10. นำน้ำมะนาวมาใช้เป็นน้ำยาบ้วนปากจะช่วยทำให้ช่องปากสะอาดมากยิ่งขึ้น
  11. น้ำมะนาวช่วยลดอาการอักเสบของเหงือกบวมได้
  12. น้ำมะนาวช่วยบรรเทาอาการคอแสบแห้งจากการใช้เสียงมากเกินไป
  13. บรรเทาอาการของโรคต่อมทอนซิลอักเสบได้ด้วยการดื่มน้ำมะนาว
  14. หากมีอาการไอที่มีเลือดปนออกมานั้น การใช้น้ำมะนาวดื่มเพื่อรักษาจะช่วยบรรเทาอาการดังกล่าวลงได้ดีในระดับหนึ่ง
  15. ดื่มน้ำมะนาวคั้นสดจะช่วยขับเสมหะที่เกิดจากการเป็นหวัด หรือสูดดมควันเข้าไปบ่อยได้
    ช่วยบรรเทาอาการปวดหัว
  16. มีส่วนช่วยในการแก้อาการอาเจียน คลื่นไส้ หรือเป็นลมวิงเวียนศีรษะ
  17. น้ำมะนาวเป็นยาอายุวัฒนะ อีกทั้งยังมีส่วนช่วยในการเจริญอาหารได้
  18. สามารถนำมาใช้เพื่อรักษาโรคความดันโลหิตสูงและต่ำได้อย่างน่าเหลือเชื่อ
  19. วิตามินซีสูงที่อุดมอยู่ในน้ำมะนาว จะช่วยรักษาโรคลักปิดลักเปิด หรือเลือดออกตามไรฟันได้
  20. นำน้ำมะนาวผสมเข้ากับน้ำหวาน แล้วตามด้วยเกลือเพียงเล็กน้อยมาดื่ม จะเป็นการช่วยบำรุงโลหิตและรักษาโรคโลหิจางได้
  21. การดื่มน้ำมะนาวคั้นสดมีส่วนช่วยในการแก้โรคเหน็บชา และอาการร้อนในได้
  22. น้ำมะนาวผสมกับน้ำตาลช่วยบรรเทาอาการอ่อนเพลียจากการทำงานหนักหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ
  23. ดื่มน้ำมะนาวจะช่วยบรรเทาอาการปวดตามข้อได้เป็นอย่างดี
  24. รักษาโรคผิวหนังได้ด้วยการนำน้ำมะนาวมาทาบริเวณผิวหนังที่เป็นโรคดังกล่าว
    การนำมะนาวมาผ่าซีก จากนั้นนำไปทาในบริเวณที่เป็นสังคัง ก่อนนอนและตื่นนอน จะช่วยให้อาการดีขึ้น
  25. แก้โรคกาก เกลื้อน และหิด ด้วยการเอากำมะถันมาตำให้ละเอียด จากนั้นมาผสมเข้ากับน้ำมะนาว นำไปทาในบริเวณที่เป็นโรคดังกล่าวหลังอาบน้ำ จะช่วยรักษาให้หายได้
  26. รักษาโรคน้ำกัดเท้าด้วยการใช้น้ำมะนาวสดมาทาในบริเวณดังกล่าว จากนั้นทิ้งไว้ให้แห้งแล้วจึงล้างออกด้วยน้ำสะอาด
  27. นำน้ำมะนาวมาชโลมลงบนบริเวณที่เป็นแผลจากการโดนน้ำร้อนลวก จะช่วยรักษาแผลให้หายเร็วขึ้น
  28. นำน้ำมะนาวมานวดให้ทั่วศีรษะก่อนสระผม จะช่วยบรรเทาอาการคันหนังศีรษะได้

 

สรรพคุณทางยาของเปลือกมะนาว

  1. การนำเปลือกมะนาวมาชงกับน้ำอุ่นๆ แล้วนำมาจิบทีละนิดจะช่วยรักษาโรคกระเพาะได้
  2. แก้เล็บขบได้ด้วยการนำมะนาวมาผ่าส่วนหัว จากนั้นคว้านเอาเนื้อข้างในออกเพียงเล็กน้อย แล้วจึงใช้ปูนทาบางๆ ตามด้วยการเอานิ้วที่เป็นเล็บขบสอดเข้าไป
  3. สำหรับคุณแม่หลังคลอดที่มักมีอาการวิงเวียนศีรษะ แนะนำให้นำมะนาวมาดมแทนการใช้ยาดมเพื่อลดอาการดังกล่าว
  4. นำเปลือกมะนาวมาหมักเข้ากับน้ำส้มสายชูประมาณ 2 วัน จากนั้นนำเปลือกมะนาวที่ได้หมักเรียบร้อยแล้วมาปิดทับบริเวณที่เป็นหูด วิธีนี้จะช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวได้

 

สรรพคุณทางยาของใบ/รากมะนาว

  1. นำใบมะนาวมาต้มกับน้ำตาลแดง จากนั้นนำมาดื่มจะช่วยแก้อาการปัสสาสะกะปริบกะปรอย
  2. อาการผิดสำแดงสามารถรักษาได้ด้วยการนำรากของต้นมะนาวมาฝนกับน้ำซาวข้าว จากนั้นนำมาดื่มเป็นประจำทุกวัน
  3. นำใบมะนาวมาหั่นเป็นฝอยๆ แล้วนำมาชงในน้ำเดือด ดื่มเป็นชาสมุนไพรช่วยรักษาอาการไอได้ หรือจะนำมากลั้วคอเพื่อช่วยฆ่าเชื้อโรคก็ได้เช่นกัน
  4. แก้อาการลมเงียบได้ด้วยการนำใบมะนาวมาต้มกับยาหอม
  5. นำใบมะนาวประมาณ 100 ใบมาต้มน้ำดื่ม ช่วยรักษาไข้ทับระดู
  6. นำใบมะนาวมาต้มดื่มเป็นประจำทุกวัน จะเป็นการช่วยฟอกโลหิต

ทราบถึงประโยชน์และสรรพคุณทางยาของมะนาวเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ดังนั้นหากไม่ต้องการรักษาโรคต่างๆ ด้วยยา แนะนำให้ใช้ส่วนต่างๆ ของมะนาวมาใช้รักษาโรคที่เป็นอยู่ได้เช่นกัน นอกจากจะหมดกังวลจากผลข้างเคียงของสารเคมีแล้ว ยังถือเป็นการรักษาด้วยวิธีธรรมชาติที่ปลอดภัยต่อสุขภาพและไม่ต้องลงทุนแพง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
ผลของวิตามินซีต่อภาวะข้ออักเสบ
ผลของวิตามินซีต่อภาวะข้ออักเสบ

จากการศึกษาพบว่ามีความแตกต่างระหว่างโรคข้อเสื่อม (osteoarthritis) กับโรคข้ออักเสบรูห์มาตอยด์ (Rheumatoid arthritis)