การกินเพื่อสุขภาพ

กินนมแล้วท้องเสีย ควรทำอย่างไร จึงจะไม่ขาดสารอาหาร

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
Istock 172903402 m

a12.gif เมื่อแรกเกิด ลูกอ่อนของสัตว์หลายชนิดรวมทั้งคน กินนมเพียงอย่างเดียวเป็นอาหาร ไม่ต้องมีความรู้ทางโภชนาการก็พอจะเดาได้ว่า นมต้องเป็นอาหารที่มีคุณค่าสูง คงจะอุดมด้วยสารอาหารหลายชนิด ทั้งมีปริมารพอเหมาะสำหรับการเจริญเติบโตของทารกบางคนเชื่อว่านมเป็นอาหารธรรมชาติที่สมบูรณ์ที่สุด สารอาหารที่มีมากในนม จนทำให้นมมีคุณค่าเด่นเป็นพิเศษได้แก่โปรตีน แคลเซี่ยม วิตามินเอ และวิตามินบีสอง

a12.gif นับได้ว่านมเป็นแหล่งโปรตีนที่สำคัญ นม 1 แก้วให้โปรตีน 8 กรัม ใกล้เคียงกับปริมาณโปรตีนที่ได้จากไข่ 1 ฟอง ทั้งโปรตีนในนมก็เป็นชนิดที่มีคุณภาพสูง นมจึงอยู่ในอาหารหลักหมู่ที่ 1 ของไทย อยู่ในหมู่เดียวกับเนื้อสัตว์และไข่ เมื่อไม่แน่ใจว่าลูกหลานจะได้รับโปรตีนจากอาหารประจำวันเพียงพอ หากเด็กกินนมได้ จะช่วยผ่อนคลายความกังวลเรื่องอาหารไปได้มาก



 

a12.gif เมื่อรู้ว่านมมีประโยชน์ พ่อบ้านแม่เรือนจึงพยายามชักชวนให้ลูกหลานกินนม หากเด็กเคยกินนมเป็นเวลาติดต่อกันมานานก็มักไม่มีปัญหา แต่ถ้าต้องเริ่มต้นใหม่ บางคนอาจไม่ชอบรส บางทีต้องเติมน้ำตาล น้ำหาน โกโก้หรือโอวัลติน ผู้ใหญ่บางคนมีศรัทธาแก่กล้าถึงกับกินนมเป็นตัวอย่าง จึงพลอยได้รับคุณประโยชน์ของนมด้วย

แต่หลังจากกินนมไม่นาน ทั้งเด็กและผู้ใหญ่จำนวนไม่น้อยจะรู้สึกอึดอัดเพราะท้องอืด ปวดท้อง หรือท้องเสีย หลายคนโทษว่านมไม่สะอาด ครั้นพยายามระวังเรื่องความสะอาด ก็ยังไม่วายที่อาการดังกล่า จนทำให้บางคนต้องยอมแพ้ เลิกกินนมไปเลยก็มี

a12.gif ปัญหาเรื่องท้องเสียและปวดท้องหลังกินนม ค่อนข้างจะซับซ้อน และควบคุมไม่ได้ เพราะเกิดจากร่างกายย่อยน้ำตาลแลคโตสซึ่งอยู่ในนมตามธรรมชาติไม่ได้ ก่อนที่ร่างกายจะดูดซึมได้น้ำตาลแลคโตสต้องถูกย่อยให้เป็นน้ำตาลชั้นเดียวก่อน ในการนี้ต้องอาศัยน้ำย่อยชื่อว่าแลคเตส ทารกมีน้ำย่อยแลคเตสในปริมาณสูง เพียงพอสำหรับย่อยนม แต่เมื่อเด็กเติบโตขึ้น ปริมาณแลคเตสกลับน้อยลง ซึ่งอาจจะเนื่องจากการกินนมน้อยลง เมื่อน้ำย่อยแลคเตสไม่เพียงพอ น้ำตาลแคลโตนส่วนที่ไม่ถูกย่อยจะคั่งค้างอยู่ในทางเดินอาหารและบูดเน่า เนื่องจากปฏิกิริยาของจุลินทรีย์ ซึ่งทำให้เกิดแก๊สจนรู้สึกว่าท้องอืด ปวดท้องและทำให้ท้องเสีย

ตามสถิติสหประชาชาติเรื่องดื่มนม

  • ชาวยุโรปซึ่งกินนมเป็นอาหารหลักมาหลายศตวรรษมีปัญหาเรื่องน้ำตาลในนมไม่ย่อยน้อยมาก
  • ในสหรัฐอเมริกาซึ่งประกอบด้วยชนหลายเชื้อชาติ ประมาณร้อยละ 55 ของพลเมืองมีน้ำย่อยแลคเตสไม่เพียงพอ
  • ชาวญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์ ไต้หวัน รวมทั้งไทย มีปัญหาเรื่องนี้ถึงร้อยละ 90

ดูจากตัวเลขแล้วน่าตกใจ พลอยให้นึกเลยว่าเพียงร้อยละ 10 ของคนไทยเท่านั้นที่กินนมได้ นอกนั้นควรเลิกกินนมเสียเลยเพื่อตัดปัญหาดังกล่าว เมื่อยูนิเซฟแจกนมผงแก่นักเรียนไทยในชนบท เด็กไทยจำนวนมากจึงท้องเสีย จนโครงการนี้ต้องเลิกล้มไป แต่เหตุไฉนนักโภชนาการยังชวนให้คนไทยกินนมอยู่ร่ำไป

เนื่องจากนมเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ถ้าไม่กินนมเสียเลยอาจทำให้ขาดสารอาหารบางอย่างได้ และถึงแม้จะมีน้ำย่อยแลคเตสไม่เพียงพอก็ยังย่อยนมได้บ้าง อาการปวดท้องและท้องเสียของบางคนก็แตกต่างกัน บางคนเคยชินจนไม่รู้สึกว่าเป็นปัญหาทั้งคนไทยที่กินนมส่วนใหญ่ก็ไม่เกินวันละสองแก้ว ไม่มากเกินกำลังย่อยของเรา
 

สำหรับผู้ที่รู้ตัวว่ามีปัญหา และยังอยากกินนมต่อไป

a12.gif วิธีแก้ไขนี้ก็อาจช่วยบรรเทาอาการท้องเสียหรือปวดท้องให้น้อยลงได้ ด้วยการดื่มครั้งละน้อย เพียงครึ่งแก้วและไม่ดื่มขณะท้องว่าง ดื่มระหว่างกินอาหารหรือหลังอาหารดีที่สุด แม้ครั้งละน้อยหลายครั้งรวมกันก็ได้เป็นวันละ 2 แก้ว ซึ่งเป็นปริมารที่พอเหมาะสำหรับเด็กเล็กและผู้ใหญ่

สำหรับผู้ที่คิดว่าตนกินนมไม่ได้เลย

a12.gif เพียงนิดเดียวก็ท้องเสียจะต้องเอาใจใส่เลือกอาหารเป็นพิเศษ ต้องแน่ใจว่าได้รับโปรตีนแคลเซี่ยม วิตามินเอ และวิตามินบีสอง จากอาหารอื่นอย่างเพียงพอ ผู้ป่วยที่ต้องกินอาหารเสริมควรดูฉลาก เลือกซื้ออาหารเสริมอย่างที่ไม่มีแลคโตส อาหารประเภทนี้มักมีราคาแพงกว่าอาหารเสริมที่มีนมเป็นหลัก
 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่