การดูแลตนเองเมื่อสงสัยว่ามีภาวะย่อยแลคโตสบกพร่อง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ มิ.ย. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

เมื่อคุณมีอาการที่ทำให้สงสัยว่าจะมีการย่อยน้ำตาลแลคโตสผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยแยกโรคทางระบบทางเดินอาหารอื่นๆที่อาจมีอาการแสดงคล้ายกับภาวะนี้ เช่น โรคแพ้โปรตีนนมวัว ลำไส้ติดเชื้อแบคทีเรีย เชื้อพยาธิ โรคลำไส้แปรปรวน (irritable bowel syndrome) โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (inflammatory bowel disease) เมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคการย่อยแลคโตสบกพร่องแล้ว (lactose intolerance) ก็มีความจำเป็นที่ต้องรู้จัก

วิธีการรับมือกับโรคนี้เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารเพียงพอแม้จะดื่มนมไม่ได้เหมือนคนอื่นๆดังนี้
 

  1. จำกัดปริมาณนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมในแต่ละวัน ในคนที่มีการย่อยแลคโตสบกพร่องหากรรับประทานแลคโตสน้อยกว่า 6 กรัมต่อวัน จะไม่ทำให้เกิดอาการปวดท้อง แต่ปกตินม 1 แก้วจะให้แลคโตสประมาณ 10 กรัม โดยนม full fat และนมพร่องมันเนยจะมีปริมาณแลคโตสในระดับที่พอๆกัน ในขณะที่ผลิตภัณฑ์จากนมเช่น เนยแข็งหรือนมที่มีแลคโตสฟรี จะมีปริมาณแลคโตสที่ต่ำกว่า ดังนั้นให้ลองรับประทานอาหารที่เป็นนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมในปริมาณครึ่งหนึ่งของที่เคยรับประทานอยู่ แล้วค่อยๆเพิ่มปริมาณขึ้นจนกว่าร่างกายจะปรับตัวได้ โดยปกติจุลินทรีย์ในลำไส้ถูกกระตุ้นให้เจริญเติบโตและเกิดการปรับตัวทำให้ร่างกายย่อยน้ำตาลแลคโตสได้ดีขึ้น
  2. รับประทานนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมร่วมกับอาหารชนิดอื่น เช่น ซีเรียลกับนม หรือรับประทานหลังมื้ออาหาร สามารถช่วยลดอาการแน่นท้องได้เมื่อเทียบกับดื่มนมขณะท้องว่าง
  3. สำหรับผู้ที่มีอาการ intolerance มากหรือเริ่มมีภาวะทุโภชนาการเนื่องจากดื่มนมไม่เพียงพอโดยเฉพาะในเด็ก ควรเลือกนมสูตรนมถั่วเหลืองหรือสูตรแลคโตสฟรี เมื่ออาการดีขึ้นจึงค่อยดื่มนมสูตรปกติในปริมาณที่น้อยๆก่อน สำหรับวัยเด็กโตและผู้ใหญ่ สามารถรับประทานโยเกิร์ตชนิดที่มีการเติมจุลินทรีย์ที่ช่วยย่อยน้ำตาลแลคโตส ซึ่งอาจเป็นจุลินทรีย์ที่ตายแล้วหรือมีชีวิตก็ได้ ขอให้สังเกตตรงฉลากผลิตภัณฑ์บอกว่ามีจุลินทรีย์ก็เพียงพอ
  4. ต้องจำไว้ว่าคนที่เป็นภาวะนี้อาจจะได้รับแคลเซียมและวิตามินดีไม่เพียงพอ ดังนั้นควรเลือกรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูงได้แก่ ผักใบเขียว เมล็ดถั่ว งา เต้าหู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผักคะน้า กวางตุ้ง ขี้เหล็ก ตำลึง บัวบก ถั่วพู ซึ่งเป็นพืชที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าให้ปริมาณแคลเซียมดูดซึมดีที่สุดเนื่องจากมีปริมาณสารออกซาเลตต่ำ ส่วนเกลือแร่ฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของกระดูกและฟันก็มีมากในผักแพงพวย เขลียง ใบขี้เหล็ก เกสรดอกงิ้วแห้งและมะแว้ง
  5. วิตามินดีในนมจะช่วยให้ร่างกายดูดซึมแคลเซียมไปใช้ได้ดียิ่งขึ้น ซึ่งคนทั่วไปควรได้รับประมาณ 600 IU ต่อวัน (เท่ากับปลาทูน่ากระป๋องประมาณ 1.7 กระป๋อง)  อาหารที่มีวิตามินดีสูงได้แก่ ปลาทูน่า ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน การตากแดดโดยไม่ทาครีมกันแดนนาน 10-15 นาทีต่อวันจะช่วยให้ร่างกายเปลี่ยนวิตามินดีในชั้นไขมันให้เอาไปใช้ได้
  6. ใช้อาหารเสริมเอ็นไซม์ที่ช่วยย่อยน้ำตาลแลคโตส (lactase product) อาจจะเป็นรูปแบบเม็ดให้เคี้ยวก่อนดื่มนม หรือเป็นแบบของเหลวที่นำไปเติมในนมและทิ้งไว้ก่อนจะดื่ม แต่ยังไม่เป็นที่แพร่หลายในประเทศไทย
  7. ภาวะนี้พบน้อยมากในทารกแรกเกิดที่มีน้ำหนักตัวปกติ หากทารกดื่มนมแม่อย่างเดียวจะไม่เกิดภาวะนี้เลยเนื่องจากในนมแม่มีเอ็นไซม์แลกเตสเป็นส่วนประกอบ แต่หากมีอาการคล้ายภาวะนี้ต้องรีบหาสาเหตุและไม่ปล่อยให้ท้องเสียนานจนเกิดภาวะขาดน้ำ นอกจากนี้การติดเชื้อไวรัสโรต้าในเด็กเล็กจะทำให้เซลล์เยื่อบุลำไส้อักเสบ ไม่สามารถผลิตเอ็มไซม์แลกเตสได้จึงทำให้เกิดอุจจาระร่วงเฉียบพลันเมื่อดื่มนมสูตรปกติ

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่ายในประเทศไทยสำหรับผู้ที่มีภาวะย่อยแลคโตสบกพร่อง

  • นมแลคโตสฟรี: Milk 0% lactose ชนิด low fat และ full fat, Umm!..Milk 0% Lactose
  • นมอัลมอนด์: Almond Breeze, 137oC degree, ดีน่า ซีเล็คชั่น
  • นมถั่วเหลืองทุกชนิดที่ไม่ผสมนมผง
  • ในเด็กทารกมีสูตรนมแลคโตสฟรีและนมถั่วเหลืองหลายชนิดให้เลือก: Eenfalac Lactose Free, Hi-Q Lactose Free, Similac LF, NAN AL 110 Lactose Free, S-26 Gold Lactose Free, Nutramigen LGG, Isomil Plus, Similac

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่