การดูแลตนเองเมื่อสงสัยว่ามีภาวะย่อยแลคโตสบกพร่อง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ มิ.ย. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

เมื่อคุณมีอาการที่ทำให้สงสัยว่าจะมีการย่อยน้ำตาลแลคโตสผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยแยกโรคทางระบบทางเดินอาหารอื่นๆที่อาจมีอาการแสดงคล้ายกับภาวะนี้ เช่น โรคแพ้โปรตีนนมวัว ลำไส้ติดเชื้อแบคทีเรีย เชื้อพยาธิ โรคลำไส้แปรปรวน (irritable bowel syndrome) โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (inflammatory bowel disease) เมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคการย่อยแลคโตสบกพร่องแล้ว (lactose intolerance) ก็มีความจำเป็นที่ต้องรู้จัก

วิธีการรับมือกับโรคนี้เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารเพียงพอแม้จะดื่มนมไม่ได้เหมือนคนอื่นๆดังนี้
 

  1. จำกัดปริมาณนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมในแต่ละวัน ในคนที่มีการย่อยแลคโตสบกพร่องหากรรับประทานแลคโตสน้อยกว่า 6 กรัมต่อวัน จะไม่ทำให้เกิดอาการปวดท้อง แต่ปกตินม 1 แก้วจะให้แลคโตสประมาณ 10 กรัม โดยนม full fat และนมพร่องมันเนยจะมีปริมาณแลคโตสในระดับที่พอๆกัน ในขณะที่ผลิตภัณฑ์จากนมเช่น เนยแข็งหรือนมที่มีแลคโตสฟรี จะมีปริมาณแลคโตสที่ต่ำกว่า ดังนั้นให้ลองรับประทานอาหารที่เป็นนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมในปริมาณครึ่งหนึ่งของที่เคยรับประทานอยู่ แล้วค่อยๆเพิ่มปริมาณขึ้นจนกว่าร่างกายจะปรับตัวได้ โดยปกติจุลินทรีย์ในลำไส้ถูกกระตุ้นให้เจริญเติบโตและเกิดการปรับตัวทำให้ร่างกายย่อยน้ำตาลแลคโตสได้ดีขึ้น
  2. รับประทานนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมร่วมกับอาหารชนิดอื่น เช่น ซีเรียลกับนม หรือรับประทานหลังมื้ออาหาร สามารถช่วยลดอาการแน่นท้องได้เมื่อเทียบกับดื่มนมขณะท้องว่าง
  3. สำหรับผู้ที่มีอาการ intolerance มากหรือเริ่มมีภาวะทุโภชนาการเนื่องจากดื่มนมไม่เพียงพอโดยเฉพาะในเด็ก ควรเลือกนมสูตรนมถั่วเหลืองหรือสูตรแลคโตสฟรี เมื่ออาการดีขึ้นจึงค่อยดื่มนมสูตรปกติในปริมาณที่น้อยๆก่อน สำหรับวัยเด็กโตและผู้ใหญ่ สามารถรับประทานโยเกิร์ตชนิดที่มีการเติมจุลินทรีย์ที่ช่วยย่อยน้ำตาลแลคโตส ซึ่งอาจเป็นจุลินทรีย์ที่ตายแล้วหรือมีชีวิตก็ได้ ขอให้สังเกตตรงฉลากผลิตภัณฑ์บอกว่ามีจุลินทรีย์ก็เพียงพอ
  4. ต้องจำไว้ว่าคนที่เป็นภาวะนี้อาจจะได้รับแคลเซียมและวิตามินดีไม่เพียงพอ ดังนั้นควรเลือกรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูงได้แก่ ผักใบเขียว เมล็ดถั่ว งา เต้าหู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผักคะน้า กวางตุ้ง ขี้เหล็ก ตำลึง บัวบก ถั่วพู ซึ่งเป็นพืชที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าให้ปริมาณแคลเซียมดูดซึมดีที่สุดเนื่องจากมีปริมาณสารออกซาเลตต่ำ ส่วนเกลือแร่ฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของกระดูกและฟันก็มีมากในผักแพงพวย เขลียง ใบขี้เหล็ก เกสรดอกงิ้วแห้งและมะแว้ง
  5. วิตามินดีในนมจะช่วยให้ร่างกายดูดซึมแคลเซียมไปใช้ได้ดียิ่งขึ้น ซึ่งคนทั่วไปควรได้รับประมาณ 600 IU ต่อวัน (เท่ากับปลาทูน่ากระป๋องประมาณ 1.7 กระป๋อง)  อาหารที่มีวิตามินดีสูงได้แก่ ปลาทูน่า ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน การตากแดดโดยไม่ทาครีมกันแดนนาน 10-15 นาทีต่อวันจะช่วยให้ร่างกายเปลี่ยนวิตามินดีในชั้นไขมันให้เอาไปใช้ได้
  6. ใช้อาหารเสริมเอ็นไซม์ที่ช่วยย่อยน้ำตาลแลคโตส (lactase product) อาจจะเป็นรูปแบบเม็ดให้เคี้ยวก่อนดื่มนม หรือเป็นแบบของเหลวที่นำไปเติมในนมและทิ้งไว้ก่อนจะดื่ม แต่ยังไม่เป็นที่แพร่หลายในประเทศไทย
  7. ภาวะนี้พบน้อยมากในทารกแรกเกิดที่มีน้ำหนักตัวปกติ หากทารกดื่มนมแม่อย่างเดียวจะไม่เกิดภาวะนี้เลยเนื่องจากในนมแม่มีเอ็นไซม์แลกเตสเป็นส่วนประกอบ แต่หากมีอาการคล้ายภาวะนี้ต้องรีบหาสาเหตุและไม่ปล่อยให้ท้องเสียนานจนเกิดภาวะขาดน้ำ นอกจากนี้การติดเชื้อไวรัสโรต้าในเด็กเล็กจะทำให้เซลล์เยื่อบุลำไส้อักเสบ ไม่สามารถผลิตเอ็มไซม์แลกเตสได้จึงทำให้เกิดอุจจาระร่วงเฉียบพลันเมื่อดื่มนมสูตรปกติ

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่ายในประเทศไทยสำหรับผู้ที่มีภาวะย่อยแลคโตสบกพร่อง

  • นมแลคโตสฟรี: Milk 0% lactose ชนิด low fat และ full fat, Umm!..Milk 0% Lactose
  • นมอัลมอนด์: Almond Breeze, 137oC degree, ดีน่า ซีเล็คชั่น
  • นมถั่วเหลืองทุกชนิดที่ไม่ผสมนมผง
  • ในเด็กทารกมีสูตรนมแลคโตสฟรีและนมถั่วเหลืองหลายชนิดให้เลือก: Eenfalac Lactose Free, Hi-Q Lactose Free, Similac LF, NAN AL 110 Lactose Free, S-26 Gold Lactose Free, Nutramigen LGG, Isomil Plus, Similac

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่