อาหารเพิ่มพลังงาน (high energy diet)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 29, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

อาหารเพิ่มพลังงานเป็นอาหารที่จัดให้สำหรับผู้ป่วยที่ผอม ขาดอาหาร เพื่อเพิ่มน้ำหนักตัวให้มากขึ้น หรือเมื่อร่างกายอยู่ในภาวะเจ็บป่วย มีการเผาผลาญสูงขึ้น และต้องการพลังงานมากขึ้นในภาวะต่างๆ เช่น เมื่อมีไข้ เกิดการติดเชื้อ หรือหลังการผ่าตัด ซึ่งร่างกายจะต้องการอาหารที่มีพลังงานสูงบเพื่อช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น

              ลักษณะอาหารเพิ่มพลังงาน

              อาหารเพิ่มพลังงานมีลักษณะเหมือนอาหารคนปกติทั่วไป ไม่จำเป็นต้องจำกัดอาหารชนิดใดแต่เนื่องจากอาหารมีปริมาณมาก อาจทำให้ผู้ป่วยรับประทานได้ไม่หมด ควรแบ่งมื้ออาหารให้มากกว่า 3 มื้อ โดยให้มีอาหารว่างเพิ่มขึ้นจะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถรับประทานได้มากเพิ่มขึ้น การเพิ่มสารอาหารสามารถเพิ่มได้ดังนี้

              1)  สารอาหารที่ให้พลังงาน  การจัดอาหารเพิ่มพลังงาน ควรเพิ่มปริมาณพลังงานทีละน้อยเพราะการเพิ่มพลังงานมากหรือเร็วเกินไป ผู้ป่วยอาจรับไม่ได้ เช่น เพิ่ม 300 กิโลแคลอรีต่อวันและค่อยๆ เพิ่มขึ้นในวันต่อไป

              2)  สารอาหารโปรตีน  ผู้ป่วยที่ต้องรับประทานอาหารเพิ่มพลังงาน มักจะมีการสูญเสียโปรตีนมาแล้ว ดังนั้นอาหารที่จัดจึงจำเป็นต้องเพิ่มโปรตีนร่วมด้วย โปรตีนผู้ใหญ่ควรได้รับไม่ควรน้อยกว่า 1-5-2 กรัมต่อน้ำหนักตัวหนึ่งกิโลกรัมต่อวัน ส่วนเด็กที่อยู่ในวัยที่กำลังเจริญเติบโตอาจกำหนดให้สูงกว่านี้

              3)  สารอาหารไขมันและคาร์โบไฮเดรต โดยทั่วไปเมื่อกำหนดให้โปรตีนสูง พลังงานที่เหลือต้องมาจากไขมันและคาร์โบไฮเดรต ซึ่งให้ในอัตราส่วน คาร์โบไฮเดรตต่อไขมัน ในอัตราส่วน 2 : 1 ส่วน

              หลักการจัดอาหารเพิ่มพลังงาน

              การจัดอาหารเพิ่มพลังงาน มักพบว่า ปริมาณอาหารมากขึ้น ผู้ป่วยไม่สามารถรับประทานได้หมด จึงทำให้ได้รับพลังงานและสารอาหารไม่ตรงตามที่แพทย์ระบุไว้ เพราะฉะนั้นนักกำหนดอาหารจึงต้องพยายามดัดแปลงอาหารด้วยหลักง่ายๆ ดังนี้

              1)  เพิ่มน้ำตาลลงในเครื่องดื่ม ให้มีรสหวานมากขึ้น เช่น การใส่น้ำตาล 3-4 ส่วน ในน้ำผลไม้หรือน้ำนม จะช่วยเพิ่มพลังงานให้อาหารโดยไม่เพิ่มปริมาณ (แต่ผู้ป่วยยังสามารถรับประทานได้)

              2)  ปรุงอาหารคาวด้วยน้ำตาล  โดยจัดรายการอาหารคาวที่มีรสหวานนำ เช่น ไข่ลูกเขย ผัดเปรี้ยวหวาน หรือแกงเขียวหวาน แทนอาหารประเภทผัดที่ออกรสเค็มนำ หรือต้มกะทิแทนต้มจืด เป็นต้น

              3)  เลือกอาหารว่าง หรืออาหารระหว่างมื้อที่ให้พลังงานสูง โดยมีปริมาณไม่มากแต่ให้พลังงานสูง เช่น ขนมเค้ก ข้าวเหนียวสังขยา ข้าวเหนียวทุเรียน กล้วยเชื่อม เป็นต้น

              4)  เพิ่มไขมันในอาหาร  โดยเลือกอาหารที่มีไขมันสูง เช่น ข้าวมันไก่ ข้าวหมกไก่ ขนมที่ใส่กะทิ หรืออาหารชุบแป้งทอด เป็นต้น (รุจิรา, 2552) ดังตัวอย่างรายการอาหารเปรียบเทียบระหว่างอาหารธรรมดากับอาหารเพิ่มพลังงานในตารางที่ 8.1

ตารางที่ 8.1 รายการอาหารเปรียบเทียบระหว่างอาหารธรรมดากับอาหารเพิ่มพลังงาน

มื้ออาหาร

อาหารธรรมดา

อาหารธรรมดาเพิ่มพลังงาน

เช้า

ขนมปัง

ไข่ลวด

แฮม

นมสด

ขนมปังปิ้งทาเนย

ไข่ดาว

ไส้กรอก , แฮม

นมสมผสมน้ำผลไม้

ว่างเช้า

-

พายผลไม้

น้ำส้มคั้น

กลางวัน

ข้าวมันไก่

แกงจืดฟัก

น้ำส้มคั้น

ข้าวมันไก่ทอด

แกงจืดฟัก

กล้วยบวชชี

ว่างกลางวัน

ผลไม้รวม

โดนัทเคลือบช็อคโกแลต

น้ำแดง

เย็น

ข้าวสวย

แกงส้มผักรวมกุ้ง

ผัดคะน้าหมูหมัก

เฉาก๊วยน้ำเชื่อม

ข้าวสวย

แกงส้มชะอมกุ้ง

ผัดคะน้าหมูกรอบ

ลอดช่องน้ำกะทิ

 
ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "พื้นฐานโภชนบำบัด" โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อัจฉรา ดลวิทยาคุณ จากสำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่