ทารกคลอดก่อนกำหนด

ภาวะเหลืองในทารกคลอดก่อนกำหนด

สาเหตุ การรักษา และผลของภาวะเหลืองในทารกคลอดก่อนกำหนด
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
ภาวะเหลืองในทารกคลอดก่อนกำหนด

ภาวะเหลืองคืออะไร ?

ภาวะเหลืองเป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพที่สำคัญที่สุดในทารก ทั้งทารกที่คลอดก่อนกำหนดและทารกที่คลอดครบกำหนด ภาวะเหลืองคือภาวะที่สีผิวและสีตามีสีเหลืองมากขึ้น ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเซลล์เม็ดเลือดแดงแตกและบิลลิรูบิน ซึ่งเป็นผลที่ได้จากการแตกทำลายของเม็ดเลือดแดงเกิดมากขึ้นในร่างกาย

แต่ในเด็กบางราย ภาวะเหลืองก็รุนแรงกว่านั้น หากไม่ได้รับการรักษาอาจมีผลที่ร้ายแรงตามมาได้

ทำไมภาวะเหลืองจึงเป็นอันตราย ?

ทารกส่วนใหญ่สามารถขจัดบิลลิรูบินได้ง่ายและขับออกทางอุจจาระก่อนที่จะสะสมมากเกินไปในร่างกาย แต่ในทารกบางรายมีการแตกทำลายของเม็ดเลือดแดงเร็วกว่าปกติ หรือไม่สามารถกำจัดบิลลิรูบินออกไปได้อย่างเหมาะสม ในทารกเหล่านี้ บิลลิรูบินจะสะสมจนถึงระดับที่เป็นอันตรายในกระแสเลือด

เมื่อมีบิลลิรูบินในเลือดมากเกินไปก็สามารถทำให้เกิดความเสียหายต่อสมองอย่างร้ายแรงที่เรียกว่า kernicterus ซึ่งมักพบได้ในทารกคลอดก่อนกำหนด หรือทารกที่ป่วยมาก หรือทารกที่มีภาวะหมู่เลือดไม่เข้ากัน (blood type incompatibility) ในระดับรุนแรง ภาวะนี้พบได้ยากมากในทารกคลอดครบกำหนดที่มีสุขภาพดี แต่หากเกิดภาวะนี้แล้ว สามารถทำให้เกิดปัญหาทางสุขภาพในระยะยาวได้ เช่น

คุณจะเห็นได้ว่า kernicterus เป็นปัญหาที่ร้ายแรง

หากลูกวัยทารกของคุณมีระดับบิลลิรูบินสูงมาก แพทย์มักจะรักษาทันที

ภาวะเหลืองรักษาได้อย่างไร ?

ต้องขอบคุณการแพทย์สมัยใหม่ที่ทำให้ภาวะเหลืองแทบจะไม่ร้ายแรงจนเกิดภาวะ kernicterus อีกแล้ว ทารกที่มีความเสี่ยงต่อภาวะเหลืองรุนแรง จะได้รับการตรวจระดับบิลลิรูบินบ่อย ๆ เพื่อให้แน่ใจว่าไม่อยู่ในระดับสูง

บิลลิรูบินสามารถตรวจวัดได้จากการตรวจเลือด หรือเครื่องตรวจที่หน้าผาก หากระดับเริ่มสูงขึ้น เด็กจะได้รับการรักษา

วิธีที่ใช้มากที่สุดในการรักษาภาวะเหลืองคือการใช้แสงพิเศษ ที่เรียกว่าแสงสำหรับการส่องไฟ (phototherapy light หรือ billilight)

แสงดังกล่าวจะช่วยให้ร่างกายสลายบิลลิรูบินให้อยู่ในรูปที่ร่างกายขับออกได้ ต้องมีบิลลิรูบินในเลือด แสงนี้จึงทำงานได้ ดังนั้น จึงสามารถใช้รักษาได้อย่างเดียว ใช้ในการป้องกันไม่ได้

มีแสงหลายชนิดที่ใช้ในการรักษาภาวะเหลือง biliblanket เป็นแสงสลัวเล็ก ๆ ที่อยู่ใต้ตัวเด็ก เด็กจะไม่ต้องสวมที่คาดตา และสามารถห่อ อุ้ม หรือให้นมได้ การส่องไฟชนิดอื่น ๆ จะจริงจังกว่านี้ และเด็กต้องนอนอยู่ในอู่หรือตู้อบ โดยสวมแค่ผ้าอ้อมเท่านั้นในขณะส่องไฟ ทารกที่ส่องไฟลักษณะนี้จะต้องสวมที่ปิดตาเพื่อป้องกันดวงตา

หากการส่องไฟไม่ได้ผลดีพอ ระดับของบิลลิรูบินจะยังคงสูงขึ้น

ในกรณีที่หาได้ยาก แพทย์จะต้องใช้วิธีถ่ายเลือด ซึ่งเลือดบางส่วนหรือทั้งหมดของทารกจะถูกถ่ายออกและแทนที่ด้วยเลือดของผู้บริจาค การเปลี่ยนถ่ายจะทำอย่างช้า ๆ โดยเปลี่ยนถ่ายทีละน้อย ๆ แต่ก็ยังมีความเสี่ยงอยู่ดี

ทำไมทารกคลอดก่อนกำหนดจึงมีความเสี่ยงต่อภาวะเหลืองที่รุนแรงกว่า

ภาวะเหลืองเป็นเรื่องปกติ และทารกส่วนใหญ่มักจะมีภาวะเหลืองเล็กน้อย ในทารกคลอดครบกำหนด

แพทย์จะไม่รักษาภาวะเหลืองเลย หากระดับบิลลิรูบินไม่ได้สูงมากหรือเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แพทย์จะระมัดระวังมากกว่าในทารกคลอดก่อนกำหนด และเริ่มให้การรักษาที่ระดับบิลลิรูบินที่ต่ำกว่า เนื่องจากทารกคลอดก่อนกำหนดไม่สามารถขจัดบิลลิรูบินได้อย่างเหมาะสม และอาจมีผลระยะยาวจากระดับบิลลิรูบินที่ต่ำกว่า

ในทารกที่คลอดเมื่อครบกำหนด ตับ ลำไส้ และกระเพาะปัสสาวะจะทำงานร่วมกันในการย่อยสลายบิลลิรูบินและขับออกจากร่างกาย ในทารกคลอดก่อนกำหนด ระบบเหล่านี้จะยังไม่เจริญเต็มที่ ทำให้การย่อยและการกำจัดบิลลิรูบินเป็นไปได้ยากกว่า

ไม่เพียงแต่ทารกคลอดก่อนกำหนดจะย่อยบิลลิรูบินได้ยากกว่า แต่ยังมีความเสี่ยงที่จะเกิด kernicterus และอาจมีปัญหาทางสุขภาพที่ร้ายแรง  เช่น มีปัญหาทางการได้ยินและการเคลื่อนไหวอย่างถาวรได้

ภาวะเหลืองจะคงอยู่นานเท่าไร

ในทารกส่วนใหญ่ ภาวะเหลืองจะเป็นเพียงชั่วคราวและหายไปได้เองในสองสัปดาห์ การเห็นลูกนอนปิดตาอาจทำให้พ่อแม่รู้สึกไม่ดี แต่มันก็จะผ่านไปอย่างรวดเร็ว

ภาวะเหลืองบางอย่างจะคงอยู่นานกว่าสองสัปดาห์ และไม่สามารถรักษาได้ด้วยการฉายแสง อะไรก็ตามที่ทำอันตรายต่อตับจะทำให้เกิดอาการเหลืองได้ ทารกที่กินนมไม่ได้และต้องได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำเป็นเวลานานสามารถเกิดการทำลายของตับ และเกิดภาวะเหลืองที่เรียกว่า cholesteric jaundice

ทารกที่เลี้ยงด้วยนมแม่เพียงอย่างเดียวอาจเกิด breastmilk jaundice ได้

ซึ่งอาจคงอยู่ได้ถึงสามเดือน แต่จะไม่ทำให้เกิด kernicterus และแทบไม่ต้องการการรักษาเลย

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่