ความรู้สุขภาพ

สบู่ฆ่าเชื้อดีกว่าสบู่ทั่วไปหรือเปล่า?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
สบู่ฆ่าเชื้อดีกว่าสบู่ทั่วไปหรือเปล่า?

ได้เวลาสารภาพอีกแล้วครับ ผมเป็นผู้หลงใหลการทําให้มือสะอาด คนที่รู้จักผมดีจะรู้ว่า ถ้าลองขอเจลทําความสะอาดมือเพื่อฆ่าเชื้อโรคจาก ผมละก็ 9 ใน 10 ครั้ง ผมจะมีพกอยู่ในกระเป๋าครับ แต่ถึงไม่ได้พก ผมก็รู้ว่าจะหาได้จากแหล่งไหนใกล้ๆ จริงนะครับ ไม่เชื่อถ้าคุณเจอผมละก็ลองดูก็ได้

ทําไมผมถึงชอบทําความสะอาดมือนักหรือครับ? ตอบได้ง่ายๆ เพราะมือเราติดเชื้อไม่พึงประสงค์ง่ายดายที่สุด จากการสัมผัสมือใครสักคนที่มีเชื้อโรค ที่จริงทางอื่นก็มีอีกครับ เช่น คนมีเชื้อไวรัสมาจามหรือไอใส่หน้าคุณ (ผมเจอบ่อยอยู่เหมือนกัน ในฐานะที่เป็นหมอเด็ก) หรือคุณกินอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อ ถูกยุงที่มีเชื้อโรคกัด หรือคุณไปมีเพศสัมพันธ์กับใครที่เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เข้า เชื่อผมเถอะครับ มีหนทางมากมายที่เราจะได้รับเชื้อโรคก็จริง แต่มือนี่แหละครับ นําเชื้อมาสู่คุณบ่อยที่สุด

สมัยที่ผมเป็นผู้อํานวยการศูนย์ควบคุมป้องกันโรค ในปี พ.ศ. 2552 ไข้หวัดหมู (Swine flu) กําลังระบาดข้ามประเทศและทําท่าจะลามไปทั่วโลก เราได้พยายามสื่อสารอย่างเต็มที่เพื่อบอกประชาชนให้รู้วิธีป้องกันตนเอง หัวใจของการป้องกันคือ ล้างมือ สิ่งน่าชื่นใจที่เราได้เห็นในช่วงวิกฤตไข้หวัดหมูนั้นคือ ผู้คนต่างรับเอาคําแนะนําไปปฏิบัติ ทุกคนในประเทศตั้งใจป้องกัน ไม่ให้การติดเชื้อแพร่กระจายไป

ถ้าการล้างมือเป็นสิ่งดีละก็ งั้นล้างด้วยสบู่ที่มีสารต้านเชื้อโรคก็น่าจะยิ่งดีใช่ไหม ? ไม่ใช่ครับ แต่เรามักจะคิดอย่างนั้น หลายสิบปีมานี้ มีผู้ผลิตสบู่ต้านเชื้อแบคทีเรียและผลิตภัณฑ์ต้านแบคทีเรียหลายอย่างออกสู่ท้องตลาด พร้อมโฆษณาว่า เพื่อการปกป้องตัวคุณและทําความสะอาดที่ดีกว่า พวกเขาย้ำให้คุณมั่นใจว่า สบู่ธรรมดายังไม่ดีพอ คุณต้องการสบู่ที่แรงกว่าเพื่อต่อสู้และฆ่าแบคทีเรียอย่างได้ผล โฆษณามีอิทธิพลขนาดไหน ดูได้จากชั้นสินค้าในห้างครับ สบู่ต้านแบคทีเรียวางประชันกันหลากยี่ห้อ ดูจะมีให้เลือกมากกว่าสบู่ธรรมดาที่ใช้กันมานานเสียอีก

สบู่ต้านเชื้อเหล่านี้ ต่างจากสบู่ธรรมดาตรงที่เพิ่มสารเคมีที่ใช้กันมากได้แก่ ไตรโคซาน ไตรโคคาบาน เบนซ์อัลโคเนียมคลอไรด์ เราไม่จําเป็นต้องใช้สบู่ต้านแบคทีเรียหรอกครับ ยกเว้นคุณจะเป็นผู้ที่มีปัญหาระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผลการศึกษาชี้ว่า ไม่มีเหตุผลที่จะใช้สบู่ผสมสารต้านเชื้อ ผลงานที่ผมชอบมากเป็นของเพื่อนผม ดร.สตีฟ ลูบี้” (Dr. Steve Luby) จากปากีสถาน ทีมวิจัยของเขาตั้งโจทย์ว่า การล้างมือจะช่วยลดการติดหวัดลงกระเพาะในคนไข้เด็กได้หรือไม่ และถ้าล้างมือด้วยสบู่ต้านเชื้อจะได้ผลดียิ่งขึ้นหรือไม่ พวกเขาแบ่งคนในชุมชนเป็น 3 กลุ่มด้วยการสุ่ม ให้กลุ่มหนึ่งล้างมือด้วยสบู่อีกกลุ่มล้างด้วยสบู่ต้านแบคทีเรีย และกลุ่มที่ 3 ทําตามเดิมที่เคยทํา ผลออกมาว่า ไม่ว่าจะล้างมือด้วยสบู่ชนิดใด สามารถลดการติดเชื้อหวัดลงกระเพาะลงได้ถึง 50% ที่น่าแปลกใจที่สุดก็คือ สบู่ต้านเชื้อไม่ได้ผลดีกว่าสบู่ดังเดิมธรรมดาเลยแม้แต่นิดเดียว และที่ผมทิ้ง สด ๆ ก็คือ หมู่บ้านเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่มีน้ำสะอาดบริโภค แต่การล้างมือก็ยังทําให้การติดเชื้อลดลงอย่างได้ผล ทั้งๆ ที่ใช้น้ำไม่สะอาดล้างมือกับสบู่ก็ลดปริมาณเชื้อได้แล้ว

ผมออกเป็นห่วงสารต้านแบคทีเรียที่ใส่ในสบู่ ในห้องทดลองเรา เน้นให้เชื้อเกิดการดื้อยาปฏิชีวนะ แม้ว่าจะยังพิสูจน์ไม่ได้ว่าจะเกิดขึ้นในคนที่ล้างมือด้วยสบู่ผสมไตรโคซานหรือไม่ แล้วทําไมเราถึงจะต้องไปใช้สารเคมี ทั้งที่รู้ว่าไม่ได้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพเลย

แล้วถ้าคุณไม่สามารถหาน้ำประปาและสบู่ได้ ผมขอแนะนําให้ใช้ ผลิตภัณฑ์ทําความสะอาดมือที่มีแอลกอฮอล์อย่างน้อย 60% ครับ แต่ถ้ามือคุณเปื้อนสกปรกมากละก็ อย่าหวังว่าการใช้เจลจะได้ผลเต็มที่นะครับ

 บทสรุปของหมอเบซเซอร์

การล้างมือเป็นเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เมื่อคุณทําทุกวันแล้ว จะเกิดการเปลี่ยนแปลงต่อสุขภาพคุณอย่างชัดเจน ในหนังสือเล่มนี้ คุณจะได้อ่านนบคําแนะนําเรื่องล้างมือซ้ำแล้วซ้ำอีก วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันตนเองจากไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ตลอดจนโรค อื่นๆ คือการล้างมือด้วยสบู่ดั้งเดิมชรรมดา ๆ นี่แหละ ไม่จําเป็นต้องล้างมือนาน แต่ที่สําคัญคือต้องล้างอย่างถูกต้อง

มือของคุณสะอาดจริงหรือ?

เพื่อให้มั่นใจว่า คุณล้างมือสะอาดดีพอ

  • ถูมือทั้ง 2 ข้างด้วยกันแรงๆ ให้สบู่เป็นฟอง ถูให้ทั่วพื้นผิวทุกด้าน ของมือ ใช้เวลาสัก 20 วินาที ซึ่งอาจจะนานกว่าที่คุณคิด สบู่และการถูต้องการ เวลาเพื่อให้เชื้อโรคหัวดื้อหลุดออกไป ถ้าต้องการตัวช่วยว่านานพอหรือยัง ใช้วิธีล้างมือไปพร้อมกับร้องเพลง แฮปปี้เบิร์ธเดย์ให้ได้ 2 จบสิครับ
  • เมื่อใช้ห้องน้ำสาธารณะ ถ้าเป็นไปได้ให้ถือทิชชูไว้รองมือก่อนจับ หัวก๊อกน้ำและมือจับประตูด้วยการกระทํานี้ มือสะอาด ๆ ของคุณก็จะยังสะอาดต่อไปได้อีกสักพัก
  •  หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง นายแพทย์ริชาร์ด เบซเซอร์  ได้โดยการซื้อหนังสือ “ความจริงจากหมอไขข้อกังขาปัญหาสุขภาพ”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่