พีรศักดิ์ คานทองดี
เขียนโดย
พีรศักดิ์ คานทองดี
นพ.ธนู โกมลไสย
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
นพ.ธนู โกมลไสย
ความรู้สุขภาพ

ควรบีบริดสีดวงทวาร ทำให้ริดสีดวงแตกไปเลยดีไหม?

การบีบริดสีดวงทวาร หรือทำให้ริดสีดวงแตก ไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ และยังอาจทำให้เกิดแผลเปิด รับเชื้อโรค จนลุกลามเป็นการติดเชื้อได้
เผยแพร่ครั้งแรก 28 ต.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 11 มิ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 11 มิ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
ควรบีบริดสีดวงทวาร ทำให้ริดสีดวงแตกไปเลยดีไหม?

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ริดสีดวงทวารคือ ภาวะที่หลอดเลือดดำบริเวณปลายลำไส้ใหญ่และบริเวณทวารหนักเกิดการโป่งพอง ทำให้เกิดเลือดออกขณะขับถ่าย สาเหตุการเกิดโรคเชื่อว่า เกิดจากการการเบ่ง รวมทั้งพฤติกรรมการรับประทานอาหาร พฤติกรรมการถ่ายอุจจาระ ขาดการออกกำลังกาย พันธุกรรม และอายุ
  • ริดสีดวงทวารแบ่งออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่ ชนิดภายในคือ ริดสีดวงทวารซึ่งอยู่เหนือบริเวณรูทวารขึ้นไป ไม่สามารถเห็นได้จากภายนอก และชนิดภายนอกคือ ริดสีดวงที่เกิดขึ้นบริเวณปากทวารหนัก สามารถมองเห็นและสัมผัสได้จากภายนอก
  • ไม่ควรบีบ หรือกดริดสีดวงทวารให้แตกด้วยตนเองเพราะจะอาจทำให้หลอดเลือดแตกได้ บางกรณีอาจมีเลือดออกมากและยากที่จะหยุดเลือดด้วยตัวเองได้ นอกเหนือจากนี้ยังอาจทำให้เกิดแผลเปิดซึ่งมีโอกาสทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดตามมมา
  • การรักษาริดสีดวงทวารปัจจุบันทำได้ด้วยตนเองภายใต้คำแนะนำจากแพทย์ เช่น การแช่น้ำอุ่นประมาณ 15 นาที การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตใหม่ และการรักษาด้วยแพทย์ เช่น การใช้ยา การฉีดยา การรัดยาง การผ่าตัด 
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจและรักษาริดสีดวงทวาร

ถ้าพูดถึงโรคใกล้ตัวเกี่ยวกับระบบขับถ่ายที่ใครๆ ก็มีโอกาสเป็นได้ คงจะหนีไม่พ้น "โรคริดสีดวงทวาร" หนึ่งในโรคที่สร้างความเจ็บปวดและรบกวนการชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก 

ยิ่งไปกว่านั้น หลายๆ คนเมื่อเผชิญกับโรคนี้ก็มักจะเกิดความอาย ไม่กล้าไปพบแพทย์ และมักจะหาวิธีการรักษาด้วยตัวเอง บางคนเชื่อว่า การบีบริดสีดวงทวารด้วยตัวเองสุดท้ายแล้วจะช่วยบรรเทาความเจ็บปวดได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจและรักษาริดสีดวงทวารวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 940 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

192

แต่ความจริงการบีบริดสีดวงทวารด้วยตนเองไม่ใช่เรื่องดี และอาจก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมา

ริดสีดวงทวารเกิดจากอะไร?

ริดสีดวงทวารคือ ภาวะที่หลอดเลือดดำบริเวณปลายลำไส้ใหญ่และบริเวณทวารหนักเกิดการโป่งพอง ทำให้เกิดเลือดออกขณะขับถ่าย 

สาเหตุการเกิดโรคริดสีดวงทวารนั้นยังไม่แน่ชัด แต่เชื่อว่า ความดันในช่องท้อง หรือเรียกง่ายๆ ว่า “การเบ่ง” นั่นเอง รวมทั้งสาเหตุต่อไปนี้ที่อาจเป็นปัจจัยทำให้เกิดริดสีดวงทวาร

  • การรับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์ต่ำ
  • พฤติกรรมการถ่ายอุจจาระที่ไม่สม่ำเสมอ
  • ขาดการออกกำลังกาย
  • อายุ 
  • พันธุกรรม 

ชนิดของริดสีดวงทวาร

สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด ดังนี้

  1. ริดสีดวงทวารชนิดภายในคือ ริดสีดวงทวารที่ไม่สามารถเห็นได้จากภายนอก ซึ่งจะอยู่เหนือบริเวณรูทวารขึ้นไปประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร โดยริดสีดวงชนิดนี้มักจะไม่มีอาการเจ็บปวด แต่จะมีอาการเลือดออกให้เห็นขณะขับถ่าย
  2. ริดสีดวงทวารภายนอกคือ ริดสีดวงที่เกิดขึ้นบริเวณปากทวารหนัก โดยจะสามารถมองเห็นและสัมผัสได้จากภายนอก เนื่องจากการเกิดของริดสีดวงชนิดนี้จะอยู่ในบริเวณที่มีเส้นประสาท ดังนั้นนอกเหนือจากอาการเลือดออกแล้ว ยังจะก่อให้เกิดความเจ็บปวดอีกด้วย

การบีบริดสีดวงทวาร หรือทำให้ริดสีดวงแตกคือ ทางออกจริงหรือ?

การเกิดริดสีดวงทวารภายนอกอาจมีลักษณะเป็นแผลนูนออกมารอบปากทวารหนัก ซึ่งการบีบ หรือการกด นั้นไม่ใช่การรักษาที่ต้นเหตุของโรค 

เนื่องจากการบีบริดสีดวงทวารจะก่อให้เกิดแรงดันในหลอดเลือดซึ่งอาจทำให้หลอดเลือดแตกได้ ในบางกรณีผู้ป่วยอาจมีภาวะเลือดออกเป็นจำนวนมาก และยากที่จะทำการหยุดเลือดด้วยตัวเองได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจและรักษาริดสีดวงทวารวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 940 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

192

นอกเหนือจากนี้ การบีบริดสีดวงทวารด้วยตัวเองยังอาจทำให้เกิดแผลเปิด ซึ่งมีโอกาสสูงที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือด เนื่องจากการอุจจาระหรือการเข้าห้องน้ำในแต่ละครั้งนั้น รอบๆ ล้วนเต็มไปด้วยแบคทีเรีย และการมีแผลเปิดเป็นเสมือนการเปิดทางให้แบคทีเรียเข้าสู่ร่างกายได้โดยตรง

ข้อควรรู้เบื้องต้นเมื่อเกิดอาการเลือดออกจากริดสีดวงทวาร หรือริดสีดวงแตก

ในบางกรณี แม้ไม่ได้บีบ หรือเค้นใดๆ ริดสีดวงทวารก็อาจแตกเองได้ ซึ่งส่วนมากเริ่มจากอาการท้องผูก ซึ่งทำให้ผู้ที่เป็นต้องเข้าห้องน้ำนาน หรือมีการเบ่งในระหว่างขับถ่าย จนเกิดแรงดันมากถึงขั้นทำให้ริดสีดวงแตกในที่สุด

หากมีอาการเลือดออกจากโรคริดสีดวง ควรบรรเทาอาการด้วยวิธีนอนลงบนพื้นระนาบ จากนั้นให้นำหมอนมาหนุนใต้บริเวณริดสีดวงทวารและยกให้สูงกว่าระดับหัวใจ ทั้งนี้ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัส หรือการเกาบริเวณแผลด้วย

อย่างไรก็ดี ควรรีบพบแพทย์ทันที หากพบว่า มีอาการดังต่อไปนี้

  • มีเลือดออกเป็นจำนวนมาก
  • มีอาการวิงเวียน
  • เลือดไม่หยุดไหล
  • มีอาการปวดบริเวณแผลอย่างรุนแรง

การรักษาแผลเบื้องต้นที่เกิดจากริดสีดวงทวารแตก

การรักษาแผลเปิดที่เกิดจากริดสีดวงทวาร สามารถดูแลรักษาเช่นเดียวกับแผลเปิดชนิดอื่นๆ ได้แก่ รักษาความสะอาดบริเวณแผลให้ได้มากที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งควรทำความสะอาดหลังการขับถ่าย หรือการใช้ห้องน้ำทุกครั้ง 

ทั้งนี้สามารถปิดแผลด้วยผ้าก๊อซ หรือผ้าพันแผลบริเวณแผล เพื่อป้องกันแผลจากสิ่งสกปรก

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจและรักษาริดสีดวงทวารวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 940 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

192

นอกเหนือจากการดูแลรักษาแผลข้างต้น ผู้ป่วยจำเป็นต้องสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดว่า แผลมีการติดเชื้อหรือไม่ โดยสามารถสังเกตได้จากอาการต่างๆ ดังนี้

  • แผลมีอาการบวม
  • มีอาการปวดบริเวณแผลอย่างรุนแรง
  • แผลเป็นหนอง
  • มีกลิ่นเหม็นจากบริเวณแผล
  • มีไข้
  • มีอาการหนาวสั่น

การรักษาโรคริดสีดวงทวารอย่างถูกวิธี

โดยทั่วไปแล้ว โรคริดสีดวงทวารไม่ใช่โรคที่เป็นอันตราย แต่จำเป็นต้องได้รับการรักษาที่ถูกวิธี โดยทางเลือกในการรักษาของโรคริดสีดวงทวาร สามารถรักษาได้ดังต่อไปนี้

การรักษาริดสีดวงทวารเบื้องต้นด้วยตัวเอง 

ผู้ที่เป็นริดสีดวงทวาร สามารถรักษาอาการเบื้องต้น ได้ด้วยวิธีต่างๆ ดังนี้

  • แช่น้ำอุ่นประมาณ 15 นาที ทั้งก่อนและหลังถ่ายอุจจาระ
  • การใช้ยาเหน็บริดสีดวง
  • เน้นการรับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์ ได้แก่ ผัก ผลไม้ ถั่ว และธัญพืช
  • หลีกเลี่ยงการเบ่งขณะถ่ายอุจจาระ
  • ทำความสะอาดทุกครั้งหลังการขับถ่าย
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสและการเกาบริเวณริดสีดวงทวาร

การรักษาทางการแพทย์ 

ถึงแม้ว่าบางครั้งริดสีดวงทวารสามารถหายได้เอง แต่โดยส่วนมากอาจต้องใช้เวลาและทำให้ผู้ป่วยต้องเผชิญกับความเจ็บปวด ทั้งยังกระทบกับการใช้ชีวิตประจำวัน 

การรักษาโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่ตรงจุดมากกว่า โดยมีแนวทางการรักษาดังต่อไปนี้

  • การรักษาด้วยยา ส่วนมากใช้เป็นการรักษาแบบประคับประคอง
  • การฉีดยา ในบริเวณที่เป็นริดสีดวงทวาร ซึ่งจะช่วยให้เส้นเลือดแข็งและหดลง
  • การรัดยาง การรัดยางเป็นการรักษาที่ไม่เจ็บ แต่ผู้ป่วยอาจจะรู้สึกหน่วงเหมือนปวดท้องถ่ายประมาณ 1-3 วัน หลังจากรัดแล้วยางจะหลุดไปเอง แผลตรงที่รัดยางจะหดกลับไป ทำให้ผู้ป่วยไม่เสียเลือด และไม่จำเป็นต้องเย็บแผล
  • การผ่าตัด โดยใช้เลเซอร์ อินฟาเรด กระแสไฟฟ้า หรือความเย็น อย่างใดอย่างหนึ่ง ในบางกรณีที่มีอาการรุนแรง อาจจำเป็นที่ต้องรักษาด้วยการผ่าตัดมาตรฐาน ซึ่งจำเป็นต้องมีการเย็บแผลและพักฟื้นหลังผ่าตัดประมาณ 1 สัปดาห์ 

อย่างไรก็ดี การรักษาโรคริดสีดวงทวารในแต่ละรูปแบบจะขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วยและดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา

การป้องกันการเกิดริดสีดวงทวาร

อย่างที่ได้กล่าวไปก่อนหน้านี้ว่า ริดสีดวงทวารเกิดจากแรงดันในลำไส้ใหญ่และทวารหนัก ซึ่งแรงดันที่มากเกินไปนี้จะทำให้หลอดเลือดดำโป่งพอง 

ดังนั้นริดสีดวงทวารสามารถป้องกันง่ายๆ ด้วยการระวังและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ได้แก่

  • พยายามรับประทานทานอาหารที่มีกากใยสูง เช่น มะละกอ กล้วย บล็อคโคลี เป็นต้น เพื่อป้องกันไม่ให้อุจจาระแข็ง
  • ดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว เพื่อให้อุจจาระสามารถขับออกได้ง่ายมากยิ่งขึ้น
  • หลีกเลี่ยงการเบ่ง หรือนั่งถ่ายอุจจาระเป็นเวลานาน
  • อย่ากลั้นอุจจาระ
  • ออกกำลังกายเป็นประจำ หรือพยายามเคลื่อนไหวร่างกายอย่างสม่ำเสมอ

สรุปได้ว่า การบีบริดสีดวงทวาร ทำให้ริดสีดวงแตก ไม่ใช่การรักษาโรคที่ต้นเหตุ และไม่ใช่การรักษาที่ถูกวิธี เพราะนอกจากจะไม่ช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวดแล้ว ยังเป็นการเพิ่มโอกาสในการติดเชื้อ หรือทำให้เกิดภาวะเลือดออกรุนแรงได้

ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดในการรักษาโรคริดสีดวงทวาร สามารถรักษาเบื้องต้นด้วยการนั่งแช่น้ำอุ่น หรือเข้าการรับการรักษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ที่สำคัญคือ การป้องกันไม่ให้เกิดริดสีดวงด้วยการเลือกรับประทานอาหารที่มีกากใยสูง ดื่มน้ำมากๆ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการขับถ่าย 

เพียงเท่านี้ก็ช่วยให้ระบบขับถ่ายดี ห่างไกลโรคริดสีดวงทวารแน่นอน

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจและรักษาริดสีดวงทวาร จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


3 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Lorenzo-Rivero, S (August 2009). "Hemorrhoids: diagnosis and current management". Am Surg. 75 (8): 635–42. PMID 19725283.
Kevin Martinez, Should you pop a hemorrhoid? (https://www.medicalnewstoday.com/articles/326562.php), 7 June 2020.
Beck, David E. (2011). The ASCRS textbook of colon and rectal surgery (2nd ed.). New York: Springer. p. 175. ISBN 978-1-4419-1581-8. Archived from the original on 2014-12-30.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม