งูสวัด (Herpes zoster)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 19, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 1 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 869,838 คน

ความหมาย เป็นการติดเชื้อไวรัสของประสาทส่วนกลาง

สาเหตุ เกิดจากเชื้อไวรัส Herpes zoster ซึ่งเป็นไวรัสตัวเดียวกับที่ทำให้เกิดอีสุกอีใส ติดต่อโดยการสัมผัสกับคนที่เป็นงูสวัดหรืออีสุกอีใส คนที่ได้รับเชื้อครั้งแรกในชีวิตจะเป็นอีสุกอีใสแล้วเชื้อจะหลบเข้าไปอยู่ในปมประสาทแฝงตัวอยู่อย่างสงบเป็นเวลาหลายปี จนโตขึ้นเมื่อร่างกายมีภาวะภูมิคุ้มกันต่ำเชื้อที่แฝงตัวอยู่ก็จะแบ่งตัวจนเกิดเป็นงูสวัด

พยาธิสรีรภาพ การติดเชื้อครั้งแรกทำให้เกิดโรคอีสุกอีใส เมื่อผู้ป่วยหายแล้วการติดเชื้อจะยังคงอยู่ในระยะแฝงซึ่งจะไม่มีอาการของโรค เมื่อระยะแฝงกลายเป็นระยะที่แสดงอาการ การติดเชื้อจะกลายเป็นการติดเชื้อไวรัสชนิด Herpes zoster หรืองูสวัด เนื่องจากงูสวัดเกิดขึ้นโดยกระจายไปตามรากประสาทเกี่ยวกับความรู้สึก (Sensory nerve) คาดว่าระยะแฝงตัวไวรัสอยู่ใน Dorsal root ganglia จากการตรวจปมประสาทจะพบมีการถูกทำลายของเซลล์ของปมประสาท ใยประสารทและแขนงประสาท รวมทั้งมีหลอดเลือดบวม

อาการ เริ่มด้วยปวดแสบปวดร้อน คันยิบๆ คล้ายถูกทิ่มแทงหรือมีตุ่มน้ำตามผิวหนัง หรือเกิดผื่นแดงแล้วลอกเป็นกลุ่มตุ่มน้ำใสๆ ร่วมกับมีอาการอ่อนเพลีย ครั่นเนื้อครั่นตัว ปวดศีรษะหรือมีไข้ต่ำๆ ประมาณ 3-4 วัน ตุ่มน้ำจะขุ่นหรือมีเลือดภายใน ต่อมาค่อยๆ แห้งตกสะเก็ดใน 7-10 วัน และจะหายหมดใน 14-21 วัน โดยเห็นเป็นรอยดำๆ และแผลเป็นขาวๆ หากอายุน้อยอาการปวดมักหายไปพร้อมๆ กับเม็ดผื่น แต่ถ้าอายุมากจะปวดประสาทอยู่มากกว่า 1 เดือนหลังผื่นตกสะเก็ดแล้ว

การวินิจฉัยโรค มักตรวจพบตุ่มน้ำใสเรียงเป็นแนวยาวตามเส้นประสาทและต่อมน้ำเหลืองในบริเวณใกล้เคียงโตโดยการย้อมสีเซลล์ เรียกว่า Tzanck’s test

การรักษา โดยบรรเทาอาการไม่สบายต่างๆ ปิดแผลด้วยผ้าก๊อซชุบน้ำสะอาดประมาณ 30-60 นาที วันละ 4-6 ครั้ง ทาด้วยคาลาไมน์โลชั่น ทาครีม ทายาซิลเวอร์ซัลฟาไดอาซีน ไม่ควรใช้สเตียรอยด์ อาจใช้ยาแก้ปวด ใช้อะไซคลอเวียร์ (Acyclovir)

การพยาบาล บรรเทาอาการเจ็บปวด ดูแลให้ได้ยาต้านไวรัสระวังการติดเชื้อแบคทีเรีย รักษาความสะอาดปากฟัน อวัยวะสืบพันธุ์และผิวหนัง ให้กำลังใจผู้ป่วย ให้ความรู้ในการดูแลตนเองเกี่ยวกับการป้องกันและการแพร่กระจายของเชื้อโรค เช่น ไม่รับประทานอาหาร น้ำ หรือใช้ภาชนะร่วมกัน ไม่เกาแผลเพราะจะลามไปติดที่อื่น

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือร้านยาเล่ม 1 ความรู้เรื่องยาเบื้องต้น และแนวทางการซักถามเพื่อให้การรักษาขั้นต้น" เรียบเรียงโดยเภสัชกรหญิงจิรัชฌา อุดมชัยสกุล วิทยากรอบรมหลักสูตรผู้ช่วยเภสัชกรร้านยา จากสำนักพิมพ์ศิษฏิกร

                

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่