สุนัขกับปัญหาไทรอยด์

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 19, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ต่อมไทรอยด์ถือเป็นต่อมไร้ท่อที่มีความสำคัญอย่างหนึ่งต่อเมตาบอลิซึ่ม (metabolism) ของร่างกาย ซึ่งในภาวะปกติต่อทไรอยด์ของสุนัขก็จะทำหน้าที่เหมือนกับในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่นๆ ก็คือผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ ได้แก่ T3 (liothyronine) และ T4 (levothyroxine)

ปัญหาของต่อมไทรอยด์ในสุนัขมักจะพบปัญหาของความผิดปกติในการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ที่เรียกว่า hypothyroidism ซึ่งสามารถพบได้ในทุกสายพันธุ์ แต่ที่มักจะพบได้แก่ Doberman pinscher, Irish setter, Golden retriever, Great Dane, Old English sheepdog, Dachshunds, Miniature Schnauzer, Boxer, Poodle และ Cocker spaniel แต่มักจะพบในสุนัขที่มีอายุมาก โดยพบว่าส่วนใหญ่ปัญหาที่เกิดขึ้นมาจาก ความผิดปกติของภูมิคุ้มกันที่มาทำร้ายต่อมไร้ท่อทั่วร่างกาย หนึ่งในนั้นคือไทรอยด์ ทำให้ไม่สามารถสังเคราะห์ฮอร์โมนได้อย่างปกติ หรืออาจเกิดจากการเป็นมะเร็งที่ต่อมไทรอยด์ทำให้กดการทำงานของเซลล์ปกติ หรือภายหลังจากการผ่าตัดมะเร็งที่บริเวณนี้แล้วนำเอาต่อมบางส่วนออกไป หรือเกิดจากภาวะขาดไอโอดีน (คอพอก) เป็นต้น แต่ก็มีสุนัขวัยเด็กหลายๆชนิดที่สามารถเป็นโรคได้ เนื่องจากมีความผิดปกติแต่กำเนิดในการสร้างฮอร์โมน

อาการของโรค

  • เชื่องช้า อ่อนเรง ไม่ค่อยมีกิจกรรม
  • น้ำหนักเพิ่ม
  • ขนร่วงตามตัวแบบสมมตาร (symmetrical alopecia) โดยบริเวณหางอาจร่วงจนลัษณะเหมือนหางหนู (rat tail)
  • ขนร่วงบ่อย สุขภาพขนไม่ดี แห้งหยาบ กระด้าง
  • มีการติดเชื้อที่ผิวหนังบ่อยๆ รวมถึงอาจเกิดการติดเชื้อไรขี้เรื้อนได้
  • อาการอื่นๆทางระบบประสาท เช่น ชัก หรือคอเอียง (ไม่ค่อยพบ)

การวินิจฉัยโรค

โรคที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมนนั้นมักจะมีอาการไม่จำเพาะ แต่โรคไทรอยด์ต่ำในสุนัขมีความพิเศษอยู่เล็กน้อย เพราะความผิดปกติในเรื่องขนและผิวหนังมีความเด่นชัด จึงสามารถจะสังเกตได้จากอาการคร่าวๆ อย่างไรก็ตาม สัตวแพทย์จำเป็นจะต้องตรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยันถึงการเป็นโรค ซึ่งการตรวจเลือดและฉี่ก็จะสามารถบอกได้คร่าวๆว่าไม่ได้เป็นโรคอื่นๆ แต่การตรวจที่สำคัญคือการนำเลือดไปตรวจหาระดับของฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งสามารถตรวจได้ทั้งระดับของ T3 และ T4 แต่การตรวจ T3 นั้นมีความยุ่งยากในการเก็บตัวอย่าง ในไทยจึงไม่เป็นที่นิยม ถึงแม้ว่าจะเป็นการตรวจที่มีความน่าเชื่อถือมากที่สุด ระดับของ T4 จึงเป็นวิธีที่ถูกเลือกนำมาใช้บ่อยๆ เพราะสามารถตรวจดูได้จากเลือดของสุนัขทันทีเลย ระดับของ T4 นั้นสามารถทำให้เกิดความสับสนได้ง่าย เพราะสุนัขที่ป่วยเป็นโรคบางโรค เช่น โรคทางฮอร์โมนอื่นๆ หรือการได้รับยาบางชนิด ก็อาจส่งผลให้ระดับฮอร์โมนที่ตรวจนั้นมีปริมาณลดลง ทั้งที่จริงๆแล้วระดับฮอร์โมนนั้นเพียงพอต่อการดำเนินชีวิตและไม่ได้เป็นโรคสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ได้น้อยแต่อย่างใด เราเรียกกลุ่มอาการเหล่านี้ว่า Euthyroid sick syndrome ซึ่งมักทำให้เกิดการสับสนได้ จึงต้องมีการตรวจอย่างอื่นเพิ่มเติม เช่น ระดับของคอเลเตอรอลในกระแสเลือด เพื่อยืนยันอย่างแน่นอนว่าเป็นโรคไทรอยด์ต่ำจริงๆ นอกจากนี้การตรวจทางผิวหนังเองก็สามารถช่วยในการวินิจฉัยและมีความสำคัญ เพราะสามารถบ่งบอกถึงการติดเชื้อต่างๆที่ผิวกนังได้ และยังสามารถบอกถึงความผิดปกติของฮอร์โมนได้จากการดูรากขนเช่นกัน

การรักษา

สุนัขที่ป่วยเป็น hypothyroidism สามารถรักษาให้หายได้โดยการให้ฮอร์โมนไทรอยด์สังเคราะห์ทดแทน แต่ก็ต้องกินฮอร์โมนดังกล่าวไปตลอดชีวิต อย่างไรก็ตาม ปริมาณของฮอร์โมนที่ได้รับนั้นจะแตกต่างกันออกไปในแต่ละตัว ซึ่งสัตวแพทย์เองจำเป็นที่จะต้องนัดมาตรวจเฝ้าระวังระดับของฮอร์โมนในสุนัขอย่างสม่ำเสมอ ดังนั้นจึงควรไปตรวจเลือดตามที่สัตวแพทย์ได้ทำการนัดทุกครั้ง อาการที่เกิดขึ้นหลายๆอย่าง โดยเฉพาะอาการทางผิวหนัง มักจะดีขึ้นเมื่อได้รับฮอร์โมนทดแทนแล้วทำให้ระดับไทรอยด์ในร่างกายเพียงพอต่อการดำรงชีวิต

การจัดการและดูแล

เจ้าของจำเป็นจะต้องให้ยากับสุนัขตัวนี้อย่างเคร่งครัด และไม่ควรปรับขนาดของยาด้วยตัวเองโดยไม่มีคำแนะนำจากสัตวแพทย์ เพราะระดับยาที่สูงเกินในเลือดอาจส่งผลเสียต่อระบบต่างๆในร่างกาย โดยเฉพาะระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงไม่ควรให้กินยาอื่นๆเสริมโดยเฉพาะสมุนไพรซึ่งอาจรบกวนการทำงานของยา และอาจทำให้เกิด euthyroid sick syndrome ได้ นอกจากนี้ควรปรับอาหารให้เหมาะสมกับการดำรงชีวิต ควรลดปริมาณอาหารที่ไขมันสูงในช่วงแรกของการรักษา สุนัขมักจะให้ผลการตอบสนองที่ดีขึ้นโดยการมีกิจกรรมมากขึ้นหรือตื่นตัวมากกว่าที่เคยเป็น

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามสัตวแพทย์ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปหรือวีดีโอของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ