ภาวะน้ำตาลสูง (Hyperglycemia) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ภาวะน้ำตาลสูงคือศัพท์ทางการแพทย์ที่ใช้เรียกภาวะที่เลือดมีกลูโคสสูงหรือมีน้ำตาลในเลือดสูง

ภาวะน้ำตาลสูง (Hyperglycemia) คือ การมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง เป็นสัญลักษณ์ของโรคเบาหวาน ระดับน้ำตาลในเลือดจะผันผวนในแต่ละช่วงของวัน ซึ่งจะสูงขึ้นหลังมื้ออาหารเนื่องจากคาร์โบไฮเดรตจะถูกย่อยกลายเป็นกลูโคส (น้ำตาล) และระดับน้ำตาลจะต่ำลงหลังจากที่คุณออกกำลังกายเพราะกลูโคสถูกเผาผลาญเมื่อคุณทำกิจกรรมที่ต้องใช้พลังงาน

สำหรับบางคนที่ไม่ได้เป็นโรคเบาหวานนั้น ระดับน้ำตาลในเลือดจะคงที่อยู่ในช่วงที่ไม่เยอะมากระหว่างมื้ออาหาร ความเข้มข้นของน้ำตาลในเลือดจะอยู่ที่ช่วง 60 ถึง 100 mg/dl (มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร) หลังอาหารระดับน้ำตาลอาจอยู่ที่ 120 ถึง 130 mg/dl แต่มีน้อยมากที่จะเพิ่มสูงถึง 140 mg/dl แต่ถ้าคุณเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ระดับน้ำตาลในเลือดสามารถเพิ่มสูงมากกว่านี้ เช่นจาก 200 ถึง 300 หรือ 400 mg/dl เลยทีเดียว และจะยิ่งเพิ่มมากขึ้นไปอีกถ้าคุณไม่หาทางทำให้มันลดลง เช่น การออกกำลังกาย

อาการของโรคภาวะน้ำตาลสูง

โรคภาวะน้ำตาลในเลือดสูงนี้ไม่ได้แสดงอาการให้เห็นเสมอไป การตรวจระดับน้ำตาลในเลือดเป็นประจำจึงเป็นเรื่องสำคัญอาการของโรคภาวะน้ำตาลสูง ได้แก่

  • ปัสสาวะบ่อย
  • กระหายน้ำเป็นอย่างมาก
  • รู้สึกเหนื่อยและอ่อนแอ
  • มองเห็นไม่ชัดเจน
  • รู้สึกหิวแม้จะเพิ่งกินไป

สาเหตุของโรคภาวะน้ำตาลสูง

ถ้าคุณเคยตรวจพบว่าเป็นโรคเบาหวานชนนิดที่ 2 วิธีการที่ใช้รักษา คือ การลดน้ำตาลในเลือดลงและพยายามรักษาให้ระดับน้ำตาลให้ใกล้เคียงกับช่วงระดับน้ำตาลที่ปกติมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่แม้ว่าคุณจะรักษาโรคนี้แล้ว คุณก็อาจมีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงได้อีก เมื่อคุณเป็นโรคเบาหวานแล้ว แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะไม่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงและระดับน้ำตาลในเลือดสูงอาจเกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุได้ ปัจจัยบางอย่างที่ทำให้น้ำตาลในเลือดเพิ่มสูงขึ้น ได้แก่

  • ลืมทานยาตามที่กำหนดหรือทานยาผิดเวลาหรือทานผิดขนาด
  • ทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูงกว่าที่ควรทาน
  • อดนอน/ไม่ได้นอน
  • มีความเครียดทางอารมณ์
  • ออกกำลังกายหนัก

ความเจ็บป่วยก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่พบได้บ่อยของภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ความเครียดจากการเจ็บป่วยหรือการติดเชื้อสามารถส่งผลให้ร่างกายของคุณหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมา ซึ่งฮอร์โมนนี้เองที่ไปเพิ่มน้ำตาลในเลือด ดังนั้น ถึงคุณจะไม่ได้กินเยอะสักเท่าไหร่เพราะคุณรู้สึกไม่สบาย คุณก็ควรตรวจระดับน้ำตาลในเลือดและใช้ยารักษาโรคเบาหวานด้วย คุณควรปรึกษาแพทย์ด้วยว่าจะใช้ยารักษาเบาหวานอย่างไรหากคุณมีพฤติกรรมการกินที่ไม่ปกติหรือเหมาะสม

คุณอาจมีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (hypoglycemia) ได้ถ้าคุณยังใช้ยาไม่ถูกวิธี โดยเฉพาะยาซัลโฟนิลยูเรีย เช่น ยา glipizide (Glucotrol) ยาglyburide (Micronase, Glynase และ Diabeta) และยา glimepiride (Amaryl) คุณอาจจำเป็นต้องใช้อินซูลินบ้างบางครั้งขณะที่ป่วย ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่การรักษาเบาหวานโดยปกติของคุณก็ตาม การปรึกษากับทีมแพทย์ผู้รักษาเพื่อทำแผนการรักษาต่อวันจึงเป็นเรื่องสำคัญ ซึ่งแผนดังกล่าวประกอบด้วยขั้นตอนและอุปกรณ์ที่ใช้ในการตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือด การรับประทานยาและการเรียกเพื่อขขอความช่วยเหลือเมื่อจำเป็น

Hyperosmolar Hyperglycemic State (HHS)

ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงแบบสุดขีดนั้นสามารถทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่า hyperosmolar hyperglycemic state (HHS) ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรักษาภายในโรงพยาบาล เมื่อเกิดภาวะ HHS ระดับน้ำตาลในเลือดจะสูงมากถึง 600 mg/dl และอาจเพิ่มสูงไปถึง 2,000 mg/dl เลยทีเดียว ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงมากๆ จะมาพร้อมกับภาวะขาดน้ำ (dehydration) และเลือดก็จะเริ่มข้นเพราะความเข้มข้นของน้ำตาลเพิ่มขึ้นขณะที่น้ำนั้นลดลง โดยปกติแล้ว ภาวะ HHS จะใช้เวลาหลายวันหรือเป็นอาทิตย์ในการก่อตัวขึ้น ซึ่งสามารถป้องกันภาวะนี้ได้โดยการตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอและรักษาระดับน้ำตาลที่สูงมากๆ ด้วยการใช้อินซูลินที่ออกฤทธิ์เร็ว (rapid-acting insulin) การดื่มน้ำ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่