ยา

การเก็บยาทั่วไป

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
Istock 840092578 m

ครั้งก่อนได้คุยกันถึงเรื่อง การเก็บยาแช่เย็น กันไปแล้วนะคะ วันนี้ก็มาเม้าท์มอย (ต้องตั้งสมาธิอย่างมากในการพิมพ์คำนี้ค่ะ กลัวใส่ตัวอักษรผิด...ชีวิตเปลี่ยน 555) ต่อเรื่องการเก็บยาอย่างไรไม่ให้เสื่อมสภาพ ภาค 2 ด้วยเรื่อง การเก็บยาทั่วไป กันดีกว่าค่ะ

 

สำหรับ “ยาทั่วไป” ที่ไม่มีการระบุให้เก็บแช่เย็นนั้น ก็ให้เก็บที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส

(หรือยาบางรายการก็จะระบุให้เก็บในอุณหภูมิไม่เกิน 25 องศาเซลเซียสค่ะ) ซึ่งเป็นอุณหภูมิห้องปกติที่ไม่ถูกแสงแดดส่อง หรือใกล้ความร้อน อีกทั้งหลีกเลี่ยงการเก็บในบริเวณที่มีความชื้นสูง เช่น ห้องน้ำ (แหม… ไม่ได้เล่าเอาฮานะคะ ก็ในภาพยนตร์ฝรั่งบางเรื่อง จะเห็นฉากที่มีการหยิบยาจากตู้เก็บของในห้องน้ำ …อันนี้ไม่ควรเลียนแบบ เพราะอุณหภูมิและความชื้นในอากาศบ้านเค้ากับบ้านเรามันต่างกันค่ะ)

 

เนื่องจากปัจจัยที่ส่งผลต่อความคงตัวของยาได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้น และแสง การเก็บรักษา “ยาทั่วไป” ขณะเดินทาง จึงต้องหลีกเลี่ยงจาก 3 ปัจจัยดังกล่าวค่ะ ตัวอย่างเช่น…

  • หลีกเลี่ยงการเก็บในที่อุณหภูมิสูงเกินที่กำหนด เช่น ในรถยนต์ค่ะ ซึ่งหากใครเคยนั่งอยู่ในรถยนต์ที่จอดไว้โดยไม่เปิดแอร์ หรือลดกระจกรถลง ก็คงจะรู้สึกคล้าย ๆ ว่าจะระลึกชาติถึงการเป็นไก่ถูกอบได้เป็นอย่างดี ^_^ แต่ถ้าใครจะแอบเถียงอยู่ในใจว่า “เอาน่า… อากาศเย็น ๆ ของฤดูหนาว คงไม่ทำให้ยาที่เก็บในรถร้อนสักเท่าไหร่หรอก”

 

ดิฉันเคยลองทดสอบวัดอุณหภูมิในรถยนต์ (บริเวณกล่องเก็บของตรงที่พักแขนกลางรถ) ในระหว่างวันที่ 19-25 มกราคม 2554 ที่จัดได้ว่าเป็นช่วงที่มีอากาศค่อนข้างหนาวเย็นในบ้านเรา โดยทดลองทั้งการจอดรถกลางแจ้งและจอดรถในร่ม รวมถึงวันที่มีการขับรถทางไกล

 

พบว่าในวันที่จอดรถกลางแจ้งทั้งที่มีหลังคาโรงรถและไม่มีหลังคาโรงรถ อุณหภูมิภายในรถจะสูงเกิน 30 องศาเซลเซียสตั้งแต่ช่วงเวลาประมาณเที่ยงวันไปจนกระทั่งถึงเวลาประมาณ 3 ทุ่ม ส่วนในวันที่จอดรถในร่มไม้ อุณหภูมิภายในรถจะสูงกว่า 25 แต่ไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลาสั้น ๆ ประมาณบ่ายสามโมงไปถึงหกโมงเย็น


rx03และในวันที่ขับรถทางไกล(ดิฉันเปิดแอร์เย็นเจี๊ยบบบบ…ไปตลอดทางค่ะ) โดยพักจอดในที่ร่มตั้งแต่ช่วงเย็นไปถึงเช้าวันต่อมา อุณหภูมิภายในรถจะสูงกว่า 25 แต่ไม่เกิน 30 องศาเซลเซียสตั้งแต่เวลาประมาณหกโมงเย็นไปจนถึงเที่ยงคืน

 

ข้อมูลที่กล่าวมา เก็บในช่วงเวลาที่อากาศค่อนข้างหนาวเย็น ในพื้นที่ซึ่งปกติจะหาโอกาสใส่เสื้อกันหนาวได้ค่อนข้างยากค่ะ ส่วนชาว “ลำปางหนาวมาก” หรือ “เชียงใหม่หนาวเจ้า” จะแตกต่างอย่างไรนั้น ไว้ดิฉันหากิ๊กแถว ๆ นั้นได้เมื่อไหร่ จะถามไถ่มาบอกเล่าเก้าสิบกันอีกทีนะคะ  อิอิ...

 

rx04น่ากลัวไหมคะ หากคิดต่อไปว่า แล้วในช่วงที่อากาศร้อนล่ะ อุณหภูมิในรถจะสูงมากกว่านี้สักเพียงไร แล้วเจ้า “ยาทั่วไป” ที่ควรเก็บในอุณหภูมิที่ต่ำกว่า 25-30 องศาเซลเซียสจะทนทานอย่างไรไหว โห…แสนเศร้า

 

เพราะฉะนั้น หากจำเป็นต้องเก็บยาขณะเดินทาง จะเห็นได้ว่าการวางยาในรถโดยหลีกเลี่ยงบริเวณที่ร้อนเช่นใกล้เครื่องยนต์หรือถูกแสงแดด และเปิดแอร์ในรถ ก็พอจะทำได้ค่ะ แต่เมื่อถึงจุดหมายปลายทางก็ให้นำยาไปเก็บในที่ที่เหมาะสม ไม่ควรวางยาทิ้งไว้ในรถต่อนะคะ

 

pt06อุ้ย! งั้นต้องรีบแล้วล่ะ ป้าขอตัวไปย้ายยาที่เก็บไว้ในตู้เย็นก่อนนะ

rx04อ้าว… ยาของคุณป้าไม่ใช่ “ยาแช่เย็น” นี่คะ จะเอาไปเก็บใส่ตู้เย็นทำไมล่ะ

pt06ก็คุณเภสัชกรบอกว่าไม่ให้เก็บในที่ร้อนไง ป้าก็เลยคิดว่าจะเอาไปแช่เย็นซะเลย เจ๋งไหมล่ะความคิดของป้า

rx05ความคิดเจ๋ง แต่ยาจะเจ๊งสิคะคุณป้า  ธ่อ…

 

  • นอกจากหลีกเลี่ยงความร้อนแล้ว ในการเก็บยาก็ควรหลีกเลี่ยงความชื้นด้วยนะคะ การนำยาที่ไม่จำเป็นต้องแช่เย็นไปไว้ในตู้เย็น ก็เหมือนกับหนีเสือปะจระเข้ …หนีความร้อนไปหาความชื้น ยาก็เสื่อมสภาพได้เช่นกันค่ะ

 

จากการตรวจสอบยาเดิมที่ผู้ป่วยนำมาคืนเมื่อมาพักรักษาตัวในโรงพยาบาล ดิฉันเคยพบอยู่ในบางครั้งว่าญาติผู้ป่วยที่ประสงค์ดี กลัวผู้ป่วยจะรับประทานยาผิดขนาดหรือไม่สะดวกในการรับประทานยา โดยเฉพาะยาที่ต้องหักแบ่งรับประทานครั้งละครึ่งเม็ด ก็เลยแกะยาออกจากแผงมาหักแบ่งไว้ให้เสร็จสรรพหมดทั้งซอง ดิฉันเห็นแล้วก็อยากจะชื่นชมในความหวังดีนะคะ แต่มันแสนจะปวดใจเมื่อคิดว่าโรงพยาบาลอุตส่าห์จัดซื้อยาแบบแผงซึ่งมักมีราคาแพงกว่ายาตัวเดียวกันที่เป็นเม็ดเปลือย เพื่อหวังว่าจะช่วยป้องกันแสงและความชื้นเวลาที่ผู้ป่วยนำยากลับบ้านไป แต่มาแกะออกทีเดียวหมดเนี่ย… ทำใจยากจัง

 

อันที่จริง ความหวังดีนี้เป็นสิ่งที่ดีนะคะ แต่ปรับนิดหน่อยเพื่อความเหมาะสมเถอะค่ะ เช่น แทนที่จะหักแบ่งเม็ดยาทีเดียวหมด เปลี่ยนเป็นหักแบ่งไว้ล่วงหน้าครั้งละเม็ด หรือ 2-3 เม็ดจะดีกว่านะคะ ลดระยะเวลาที่ยาอาจสัมผัสแสงหรือความชื้นไปได้เยอะเชียวล่ะ

 

นอกจากนี้เวลาเก็บยาก็ควรปิดซองยาให้สนิทด้วยค่ะ และเผื่อจะเป็นการเดินทางหรือการเก็บยาในช่วงฤดูฝน ก็น่าจะเก็บยาพ้นจากละอองฝนด้วย (อย่าขำว่าดิฉันก็ว่าไปเรื่อยนะคะ …ถ้าคุณผู้อ่านมาเห็นสภาพยาเดิมที่ผู้ป่วยนำมาคืนแล้ว จะพบอะไร ๆ ที่คาดไม่ถึงได้มากเชียวค่ะ)

 

  • สุดท้าย ก็คือเก็บยาให้พ้นแสง เนื่องจากแสงอาจเร่งให้ยาสลายตัวเร็วขึ้น ยกตัวอย่างในการเดินทางที่วางซองยาไว้ตะกร้าหน้ารถจักรยานยนต์ หรือบริเวณที่วางของหน้ารถยนต์ …อย่างนี้ไม่ควรท้ามมมมม ไม่ควรทำนะคะ ^_^ และในการเก็บยาที่บ้าน ควรเก็บในภาชนะบรรจุเดิมค่ะ เช่นแผงยา หรือขวดพลาสติก/ขวดสีชา เนื่องจากยาบางตัวเสื่อมง่ายเมื่อถูกแสง ผู้ผลิตจึงได้คิดค้นบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมมาเก็บรักษายาให้คงสภาพแล้ว การเปลี่ยนภาชนะบรรจุอาจทำให้ยาถูกเก็บในสภาวะที่ไม่เหมาะสมเช่นที่ผู้ผลิตต้องการได้ค่ะ

 

นั่นก็เป็นหลักการง่าย ๆ ในการเก็บยา โดยเฉพาะขณะเดินทาง (ไม่น่าเชื่อว่าเรื่องนิดเดียว
rx03ดิฉันจะเอามาฝอยน้ำท่วมทุ่งผักบุ้งโหรงเหรงเสียยืดยาวได้ขนาดนี้ ฮ่า…) จริง ๆ แล้วยังมีสาระน่ารู้เกี่ยวกับหลักในการเก็บยาที่อยากจะกล่าวถึงมากกว่านี้ค่ะ แต่ขอติดไว้โอกาสหน้า (ถ้าไม่ลืม) นะคะ ^_^

 

ยังไงก็ไม่ทราบ… ดิฉันนึกถึงโฆษณาสีทาบ้านยี่ห้อหนึ่งค่ะ ที่เล่าเรื่องราวว่า แม้จะเจอแดด, ลม หรือฝน… สีทาบ้านที่ดีก็ควรทนได้ แต่สำหรับยานั้น… ต่อให้เป็นยาดี ก็คงทนไม่ได้หรอกนะคะ เพราะฉะนั้น…ดูแลกันนิ้ดดดดดดนึงน่า ^_^

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่