ยา

การเก็บยาทั่วไป

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
การเก็บยาทั่วไป

ครั้งก่อนได้คุยกันถึงเรื่อง การเก็บยาแช่เย็น กันไปแล้วนะคะ วันนี้ก็มาเม้าท์มอย (ต้องตั้งสมาธิอย่างมากในการพิมพ์คำนี้ค่ะ กลัวใส่ตัวอักษรผิด...ชีวิตเปลี่ยน 555) ต่อเรื่องการเก็บยาอย่างไรไม่ให้เสื่อมสภาพ ภาค 2 ด้วยเรื่อง การเก็บยาทั่วไป กันดีกว่าค่ะ

 

สำหรับ “ยาทั่วไป” ที่ไม่มีการระบุให้เก็บแช่เย็นนั้น ก็ให้เก็บที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส

(หรือยาบางรายการก็จะระบุให้เก็บในอุณหภูมิไม่เกิน 25 องศาเซลเซียสค่ะ) ซึ่งเป็นอุณหภูมิห้องปกติที่ไม่ถูกแสงแดดส่อง หรือใกล้ความร้อน อีกทั้งหลีกเลี่ยงการเก็บในบริเวณที่มีความชื้นสูง เช่น ห้องน้ำ (แหม… ไม่ได้เล่าเอาฮานะคะ ก็ในภาพยนตร์ฝรั่งบางเรื่อง จะเห็นฉากที่มีการหยิบยาจากตู้เก็บของในห้องน้ำ …อันนี้ไม่ควรเลียนแบบ เพราะอุณหภูมิและความชื้นในอากาศบ้านเค้ากับบ้านเรามันต่างกันค่ะ)

 

เนื่องจากปัจจัยที่ส่งผลต่อความคงตัวของยาได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้น และแสง การเก็บรักษา “ยาทั่วไป” ขณะเดินทาง จึงต้องหลีกเลี่ยงจาก 3 ปัจจัยดังกล่าวค่ะ ตัวอย่างเช่น…

  • หลีกเลี่ยงการเก็บในที่อุณหภูมิสูงเกินที่กำหนด เช่น ในรถยนต์ค่ะ ซึ่งหากใครเคยนั่งอยู่ในรถยนต์ที่จอดไว้โดยไม่เปิดแอร์ หรือลดกระจกรถลง ก็คงจะรู้สึกคล้าย ๆ ว่าจะระลึกชาติถึงการเป็นไก่ถูกอบได้เป็นอย่างดี ^_^ แต่ถ้าใครจะแอบเถียงอยู่ในใจว่า “เอาน่า… อากาศเย็น ๆ ของฤดูหนาว คงไม่ทำให้ยาที่เก็บในรถร้อนสักเท่าไหร่หรอก”

 

ดิฉันเคยลองทดสอบวัดอุณหภูมิในรถยนต์ (บริเวณกล่องเก็บของตรงที่พักแขนกลางรถ) ในระหว่างวันที่ 19-25 มกราคม 2554 ที่จัดได้ว่าเป็นช่วงที่มีอากาศค่อนข้างหนาวเย็นในบ้านเรา โดยทดลองทั้งการจอดรถกลางแจ้งและจอดรถในร่ม รวมถึงวันที่มีการขับรถทางไกล

 

พบว่าในวันที่จอดรถกลางแจ้งทั้งที่มีหลังคาโรงรถและไม่มีหลังคาโรงรถ อุณหภูมิภายในรถจะสูงเกิน 30 องศาเซลเซียสตั้งแต่ช่วงเวลาประมาณเที่ยงวันไปจนกระทั่งถึงเวลาประมาณ 3 ทุ่ม ส่วนในวันที่จอดรถในร่มไม้ อุณหภูมิภายในรถจะสูงกว่า 25 แต่ไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลาสั้น ๆ ประมาณบ่ายสามโมงไปถึงหกโมงเย็น


rx03และในวันที่ขับรถทางไกล(ดิฉันเปิดแอร์เย็นเจี๊ยบบบบ…ไปตลอดทางค่ะ) โดยพักจอดในที่ร่มตั้งแต่ช่วงเย็นไปถึงเช้าวันต่อมา อุณหภูมิภายในรถจะสูงกว่า 25 แต่ไม่เกิน 30 องศาเซลเซียสตั้งแต่เวลาประมาณหกโมงเย็นไปจนถึงเที่ยงคืน

 

ข้อมูลที่กล่าวมา เก็บในช่วงเวลาที่อากาศค่อนข้างหนาวเย็น ในพื้นที่ซึ่งปกติจะหาโอกาสใส่เสื้อกันหนาวได้ค่อนข้างยากค่ะ ส่วนชาว “ลำปางหนาวมาก” หรือ “เชียงใหม่หนาวเจ้า” จะแตกต่างอย่างไรนั้น ไว้ดิฉันหากิ๊กแถว ๆ นั้นได้เมื่อไหร่ จะถามไถ่มาบอกเล่าเก้าสิบกันอีกทีนะคะ  อิอิ...

 

rx04น่ากลัวไหมคะ หากคิดต่อไปว่า แล้วในช่วงที่อากาศร้อนล่ะ อุณหภูมิในรถจะสูงมากกว่านี้สักเพียงไร แล้วเจ้า “ยาทั่วไป” ที่ควรเก็บในอุณหภูมิที่ต่ำกว่า 25-30 องศาเซลเซียสจะทนทานอย่างไรไหว โห…แสนเศร้า

 

เพราะฉะนั้น หากจำเป็นต้องเก็บยาขณะเดินทาง จะเห็นได้ว่าการวางยาในรถโดยหลีกเลี่ยงบริเวณที่ร้อนเช่นใกล้เครื่องยนต์หรือถูกแสงแดด และเปิดแอร์ในรถ ก็พอจะทำได้ค่ะ แต่เมื่อถึงจุดหมายปลายทางก็ให้นำยาไปเก็บในที่ที่เหมาะสม ไม่ควรวางยาทิ้งไว้ในรถต่อนะคะ

 

pt06อุ้ย! งั้นต้องรีบแล้วล่ะ ป้าขอตัวไปย้ายยาที่เก็บไว้ในตู้เย็นก่อนนะ

rx04อ้าว… ยาของคุณป้าไม่ใช่ “ยาแช่เย็น” นี่คะ จะเอาไปเก็บใส่ตู้เย็นทำไมล่ะ

pt06ก็คุณเภสัชกรบอกว่าไม่ให้เก็บในที่ร้อนไง ป้าก็เลยคิดว่าจะเอาไปแช่เย็นซะเลย เจ๋งไหมล่ะความคิดของป้า

rx05ความคิดเจ๋ง แต่ยาจะเจ๊งสิคะคุณป้า  ธ่อ…

 

  • นอกจากหลีกเลี่ยงความร้อนแล้ว ในการเก็บยาก็ควรหลีกเลี่ยงความชื้นด้วยนะคะ การนำยาที่ไม่จำเป็นต้องแช่เย็นไปไว้ในตู้เย็น ก็เหมือนกับหนีเสือปะจระเข้ …หนีความร้อนไปหาความชื้น ยาก็เสื่อมสภาพได้เช่นกันค่ะ

 

จากการตรวจสอบยาเดิมที่ผู้ป่วยนำมาคืนเมื่อมาพักรักษาตัวในโรงพยาบาล ดิฉันเคยพบอยู่ในบางครั้งว่าญาติผู้ป่วยที่ประสงค์ดี กลัวผู้ป่วยจะรับประทานยาผิดขนาดหรือไม่สะดวกในการรับประทานยา โดยเฉพาะยาที่ต้องหักแบ่งรับประทานครั้งละครึ่งเม็ด ก็เลยแกะยาออกจากแผงมาหักแบ่งไว้ให้เสร็จสรรพหมดทั้งซอง ดิฉันเห็นแล้วก็อยากจะชื่นชมในความหวังดีนะคะ แต่มันแสนจะปวดใจเมื่อคิดว่าโรงพยาบาลอุตส่าห์จัดซื้อยาแบบแผงซึ่งมักมีราคาแพงกว่ายาตัวเดียวกันที่เป็นเม็ดเปลือย เพื่อหวังว่าจะช่วยป้องกันแสงและความชื้นเวลาที่ผู้ป่วยนำยากลับบ้านไป แต่มาแกะออกทีเดียวหมดเนี่ย… ทำใจยากจัง

 

อันที่จริง ความหวังดีนี้เป็นสิ่งที่ดีนะคะ แต่ปรับนิดหน่อยเพื่อความเหมาะสมเถอะค่ะ เช่น แทนที่จะหักแบ่งเม็ดยาทีเดียวหมด เปลี่ยนเป็นหักแบ่งไว้ล่วงหน้าครั้งละเม็ด หรือ 2-3 เม็ดจะดีกว่านะคะ ลดระยะเวลาที่ยาอาจสัมผัสแสงหรือความชื้นไปได้เยอะเชียวล่ะ

 

นอกจากนี้เวลาเก็บยาก็ควรปิดซองยาให้สนิทด้วยค่ะ และเผื่อจะเป็นการเดินทางหรือการเก็บยาในช่วงฤดูฝน ก็น่าจะเก็บยาพ้นจากละอองฝนด้วย (อย่าขำว่าดิฉันก็ว่าไปเรื่อยนะคะ …ถ้าคุณผู้อ่านมาเห็นสภาพยาเดิมที่ผู้ป่วยนำมาคืนแล้ว จะพบอะไร ๆ ที่คาดไม่ถึงได้มากเชียวค่ะ)

 

  • สุดท้าย ก็คือเก็บยาให้พ้นแสง เนื่องจากแสงอาจเร่งให้ยาสลายตัวเร็วขึ้น ยกตัวอย่างในการเดินทางที่วางซองยาไว้ตะกร้าหน้ารถจักรยานยนต์ หรือบริเวณที่วางของหน้ารถยนต์ …อย่างนี้ไม่ควรท้ามมมมม ไม่ควรทำนะคะ ^_^ และในการเก็บยาที่บ้าน ควรเก็บในภาชนะบรรจุเดิมค่ะ เช่นแผงยา หรือขวดพลาสติก/ขวดสีชา เนื่องจากยาบางตัวเสื่อมง่ายเมื่อถูกแสง ผู้ผลิตจึงได้คิดค้นบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมมาเก็บรักษายาให้คงสภาพแล้ว การเปลี่ยนภาชนะบรรจุอาจทำให้ยาถูกเก็บในสภาวะที่ไม่เหมาะสมเช่นที่ผู้ผลิตต้องการได้ค่ะ

 

นั่นก็เป็นหลักการง่าย ๆ ในการเก็บยา โดยเฉพาะขณะเดินทาง (ไม่น่าเชื่อว่าเรื่องนิดเดียว
rx03ดิฉันจะเอามาฝอยน้ำท่วมทุ่งผักบุ้งโหรงเหรงเสียยืดยาวได้ขนาดนี้ ฮ่า…) จริง ๆ แล้วยังมีสาระน่ารู้เกี่ยวกับหลักในการเก็บยาที่อยากจะกล่าวถึงมากกว่านี้ค่ะ แต่ขอติดไว้โอกาสหน้า (ถ้าไม่ลืม) นะคะ ^_^

 

ยังไงก็ไม่ทราบ… ดิฉันนึกถึงโฆษณาสีทาบ้านยี่ห้อหนึ่งค่ะ ที่เล่าเรื่องราวว่า แม้จะเจอแดด, ลม หรือฝน… สีทาบ้านที่ดีก็ควรทนได้ แต่สำหรับยานั้น… ต่อให้เป็นยาดี ก็คงทนไม่ได้หรอกนะคะ เพราะฉะนั้น…ดูแลกันนิ้ดดดดดดนึงน่า ^_^

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่