ยา

มีอะไรในฉลากยา

ข้อมูลที่อยู่ในฉลากยามีอะไรบ้าง และมีประโยชน์อย่างไร
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 8 นาที
Istock 669940320 m

 

บ่ายวันหนึ่งในตึกอายุรกรรม…

คุณหมอหนุ่มรูปหล่อ (เกรงว่าจะต้องเก็บค่าฝืนใจชมซักสองร้อยนะคะ ฮ่า…) ทำหน้านิ่วคิ้วขมวดขณะที่เดินเข้ามาตรวจผู้ป่วยรอบบ่าย

dr01“เอ๊ะ! เสียงดังโหวกเหวกอะไรน่ะ …เกิดเรื่องอะไรกันครับ”

คุณ ‘M’ …พยาบาลสาวสวยหัวหน้าตึกยิ้มอ่อนโยน ก่อนตอบ

rn01“อ๋อ… เภสัช CupCake กำลังคุยกับคนไข้น่ะค่ะ”

dr01‘ฮ้า… เห็นท่าทางเรียบร้อย จริง ๆ แล้วดุขนาดนี้เลยเหรอเนี่ย…’ คุณหมออดคิดเช่นนี้ไม่ได้

 

ตัดฉากฉับมาที่บริเวณเตียงผู้ป่วย…

 

CupCake …เภสัชกรสาวสวย (ผู้อ่านบางท่านอาจเริ่มเคลิ้มว่าโรงพยาบาลนี้น่ามาใช้บริการจริง ๆ มีแต่คนสวย ๆ หล่อ ๆ ทั้งนั้น ฮ่า…) กำลังพยายามตะเบ็งเสียงดังอยู่ข้างเตียงผู้ป่วย โดยมีผู้ป่วยเตียงอื่น ๆ มองดูด้วยความสนใจและให้กำลังใจ

rx16คุณลุงคะ… ยาพ่นตัวนี้ พ่นตอนเช้ากับเย็นนะคะ ต้องพ่นทุก ๆ วัน เวลาใช้ก็ต้องเขย่าก่อน แล้ว…………….. บลา ๆ ๆ ๆ ๆ ”

 

ผ่านไปเกือบครึ่งชั่วโมง…

 

rx19ไม่ใช่อย่างนั้นค่ะ คุณลุงดูเภสัชอีกทีนะคะ เขย่ายาอย่างนี้… เปิดฝา… ต่อใส่กระบอกพ่นยา… พะงาบ ๆ ๆ ๆ อะฮึ่ม… อมที่ปลายกระบอกอีกด้านนะคะ พะงาบ ๆ ๆ ๆ ๆ ๆ ๆ ๆ ๆ ๆ ๆ”

 

ด้วยความทุ่มเทเต็มเปี่ยม… กำลังใจเต็มร้อย… แต่สภาพร่างกายเริ่มไม่ให้ความร่วมมือ หลังเกร็งและเปล่งเสียงดังสุดชีวิตจนคอโป่ง ก็เริ่มไม่มีเสียงออกมาจากลำคอของน้อง CupCake คนงาม

อ๋อยยยยย…’ น้อง CupCake ได้แต่ครางในใจ (…เพราะไม่มีเสียงจะออกมาแล้ว ฮ่า…)

เจ็บคอจัง..ง….ง……. แต่จะยอมแพ้ไม่ได้! เดี๋ยวผู้ป่วยใช้ยาไม่ถูกวิธี ไปขอกระดาษกับปากกาสีจากพี่พยาบาลมาเขียนให้เค้าอ่านดีกว่า’ คิดเช่นนั้นแล้ว น้อง CupCake ของเราก็เดินเข้าไปที่บริเวณห้องทำงานของเจ้าหน้าที่

rx20“ขอกระดาษกับปากกาสีด้ามใหญ่ ๆ หน่อยค่ะ”

เสียงแหบพร่าหลุดออกมาจากปากเภสัชกรคนงามอย่างยากเย็น

 

หลังจากนั่งฟังมาพักใหญ่ คุณหมอที่กำลังนั่งดูแฟ้มข้อมูลผู้ป่วยเงยหน้าขึ้นมองเจ้าของเสียงแล้วอดกังวลไม่ได้ว่าจะต้องรักษาเส้นเสียงอักเสบให้เภสัชกรสาวด้วยหรือไม่หนอ…

dr01“คุณเภสัช… เดี๋ยวผมตรวจผู้ป่วยรายนี้ให้อีกทีครับ ถ้าไม่จำเป็นจริง ๆ ผมอาจจะให้งดยาพ่นไปก่อน”

คุณหมอเอ่ยปากอย่างมีน้ำใจ ก่อให้เกิดประกายดีใจ (มากกกกกกก…….) แว่บขึ้นในแววตาของน้อง CupCake ที่รอคอยอย่างมีความหวัง

 

แล้วคุณหมอหนุ่มก็เดินกลับมา…

dr01“อ่า… ปอดผู้ป่วยแย่จังครับ เห็นทีจะงดยาพ่นไม่ได้จริง ๆ …เภสัชพยายามสอนพ่นยาต่อไปนะครับ”

rx19“ธ่อ…….”

น้อง CupCake ครางอย่างเสียดาย ก่อนจะเดินกลับไปหาผู้ป่วยอีกครั้ง

 

นี่คือหนึ่งใน ‘ภารกิจสู้ชีวิต’ ของเหล่าเภสัชกรล่ะค่ะ ฮ่า…

 

ดังนั้น ใครที่เคยไปรับบริการที่โรงพยาบาล แล้วได้ยินเภสัชกรตะโกนเสียงดังใส่ผู้ป่วย ก็อย่าเพิ่งตกใจไปนะคะ บางทีเค้าอาจกำลังคุยกับผู้ป่วยที่มีปัญหาทางการได้ยินอยู่เหมือนกันค่ะ และอย่าแปลกใจไป ถ้าเภสัชกรหลายคนจะแยกเขี้ยว เอ๊ย! ยิ้มเก่งแต่ไม่ค่อยคุย โดยเฉพาะหลังเลิกงาน อ่า… จ่ายยามาทั้งวัน เสียงแหบเสียงหายไปหมดแล้วล่ะคู้ณณณณณณ….

 

เจอผู้ป่วยหูหนักหูตึงอย่างนี้ก็เหนื่อยหน่อยค่ะ แต่ถ้าแจ๊คพอตแตก หูก็ไม่ได้ยิน อ่านก็ไม่ออก แถมไม่มีญาติพามา โหย… ‘มึนตึ๊บ’ จริง ๆ
rx03เล่าไปงั้นแหละค่ะ… ไม่ได้เกี่ยวกับเรื่องที่จะกล่าวถึงในวันนี้เลย ฮ่า…

 

 

 

ใน “บันทึกความทรงจำ” ตอนที่แล้ว เรื่อง “อ่านฉลากก่อนใช้ยา…ด้วยนะจ๊ะ” ดิฉันนินทา… เอ๊ย! บ่น… เอ๊ย!!! เล่าถึงผู้ป่วยบางรายที่ไม่ค่อยชอบอ่านป้ายหรืออ่านฉลากยาไว้แล้ว

ตอนนี้… มาต่อภาค 2 กันเลยนะคะว่า แล้วในฉลากยาน่ะ… มีอะไรให้อ่านบ้างฮึ?

 

ในฉลากยาจะประกอบไปด้วยข้อมูลหลายอย่างที่ล้วนมีความสำคัญเพื่อให้ผู้ป่วยสามารถใช้ยาได้อย่างถูกต้อง เกิดประสิทธิภาพในการรักษา และมีความปลอดภัย ดังนั้น เมื่อท่านรับยาแล้ว ลองหยิบซองยามาอ่านนะคะ ข้อมูลเหล่านี้คือสิ่งที่ท่านควรต้องตรวจสอบก่อนใช้ยา…

label-big

 

อย่างแรก… ชื่อ-สกุลผู้ป่วย

ชายหนุ่มบึกบึนล่ำสัน หากได้ซองยาที่ระบุชื่อผู้ป่วยเป็น ‘น.ส.สวยสุด’ ก็อย่าเพิ่งวี้ดว้ายกระตู้วู้ ดีใจว่าหมอแอบรู้ได้ไงว่าภายในแล้วเดี๊ยนเป็นคนงามในสามโลก! เก็บอาการนิ้ดดดดดนึงค่ะ ^_^ หากตรวจสอบชื่อและนามสกุลแล้วไม่ถูกต้อง ให้แจ้งเภสัชกรโดยเร็วนะคะเพื่อที่จะได้มีการตรวจสอบและจ่ายซองยาที่ถูกต้องให้ท่านกลับไปใช้ได้อย่างปลอดภัยค่ะ

 

ฉลากยาของหลาย ๆ โรงพยาบาล มักระบุเลขประจำตัวผู้ป่วย หรือ Hospital Number (HN) ไว้ในฉลากยาด้วยค่ะ ตัวเลขนั้นจะมากหรือน้อยก็ตามลำดับของการไปขึ้นทะเบียนรับบริการของท่าน ชุดตัวเลขดังกล่าวมีไว้เพื่อยืนยันตัวผู้ป่วยค่ะ เพราะบางครั้งก็พบได้ว่ามีผู้ป่วยที่มีชื่อและสกุลตรงกัน ทางเจ้าหน้าที่ก็จะเลือกใบสั่งยาให้ถูกต้องโดยพิจารณาจากเลขที่ประจำตัวผู้ป่วยนี่ล่ะค่ะ

 

นอกจากเลขประจำตัวผู้ป่วยแล้ว ก็จะมีชุดตัวเลขในฉลากยาอีก ก็คือวันเดือนปีที่รับยาค่ะ บางท่านที่รับยาไปหลายรอบ มียาอยู่ที่บ้านมากมายหลายซองปะปนกัน อยากทราบว่าซองไหนรับมาก่อนซองไหนรับมาล่าสุด ก็ไล่เรียงจากวันที่บนซองยาได้ค่ะ

 

บางโรงพยาบาลจะมีตัวเลขระบุลำดับรายการยาและจำนวนรวมรายการยาทั้งหมดที่ได้รับไว้ด้วยค่ะ เช่น 1/3 หมายถึง ยาซองนี้เป็นยารายการแรกในจำนวนทั้งหมดที่รับ 3 รายการ ท่านสามารถใช้ตรวจสอบได้ว่าได้รับยาครบถ้วนทุกรายการหรือไม่โดยดูจากตัวเลขดังกล่าวนี่เองค่ะ

 

ต่อมาคือ ชื่อยา, ขนาดหรือความแรงของยา, รูปแบบยา และจำนวนยาที่จ่ายค่ะ

เช่น ยาชื่อ Paracetamol หรือพาราเซตามอล รูปแบบยาเม็ด ขนาด 500 มิลลิกรัมต่อเม็ด จำนวนที่จ่ายทั้งหมดรวม 20 เม็ดค่ะ

การอ่านชื่อยามีประโยชน์มากค่ะ โดยเฉพาะหากท่านมีข้อห้ามใช้หรือเคยแพ้ยาตัวใดมาก่อน เพราะการจำไว้เพียงสีหรือรูปลักษณะของเม็ดยา อาจไม่ช่วยให้ท่านหลีกเลี่ยงการใช้ยาที่แพ้ได้ เนื่องจากมีบริษัทผู้ผลิตยาหลายแห่ง ซึ่งผลิตยาออกมาหลายแบบหลายสี ยาตัวเดียวกัน 10 บริษัทก็อาจผลิตมา 10 สี 10 แบบน่ะค่ะ เช่นเดียวกับ ‘ชื่อการค้า’ หรือก็คือชื่อยี่ห้อของยา ที่ตั้งชื่อออกมาหลากหลายตามบริษัทผู้ผลิต เช่น ไทลินอล ซารา เทมปร้า พาราแคป ซีมอล ฯลฯ เหล่านี้ก็ล้วนแล้วแต่เป็นตัวยาเดียวกัน เพราะฉะนั้นหากท่านสามารถจำ ‘ชื่อสามัญทางยา’ ซึ่งหมายถึงชื่อจริง ๆ ของตัวยาได้ ตามตัวอย่างก็คือ พาราเซตามอล ก็จะช่วยในป้องกันการใช้ยาที่ต้องหลีกเลี่ยงได้ในกรณีที่ท่านเคยแพ้ยาดังกล่าวค่ะ

 

วิธีการใช้ยา ซึ่งท่านควรอ่านให้ละเอียดทุกครั้งที่ใช้ยา และปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดนะคะ จะได้หายจากอาการเจ็บป่วย และปลอดภัยจากการใช้ยา อย่าให้เหมือนผู้ป่วยบางราย (นินทาคนไข้อีกแล้ว! ฮ่า…) บอกให้ทานครั้งละ 1-2 เม็ด ทุก 4-6 ชั่วโมงที่มีอาการปวดหรือมีไข้ เธอกลัวไม่ได้ผล เพราะ ‘ชั้นป่วยมากนะยะ’ …และเนื่องจากคิดว่าตัวเองป่วยหนักกว่ามนุษย์มนาคนอื่น ๆ เค้าป่วยกัน จึงกรอกยาใส่ปากทีละ 3 เม็ดทุกชั่วโมง! …ฟังแล้วจี๊ดไปถึงเซี่ยงจี๊! ไม่ห่วงว่าเธอจะหายปวดหัวหรือเปล่า แต่ห่วงว่าตับเธอจะพังหรือเปล่าแทน

การใช้ยามีช่วงของขนาดที่เหมาะสมนะคะ ขนาดยาที่สูงกว่าช่วงการใช้ จะไม่ได้ประสิทธิภาพในการรักษาเพิ่มขึ้นค่ะ มีแต่ได้อันตรายหรือพิษจากยาที่มากขึ้น ในขณะที่การใช้ในขนาดที่น้อยกว่าช่วงการรักษา ก็จะไม่ได้ผลในการรักษา เพราะฉะนั้น ดีที่สุดคือใช้ตามขนาดที่แพทย์สั่งนั่นเองค่ะ

 

สรรพคุณยา บ่งชี้ว่าใช้เพื่อรักษาอาการอะไร สำคัญไม่แพ้รายละเอียดอื่น ๆ เลยค่ะ จึงขอความกรุณาอ่านทุกครั้งก่อนใช้ยาด้วยนะคะ จะได้ไม่เกิดเหตุการณ์เช่นนี้…

 

 

pt02ยานี้ไม่ดีเลย ใช้เท่าไหร่ก็ไม่หายปวดหัวซักที

rx04เอ… ใช้ถูกขนาดหรือเปล่าคะ

pt02ถูกสิ… ป้าอ่านวิธีการใช้ทุกครั้งก่อนกินยาเสมอแหละ

rx14แล้วทำไมไม่ได้ผลนะ… ไหนคะ… ขอดูยาหน่อยซิ ปัดโธ่… นี่มันยาแก้อาเจียนน่ะคุณป้า ใช้แล้วจะหายปวดหัวได้ไงล่ะคะ อ่านวิธีใช้ทุกครั้งน่ะดีแล้วค่ะ แต่คราวหน้าอย่าลืมอ่านสรรพคุณยาด้วยนะคะ

 

 

คำเตือน / ข้อควรระวัง ยาบางอย่างอาจมีการระบุคำเตือนหรือข้อควรระวังไว้ด้วย เช่น…

‘รับประทานยานี้หลังอาหารทันที’ เพื่อเตือนว่ายาอาจระคายเคืองทางเดือนอาหาร จึงควรรับประทานหลังอาหารทันที และหลีกเลี่ยงการรับประทานยาขณะท้องว่าง

‘ยานี้อาจทำให้ง่วงซึม’ เพื่อเตือนว่าควรผู้ใช้ยาควรหลีกเลี่ยงการใช้เครื่องจักรหรือการขับรถ เพราะอาจง่วงนอนจนทำให้เกิดอุบัติเหตุได้

‘รับประทานยานี้ติดต่อกันทุกวันจนหมด’ มักพบกรณีที่ใช้ยาปฏิชีวนะ เพื่อเตือนให้ผู้ใช้ยารับประทานยาจนหมด ไม่หยุดยาก่อนแม้ว่าอาการอาจหายดีแล้วก็ตาม เพื่อให้ครบขนาดรักษาและป้องกันการเกิดเชื้อดื้อยา

 

 

…รู้ความหมายของตัวเลขบนซองยา รวมถึงทราบถึงความสำคัญของข้อมูลบนฉลากยากันแล้ว ครั้ง
หน้าที่ไปรับยา หรือต้องหยิบยามาใช้ ก็อย่าลืมอ่านฉลากยาให้ละเอียดก่อนทุกครั้ง เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดจากการใช้ยา และไม่เกิดอันตรายหรือพิษจากยานะคะ

 

ขอบคุณที่อ่านบทความ เอ๊ย! อ่านซองยาค่ะ ^_^

rx06

...

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่