ความรู้สุขภาพ

เราจะปกป้องตัวเองจากเชื้อโรคได้อย่างไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
Istock 654181896 %281%29

ยอมรับความจริงกันเถอะครับ เราอาศัยอยู่ในโลกอันเต็มไปด้วยจุลินทรีย์เล็ก ๆ แม้ว่าเราจะมองด้วยตาเปล่าไม่เห็น แต่สิ่งมีชีวิตขนาดกระจิดริดเหล่านี้ ทั้งแบคทีเรีย ไวรัส และปรสิตที่ก่อโรคในคน ต่างห้อมล้อมอยู่รอบ ๆ ตัวเราจํานวนมหาศาลมากกว่าคนไม่รู้กี่ล้านเท่า บริเวณที่เราให้ความสําคัญเรื่องสุขอนามัยก็คือห้องน้ำ คุณอาจเคยได้ยินเสียงแม่ ๆ บ่น ลูกในห้องน้ำสาธารณะ “อย่าเอามือไปจับอะไรทั้งนั้น” นี่เป็นคําแนะนําที่เข้าท่านะครับ อย่างไรก็ตาม มีเชื้อโรคมากมายอยู่ตามสิ่งที่คุณเอามือจับ โดยไม่คิดอะไรมาก ทั้งที่บ้านและที่ทํางาน จํานวนมากกว่าในห้องน้ำเสียอีก กลุ่มพิทักษ์ผู้บริโภคของอังกฤษได้ให้นักจุลชีววิทยาเก็บเชื้อจากแหล่งต่างๆ ได้แก่ แป้นพิมพ์คอมพิวเตอร์ 33 อัน ที่นั่งโถชักโครก มือจับประตูห้อง สุขาที่ทํางาน ปรากฏว่ามีแป้นพิมพ์หนึ่งอันที่พบเชื้อโรคมากกว่าที่นั่งโถชักโครกถึง 5 เท่า

ก่อนที่คุณจะออกไปกว้านซื้อไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์มาจัดการโลกรอบตัวของคุณให้ปลอดเชื้อ โปรดทราบไว้ด้วยว่า เชื้อจุลินทรีย์ในโลกนี้ ไม่ได้มีแบบเดียว แบคทีเรียหลายชนิดมีบทบาทสําคัญในการรักษาสุขภาพของคนเรา บางชนิดสําคัญในการย่อยอาหาร เคยนึกสงสัยไหมครับว่า ทําไมยาปฏิชีวนะหลายชนิด กินแล้วท้องเสีย นั่นก็เป็นเพราะยาไปฆ่าเชื้อ แบคทีเรียมีประโยชน์ที่ดูแลการย่อยอาหารเหล่านี้ไปด้วยนั่นเอง แบคทีเรีย บางตัวในลําไส้ สร้างวิตามินเคให้เรา วิตามินนี้สําคัญ เพราะช่วยให้เลือดแข็งตัวได้ตามปกติเมื่อเลือดออก ส่วนแบคทีเรียที่ก่อโรคนั้นหลายชนิดมีชีวิต แต่อยู่ได้ไม่นานถ้าอยู่บนพื้นผิวสัมผัส บางชนิดอยู่ได้นาน แต่ไม่ก่ออันตราย แม้ว่าว่าเราจะเก็บเชื้อจากผิวสัมผัสต่าง ๆ ไปเพาะขึ้นก็จริง แต่เชื่อเหล่านั้นก็ มักไม่ใช่ตัวก่อโรค

ฉะนั้น แม้ว่าข้าวของต่างๆ ในบ้านหรือที่ทํางานของคุณอาจจะเต็ม ไปด้วยเชื้อจุลินทรีย์ แต่เราควรเพ่งเล็งไปเฉพาะที่ห้องน้ำ ทั้งนี้เพราะการติดเชื้อที่อันตรายหลายอย่าง มาจากการปนเปื้อนอุจจาระเข้าสู่ปากนี่เอง เชื้อโรคออกมากับอุจจาระ ถ้าไม่มีสุขอนามัยที่ดี เชื้อก็จะมาอยู่ที่มือ จากนั้น ก็จะเปื้อนไปทุกๆ ที่ที่คุณสัมผัส หากมือคุณสัมผัสบริเวณปนเปื้อนสิ่งสกปรก ในห้องน้ำ แล้วมาสัมผัสปาก คุณก็อาจจะกลืนเชื้อโรคอันตรายเข้าไป ดังนั้น ถึงแม้ว่าปริมาณเชื้ออาจไม่หนาแน่น แต่ควรระมัดระวังให้มากกับเชื้อใน ห้องน้ำ อีกประการหนึ่ง เรามักทําความสะอาดห้องน้ำด้วยน้ำยาฆ่าเชื้ออยู่ เสมอ ๆ แต่คุณพอจะนึกออกไหมครับว่า หนสุดท้ายที่คุณกําจัดเชื้อโรคที่ทีวีหรือโทรศัพท์นั่นมันเมื่อไหร่กัน?

หากคุณอยากดําเนินชีวิตอย่างมีสุขภาพดี แทนที่จะไปวิตกเพ่งเล็ง อยู่ว่า ตรงบริเวณไหนมีเชื้อโรค มาคํานึงถึงหนทางที่เชื้อโรคจะเข้าสู่ร่างกาย คุณได้ และหาทางลดโอกาสเหล่านั้นลงจะดีกว่า นั่นคือ คุณจะต้องใส่ใจ กับมือทั้งสอง ตรงนี้แหละ มิตรรักของเชื้อโรค เพราะทางที่สะดวกและบ่อย ที่สุดที่จะติดเชื้อไวรัส ก็เกิดจากเอามือไปสัมผัสบริเวณที่มีเชื้อปนเปื้อน แล้วมาสัมผัสใบหน้า ส่วนช่องทางที่เชื้อจะผ่านเข้าสู่ร่างกายเราได้ก็คือทาง ปาก จมูก และตานั้นเอง

ที่สํานักข่าว ABC News เราได้ทําการทดลองเพื่อดูว่า เชื้อโรค แพร่กระจายได้ง่ายเพียงไร เราแอบบันทึกภาพการประชุมทีมงานผู้ผลิตรายการ ในช่วงที่ไข้หวัดใหญ่ระบาด นับจํานวนครั้งที่พวกเขาสัมผัสจมูก และปากเมื่อเอามาฉายให้ทีมงานชม พวกเขายังตกใจกับสิ่งที่เห็น ผู้ผลิตรายการคนหนึ่งสัมผัสจมูก ปาก และตา 44 ครั้ง ในเวลาเพียง 25 นาทีและทุกคนสัมผัสใบหน้าตัวเอง อย่างน้อย 1 ครั้ง ทราบไหมครับว่าพอเลิกประชุมแล้วเขาไปทําอะไรกัน ต่างคนก็ไปจัดการเรื่องของตัวเอง แวะดื่ม ที่เครื่องกดน้ำพุ ใช้ไมโครเวฟและตู้เย็นส่วนกลาง รับโทรศัพท์พิมพ์งาน บนแป้นพิมพ์ แล้วคุณคิดว่าเชื้อโรคบนมือของพวกเขาจะไปอยู่ที่ไหนกัน ล่ะครับ ก็อยู่บนทุก ๆ ที่ที่เราสัมผัส โดยไม่เคยเฉลียวใจเลยแม้แต่น้อย ว่ามันจะเป็นแหล่งเชื้อโรค

ต่อไปนี้คือวิธีที่ดีที่สุดที่จะป้องกันตัวคุณ คุณต้องล้างมือทุกๆ ครั้ง หลังจากใช้ห้องน้ำ ก่อนรับประทานอาหาร เมื่อตื่นนอนตอนเช้า การรักษา มือให้สะอาดจะลดการแพร่เชื้อ ลดการระบาดของโรค และช่วยป้องกันไม่ให้ คุณเจ็บป่วย ย้ำอีกครั้ง หากว่าไม่มีน้ำและสบู่ให้ล้างมือ การทําความสะอาด มือด้วยเจลหรือสเปรย์ทําความสะอาดมือ ที่มีแอลกอฮอล์อย่างน้อย 60% ก็เป็นอีกทางเลือก ผมมีไว้ประจําโต๊ะทํางานเลย คุณก็น่าจะทําอย่างเดียวกัน ครับ

 บทสรุปของหมอเบซเซอร์

เชื้อจุลินทรีย์มีอยู่ทุกหนทุกแห่ง แต่ทุกชนิดไม่ได้ก่อโรคเสมอไป อย่าไปคิดทํา ทุกที่รอบตัวให้ปลอดเชื้อ ใช้ขั้นตอนง่าย ๆ ในการรักษาความสะอาดที่ที่ต้องใส่ใจเป็น นิเศษ และวิธีป้องกันเชื้อโรคที่ดีที่สุดคือ ล้างมือบ่อย ๆ

 คุณทําให้ทุกสิ่งปลอดเชื้อไม่ได้ แต่คุณทําให้โลกปลอดภัยขึ้นอีกนิดได้ครับ

ไม่มีเหตุผลพอที่จะทําให้ทุกที่รอบตัวปราศจากเชื้อ แต่ควรทําให้บริเวณเหล่านั้นสะอาด ด้วยการเช็ดด้วยน้ำยาทําความสะอาดเจือจางหรือใช้สเปรย์ฆ่าเชื้อ น้ำยาทําความสะอาดเข้มข้นเหมาะจะใช้กับห้องน้ำมากกว่าครัว เพราะสามารถจัดการกับเชื้อก่อโรคได้เกือบทุกชนิด

  • ครัว : โดยเฉพาะบริเวณที่เตรียมอาหาร
  • บริเวณให้อาหารสัตว์เลี้ยง : อาหารสัตว์บางชนิดเป็นที่อยู่ของเชื้อ Salmonella ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งหลังหยิบจับอาหารแห้งสําหรับสัตว์เลี้ยง
  • ผิวสัมผัสในห้องน้ำ
  • บริเวณเปลี่ยนผ้าอ้อมสําเร็จรูป

หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง นายแพทย์ริชาร์ด เบซเซอร์  ได้โดยการซื้อหนังสือ “ความจริงจากหมอไขข้อกังขาปัญหาสุขภาพ”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่