ความรู้สุขภาพ

ภาวะคอเลสเตอรอลสูง - สาเหตุ และการวินิจฉัย

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 7, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 6 นาที
Istock 154949123

ปัจจัยต่าง ๆ สามารถส่งผลต่อการเกิดภาวะคอเลสเตอรอลสูงได้ โดยเฉพาะวิถีชีวิตที่ไม่ดีต่อสุขภาพ สภาวะทางการแพทย์ รวมไปถึงประวัติครอบครัวซึ่งเป็นปัจจัยคงที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงเองได้

สาเหตุของภาวะคอเลสเตอรอลสูง

ปัจจัยหลายอย่างสามารถส่งผลต่อระดับคอเลสเตอรอลในเลือดให้สูงขึ้นได้ ทั้งปัจจัยด้านวิถีชีวิต เช่น การสูบบุหรี่ การทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ และขาดการออกกำลังกาย ตลอดจนภาวะทางการแพทย์ของคนแต่ละคน เช่น ความดันโลหิตสูงหรือโรคเบาหวาน

ปัจจัยด้านวิถีชีวิต

ไลฟ์สไตล์ที่ไม่เหมาะสมของคุณสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะคอเลสเตอรอลในเลือดสูงได้มากมาย ปัจจัยเหล่านี้ได้แก่:

  • อาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ - การทานอาหารบางอย่าง เช่น เครื่องในสัตว์ ตับ ไต และไข่จะมีคอเลสเตอรอลอยู่ปริมาณหนึ่ง แต่สิ่งนี้มีผลเพียงเล็กน้อยต่อระดับคอเลสเตอรอลในเลือด สิ่งที่ควรคำนึงถึงมากกว่านั้น คือ ปริมาณไขมันอิ่มตัวทั้งหมดในอาหารเหล่านั้นมากกว่าซึ่งสามารถส่งผลให้เกิดภาวะไขมันในเลือดสูงตามมาได้
  • ขาดการออกกำลังกาย หรือไม่ได้ออกแรงเลย - สิ่งนี้จะทำให้เกิดไขมันเลว (LDL) ในร่างกายของคุณมากขึ้น
  • โรคอ้วน - หากคุณมีน้ำหนักเกิน เป็นไปได้ว่าคุณจะมีระดับคอเลสเตอรอล และไขมันไตรกลีเซอไรด์ในระดับที่สูงกว่าคนอื่นๆ รวมถึงไขมันดี (HDL) น้อยกว่าคนทั่วไป
  • การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากเกินพอดี - การได้รับแอลกอฮอล์เป็นปริมาณมากสามารถเพิ่มระดับคอเลสเตอรอลและไขมันไตรกลีเซอไรด์ได้
  • การสูบบุหรี่ - สารเคมีในบุหรี่ซึ่งเรียกว่า สาร acrolein จะยับยั้งไขมันดี (HDL) ไม่ให้ขนส่งคอเลสเตอรอลจากบริเวณสะสมไขมันไปยังตับ นำไปสู่การเกิดโรคหลอดเลือดแดงแข็งได้

ปัจจัยสภาวะทางการแพทย์

คนที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานมักจะมีภาวะคอเลสเตอรอลสูงร่วมด้วยอยู่เสมอ

บางภาวะทางสุขภาพอื่น ๆ ที่อาจทำให้ระดับคอเลสเตอรอลเพิ่มขึ้น ได้แก่ :

  • โรคไต
  • โรคตับ
  • โรคไฮโปไทรอยด์ หรือภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ (hypothyroidism)

การรักษาโรคเหล่าสามารถช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลได้อีกด้วย

ปัจจัยอื่น ๆ

มีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะคอเลสเตอรอลสูงที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ซึ่งปัจจัยเหล่านี้จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจวายหรือโรคหลอดเลือดสมอง แพทย์มักจะเรียกกลุ่มปัจจัยนี้ว่า "ปัจจัยคงที่" (Fixed factors)

ปัจจัยคงที่ของภาวะคอเลสเตอรอลสูงได้แก่:

  • ประวัติครอบครัวเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดหัวใจ (Coronary heart disease) หรือโรคหลอดเลือดสมอง - คุณมีแนวโน้มที่จะมีภาวะคอเลสเตอรอลสูงถ้าคุณมีญาติผู้ชายสายตรง (เช่น พ่อหรือพี่ชาย) อายุต่ำกว่า 55 ปี หรือญาติผู้หญิงสายตรง (เช่น แม่หรือพี่สาว) อายุต่ำกว่า 65 ปี เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจหรือโรคหลอดเลือดสมองอยู่แล้ว
  • ประวัติครอบครัวเกี่ยวกับภาวะที่เกี่ยวกับคอเลสเตอรอล เช่น การมีพ่อ แม่ พี่ชายหรือน้องสาว ภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมซึ่งเป็นภาวะที่ส่งต่อกันในครอบครัว
  • อายุ - ยิ่งมีอายุมากเท่าใด โอกาสที่หลอดเลือดของคุณจะแคบลงยิ่งมากเท่านั้น
  • เชื้อชาติ - คนที่มีเชื้อสายอินเดีย ปากีสถาน บังคลาเทศ และศรีลังกามีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคหัวใจวายสูงขึ้น
  • เพศ - เพศชายมีแนวโน้มเกิดโรคหัวใจวายมากกว่าเพศหญิง

หากคุณพบว่าคุณมีปัจจัยเสี่ยงคงที่ตัวหนึ่งหรือหลายตัว สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึง คือ ควรดูแลวิถีการดำเนินชีวิตและสภาวะทางการแพทย์ที่จะเพิ่มโอกาสเสี่ยงต่อโรคต่างๆได้อีก

ภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม (Familial hypercholesterolaemia)

ภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม เป็นคำเรียกทางการแพทย์สำหรับภาวะคอเลสเตอรอลสูงที่ส่งต่อกันในครอบครัวซึ่งเกิดจากการกลายพันธุ์ หรือการเปลี่ยนแปลงของสารพันธุกรรม (ยีน) แล้วสืบทอดต่อมาจากพ่อแม่แทนที่จะเกิดจากวิถีชีวิตที่ไม่เหมาะสม

คนที่เป็นภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมจะทำให้คอเลสเตอรอลในเลือดเพิ่มสูงขึ้นกว่าคนทั่วไปตั้งแต่แรกเกิดซึ่งอาจนำไปสู่การเกิดปัญหาหัวใจ เช่น โรคหลอดเลือดแดงแข็งและโรคหลอดเลือดหัวใจ เป็นต้น

ความชุกของโรคทางพันธุกรรมนี้ส่งผลต่อประมาณ 1 ใน 500 คน

และมีโอกาสครึ่งหนึ่ง (50%) ที่ลูก หรือน้องชาย หรือน้องสาวของคนที่เป็นภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมจะเกิดมามีโรคทางพันธุกรรมนี้เช่นเดียวกัน

การวินิจฉัยโรค

ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดวัดได้โดยตรงจากการตรวจเลือดแบบง่าย ๆ

การตรวจระดับคอเรสเตอรอล

เลือดที่ถูกเจาะไปนั้นจะนำไปวิเคราะห์หาค่าระดับไขมันเลว (LDL) ระดับไขมันดี (HDL) และสารไขมันอื่น ๆ เช่น ไขมันไตรกลีเซอไรด์ในเลือดของคุณ

คุณอาจถูกขอให้งดน้ำและอาหารต่าง ๆ 10-12 ชั่วโมงก่อนการตรวจเลือดเพื่อวัดระดับคอเลสเตอรอล ซึ่งเวลานี้จะรวมช่วงเวลาที่คุณนอนหลับตอนกลางคืนไปด้วย เพื่อให้มั่นใจได้ว่าอาหารที่คุณทานทุกอย่างถูกย่อยแล้วโดยสิ้นเชิง และจะไม่ส่งผลต่อผลลัพธ์ของการตรวจ

แพทย์หรือพยาบาลประจำตัวของคุณสามารถทำการเจาะเลือดเพื่อตรวจระดับคอเลสเตอรอลและจะนำตัวอย่างเลือดมาใช้โดยการใช้เข็มร่วมกับกระบอกฉีดยาหรือจิ้มที่ปลายนิ้วของคุณ

ปัจจุบัน มีการใช้การทดสอบชนิดใหม่ที่ใช้วัดสารลิโพโปรตีนกลุ่มที่ไม่ใช่ความหนาแน่นสูง (non-HDL) ซึ่งได้รับความนิยมมากขึ้นเนื่องจากเป็นวิธีที่แม่นยำกว่าในการประเมินความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดหัวใจมากกว่าการวัดเพียงค่าของไขมันเลว หรือสารลิโพโปรตีนความหนาแน่นต่ำ (LDL) ตามปกติ

สารลิโพโปรตีนกลุ่มที่ไม่ใช่ความหนาแน่นสูง (non-HDL) นั้นหมายถึง ระดับคอเลสเตอรอลทั้งหมดที่มีในเลือดลบด้วยค่าระดับไขมันดี (HDL) นอกจากนี้ การตรวจนี้ยังไม่จำเป็นต้องอดอาหารระยะเวลานานก่อนมาตรวจจึงทำให้สะดวกต่อผู้ป่วยยิ่งขึ้น

ใครควรได้รับการตรวจเลือดบ้าง?

แพทย์ของคุณอาจแนะนำให้คุณตรวจหาระดับคอเลสเตอรอลในเลือด หากคุณ:

  • ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง หรือภาวะสมองขาดเลือดชั่วขณะ หรือโรค โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน
  • อายุเกิน 40 ปี - ผู้ที่มีอายุเกินกว่า 40 ปี ควรได้รับการประเมินความเสี่ยงในการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจอย่างสม่ำเสมอ
  • มีประวัติครอบครัวที่เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด ตัวอย่างเช่น ถ้าพ่อหรือพี่ชายของคุณเป็นโรคหัวใจ หรือมีอาการหัวใจวาย หรือเป็นโรคหลอดเลือดสมองก่อนอายุ 55 ปี หรือถ้าคุณแม่หรือน้องสาวของคุณมีอาการเหล่านี้ก่อนอายุ 65 ปี
  • มีสมาชิกในครอบครัวสายตรงมีอาการเกี่ยวกับคอเลสเตอรอล เช่น การมีภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม
  • มีน้ำหนักเกิน หรือเป็นโรคอ้วน
  • เป็นโรคความดันโลหิตสูงหรือโรคเบาหวาน
  • มีภาวะทางการแพทย์อื่น ๆ เช่น โรคไต โรคฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ หรือตับอ่อนอักเสบ (pancreatitis) ภาวะเหล่านี้อาจทำให้ระดับคอเลสเตอรอลหรือไขมันไตรกลีเซอไรด์เพิ่มขึ้น

ผลการตรวจ

หลังจากการเจาะเลือด และการวิเคราะห์ผลเลือด แพทย์หรือพยาบาลของคุณจะอธิบายผลลัพธ์ที่ได้ของคุณ และประเมินว่าคุณมีความเสี่ยงสูงในการเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด หรือโรคหลอดเลือดสมองหรือไม่ อย่างไรในช่วง 10 ปีข้างหน้า

อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงนี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการอ่านค่าระดับคอเลสเตอรอลในเลือดของคุณเท่านั้น แพทย์ยังจะคำนึงถึง:

  • ค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ของคุณ - ซึ่งวัดน้ำหนักของคุณเปรียบเทียบกับความสูงของคุณว่ามีความเหมาะสมหรือไม่
  • ปัจจัยเสี่ยงที่สามารถรักษาได้ เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และภาวะทางการแพทย์อื่น
  • อายุ เพศ ประวัติครอบครัว และเชื้อชาติของคุณ

อ้างอิงจากผลการตรวจดังกล่าว แพทย์ของคุณจะแนะนำขั้นตอนที่คุณสามารถทำได้เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หรืออุดตัน

ขั้นตอนต่าง ๆ เหล่านี้อาจรวมถึงคำแนะนำเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต เช่น การรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น การทานอาหารที่เพิ่มปริมาณกรดไขมันโอเมก้า 3 หรือการออกกำลังกายให้มากขึ้นและสม่ำเสมอ

นอกจากนี้ แพทย์อาจแนะนำให้คุณใช้ยาลดระดับคอเลสเตอรอล เช่น ยา Statins

ภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม (Familial hypercholesterolaemia)

ผู้ที่เป็นภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม หรือมีคอเลสเตอรอลสูงแต่กำเนิดมีความเสี่ยงสูงในการเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบหรือตัน

ซึ่งผลของโรคทางพันธุกรรมนี้ทำให้ความเสี่ยงในการพัฒนาโรคหัวใจ และอาจนำไปสู่ภาวะที่ร้ายแรงต่อชีวิต จึงเป็นสิ่งสำคัญมากที่ผู้ที่อาจมีภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมต้องได้รับการวินิจฉัยให้เร็วที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ และได้รับการรักษาที่เหมาะสมก่อนเกิดภาวะแทรกซ้อนดังกล่าว

สถาบันแห่งชาติเพื่อการดูแลสุขภาพและความเป็นเลิศของสหราชอาณาจักรนั้นแนะนำว่าผู้ใหญ่ที่มีระดับคอเลสเตอรอลสูงกว่า 290 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ควรได้รับการประเมินภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมก่อนได้รับการรักษาใดๆ

หากคุณได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม คุณจะได้รับการแนะนำให้ทำการประเมินต่อโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งอาจรวมถึงการตรวจดีเอ็นเอ (สารพันธุกรรมที่อยู่ภายในเซลล์) เพื่อยืนยันการวินิจฉัยดังกล่าวต่อไป

คุณได้รับการแนะนำการรักษาที่เหมาะสม และสมาชิกในครอบครัวของคุณที่อาจได้รับผลกระทบควรได้รับการตรวจด้วยเช่นกัน

คุณจะได้รับการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด และควรได้รับการตรวจซ้ำอย่างละเอียดอย่างน้อยปีละครั้ง เพื่อตรวจสอบว่าการรักษาที่ให้กับคุณนั้นทำงานได้ดีเพียงใด และประเมินอาการใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้น

ภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมในเด็ก

เด็กที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม จะได้รับการตรวจตามกำหนด คือเวลาที่พวกเขามีอายุครบ 10 ปี

นี่เป็นเพราะอาการใด ๆ ของโรคหลอดเลือดหัวใจ เช่น การหนาตัวของผนังหลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจจะสามารถตรวจพบได้ที่ระดับอายุนี้เช่นเดียวกัน

การประเมินจะทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ความชำนาญในเรื่องภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมในเด็กและเยาวชน

การวินิจฉัยโรคไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมแต่เนิ่น ๆ  จะทำให้คุณสามารถทำการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต และรับวิธีการรักษาที่เหมาะสมอื่น ๆ เพื่อลดปัญหาระยะยาวที่เกี่ยวข้องกับภาวะคอเลสเตอรอลสูง และช่วยให้สุขภาพและคุณภาพชีวิตต่อไปในระยะยาวดีขึ้นได้

https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/blood-and-lymph/high-cholesterol#diagnosis

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่