ความดันโลหิตนั้นสำคัญไฉน

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 18, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

ความดันโลหิตนั้นสำคัญไฉน

คุณมีความเข้าใจเรื่อง “ความดัน” มากน้อยแค่ไหนคะ? เชื่อหรือไม่ว่าโรคความดันเป็นอีกหนึ่งโรคที่พบมากเป็นอันดับต้น ๆ ซึ่งไม่เพียงในประเทศไทยเท่านั้น แต่ในประเทศยักษ์ใหญ่อย่างในสหรัฐอเมริกาโรคนี้ก็ฆ่าชีวิตของประชากรไปไม่น้อย เป็นที่น่าเสียดายที่คนส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าตนเองกำลังเป็นโรคนี้ เนื่องจากไม่เคยได้รับการวินิจฉัยว่าตนเองมีภาวะของโรคมาก่อนบ่อยครั้งจึงเกิดผลเสียโดยไม่ทันได้ป้องกันหรือรับการรักษา แท้จริงแล้วโรคความดันโลหิตไม่ใช่เรื่องไกลตัวแต่อย่างได ทำความเข้าใจเอาไว้ก็จะช่วยทำให้คุณรับมือและป้องกันได้ง่ายขึ้น

 

ความดันโลหิตคืออะไร วิธีวัดความดันโลหิต

“ความดันโลหิต” จริง ๆ แล้วเป็นสิ่งที่มีกันทุกคนอยู่แล้ว มันคือแรงดันที่เกิดขึ้นในหลอดเลือดแดงทำหน้าที่สูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย หากใครที่เคยไปพบหมอ จะสังเกตว่าพยาบาลมักจะทำการตรวจความดันเราก่อนเสมอ ตัวเลขที่เห็นเป็นสิ่งที่คุณเองก็สามารถทำความเข้าใจได้ง่าย ๆ การบอกค่าของความดันโลหิตแพทย์มักจะบอกเป็น 2 ค่า เรียกให้เข้าใจง่าย ๆ คือค่าความดันโลหิตตัวบนและตัวล่าง

ค่าความดันโลหิตตัวบน (Systolic Blood Pressure) เป็นการวัดการดันโลหิต “ในขณะที่หัวใจมีการบีบตัว” จะทำหน้าที่ในการดันเลือดออกจากหัวใจไหลตามเส้นเลือดแดงไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เมื่อมีการบีบแล้วก็ต้องมีการคลาย ความดันโลหิตตัวล่าง (Diastolic Blood Pressure) จึงเป็นการวัดเป็นการวัดความดันโลหิต “ในขณะที่หัวใจมีการคลายตัว” นั่นเอง

ในภาวะที่ร่างกายปกติ ค่าความดันมาตรฐานสำหรับคนทั่วไปคือ 120/80 นั่นหมายถึงว่า ความดันโลหิตตัวบนไม่เกิน 120 มิลลิลิตรปรอท ส่วนความดันโลหิตตัวล่างนั้นก็ไม่ควรเกิน 80 มิลลิลิตรปรอท

เกณฑ์ที่เข้าข่ายว่าระดับความดันต่ำ ในทางการแพทย์ความดันโลหิตของผู้ใหญ่ที่มีค่าต่ำกว่า 90/60 มิลลิเมตรปรอท จะเข้าข่ายเป็นผู้มีความดันโลหิตต่ำ หรือสำหรับผู้สูงอายุที่มีค่าความดันโลหิตต่ำกว่า 100/70 ก็เข้าข่ายเป็นผู้มีความดันโลหิตต่ำเช่นกัน

เกณฑ์ที่เข้าข่ายว่าระดับความดันสูง ในทางการแพทย์ความดันโลหิตของผู้ใหญ่ที่มีค่าต่ำกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท จะเข้าข่ายเป็นผู้มีความดันโลหิตสูง

แต่ถ้าหากตัวเลขที่วัดได้อยู่กึ่งกลาง ไม่ว่าจะระหว่างค่ามาตรฐานไปหาต่ำ หรือค่ามาตรฐานไปหาสูง นั่นแปลได้ว่าแปลว่าคุณยังมีภาวะความดันที่ปกติอยู่ จนกระทั่งตัวเลขเริ่มใกล้จะถึงภาวะความดันนั้นอาจแปลว่าคุณกำลังเริ่มมีความเสี่ยงที่จะเป็นความดันโลหิต ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับดุลพินิตของแพทย์และรายละเอียดของแต่ละบุคคล

 

ตรวจพบความดันโลหิตสูงหรือต่ำมากกว่ากัน

เมื่อพูดถึง “โรคความดันโลหิต” คนส่วนใหญ่มักจะนึกถึงโรคความดันโลหิตสูงมากกว่าโรคความดันโลหิตต่ำ เนื่องจากโรคความดันโลหิตสูงมีอันตรายมากกว่าและมักพบบ่อยกว่านั่นเอง แต่อย่างไรก็ตาม ทั้ง 2 โรคนี้ต่างก็มีอันตรายพอ ๆ กัน บ่อยครั้งที่โรคความดันโลหิตมักไม่ส่งสัญญาเตือนล่วงหน้า ฉะนั้นควรดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอและตรวจสุขภาพเป็นประจำจะช่วยให้เราเตรียมรับมือกับโรคความดันโลหิตได้  

 

ปัจจัยเสี่ยงที่มักทำให้เกิดโรคความดันโลหิตสูง

จากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุขพบว่าคนไทยเป็นโรคความดันโลหิตสูง 10 ล้านคน หรือคิดเป็นประมาณ 1 ใน 6 ของประชากรทั้งประเทศเลยทีเดียว ข่าวร้ายของโรคความดันโลหิตสูงคือ มันมักจะไม่ส่อแววหรือส่งสัญญาณเตือนอะไรล่วงหน้าเลย เมื่อไม่ทราบว่าตนเองมีภาวะเสี่ยงจึงไม่ได้รักษาหรือป้องกันอย่างถูกต้อง เมื่อตรวจพบอีกทีถึงรู้ว่าเป็นเสียแล้ว และที่แย่กว่านั้นก็คือมักจะเป็นที่มาของโรคแทรกซ้อนมากมาย อาทิ โรคหลอดเลือดสมองตีบ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ซึ่งอาจร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ ด้วยเหตุนี้หลายคนถึงตั้งฉายาของโรคความดันโลหิตสูงว่า “ฆาตกรเงียบ”

  • สาเหตุอันดับแรกคือโรคทางพันธุกรรม หากคนในครอบครัวเป็นโรคความดันโลหิตสูง โอกาสที่เราจะเป็นโรคนี้ก็ย่อมมีมาก
  • อายุที่มากขึ้น โรคความดันโลหิตสูงมักไม่ค่อยพบในวัยรุ่น แต่สำหรับผู้ที่มีอายุมากขึ้นโดยเฉพาะ 60 ปีขึ้นไปมักพบว่ามีโอกาสที่จะเป็นโรคความดันโลหิตสูงมากขึ้นถึง 50% ถือว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงอันดับต้น ๆ ของการเกิดโรคความดันโลหิตสูงก็ว่าได้
  • มีน้ำหนักเกิน โอกาสที่จะทำให้เกิดปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรคความดันโลหิตสูงจะมากขึ้น
  • คนที่มักทานเค็ม กระทรวงสาธารณะสุขไทยแนะนำปริมาณโซเดียมที่เหมาะสมสำหรับการบริโภคต่อวันคือ 1 ช้อนชาต่อวัน (ไม่เกิน 2,300 มก) แต่สำหรับคนไทยรับประทานโซเดียมถึง 7,000 มก.ต่อวันเลยทีเดียว การทานโซเดียมที่มากเกินไปนอกจากจะทำให้ไตทำงานหนักแล้ว ยังทำให้เป็นโรคความดันโลหิตสูงด้วย
  • ความเครียด จากการสำรวจทางการแพทย์ พบว่าคนที่อยู่ในเมืองมักจะมีอัตราส่วนของโรคความดันโลหิตสูงมากกว่าปกติ สาเหตุหนึ่งเป็นเพราะคนเมืองมักมีความเครียดจากหลากหลายปัจจัย ฉะนั้นควรหาวิธีผ่อนคลายอยู่เป็นประจำ ไม่ว่าจะเป็นสปา โยคะ หรือการออกกำลังกายซึ่งเป็นวิธีบำบัดความเครียดที่ดีที่สุด

 

ปัจจัยเสี่ยงที่มักทำให้เกิดโรคความดันโลหิตต่ำ

หลายคนมักจะบอกว่าโรคความโรคความดันโลหิตต่ำมักจะสังเกตได้จากการที่เรามักปวดหัวหรือหน้ามืดเวลาที่เราลุกนั่ง หรือเปลี่ยนอิริยาบถอย่างรวดเร็ว แต่จริง ๆ ความดันโลหิตต่ำยังเกิดได้จากหลายสาเหตุรวมถึงเป็นผลพวงมาจากความผิดปกติของปัญหาสุขภาพอื่น ๆ อาการเหล่านี้มักจะเป็นชั่วคราวในทางการแพทย์จึงยากที่จะฟันธงในทันทีว่าเป็นโรคความดันต่ำหรือเป็นเพียงภาวะเสี่ยงเท่านั้น อย่างไรก็ตามสามารถสังเกตอาการที่พบได้บ่อยดังต่อไปนี้

  • ภาวะขาดน้ำ อาการการที่ปริมาณน้ำหรือของเหลวในเลือดน้อยลง เกิดการไหลเวียนเลือดลดลง เลือดกลับเข้าสู่หัวใจน้อยลง หัวใจจึงเต้นบีบตัวลดลง ส่งผลให้ความดันโลหิตลดลง เช่น คนที่มีเลือดออกรุนแรง ท้องเสียอย่ารุนแรง รวมทั้งคนที่นั่งหรือนอนนาน ๆ แล้ว ลุกขึ้นทันทีมักจะเกิดการการหน้ามืด นั่นเป็นเพราะปริมาณเลือดจะคั่งที่ขา เมื่อเปลี่ยนอิริยาบถอย่างรวดเร็วเลือดจึงไหลกลับหัวใจไม่ทัน วิธีแก้ง่าย ๆ คือการดื่มน้ำบ่อย ๆ  เพื่อเพิ่มปริมาณของเหลวในเลือด
  • การรับประทานยา ยาบางชนิดอาจส่งผลให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำได้ เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาเบต้า บล็อกเกอร์ที่รักษาโรคหัวใจ ยารักษาโรคพาร์กินสัน บางรายพบว่ามักมีอาการความดันโลหิตต่ำเมื่อทานยารักษาผู้ที่มีภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
  • อาการป่วยหรือปัญหาสุขภาพ หรือสภาวะที่ต้องนอนพักอยู่บนเตียงเป็นระยะเวลานาน อาจนำไปสู่ภาวะความดันโลหิตต่ำขึ้นได้ เช่น โรคโลหิตจาง เนื่องจากเม็ดเลือดมีปริมาณต่ำกว่าปกติหรือมีจำนวนเม็ดเลือดแดงน้อย, ความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของหัวใจ, ระบบประสาทอัตโนมัติ, ปัญหาเกี่ยวกับระบบต่อมไร้ท่อ, ในบางรายอาจมาจากโรคเบาหวาน เป็นต้น
  • การบาดเจ็บอย่างรุนแรงหรือภาวะช็อก เช่น ผู้ที่เกิดอุบัติเหตุและเสียเลือดจำนวนมากหรือเกิดอาการช็อกมักพบอาการความดันต่ำได้, ผู้ที่ติดเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่กระแสเลือด, ผู้ที่เกิดอาการช็อกจากอาการแพ้อาหารหรือยาบางอย่างอย่างเฉียบพลัน เป็นต้น
  • คนที่เป็นโรคหัวใจ เมื่อหัวใจเต้นผิดปกติจะลดแรงดันในหลอดเลือด ส่งผลให้ความดันเลือดต่ำได้
  • ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ เนื่องจากต้องเพิ่มเลือดหล่อเลี้ยงทารกในครรภ์ การไหลเวียนโลหิตของมารดาจึงลดลง ส่งผลให้เกิดความดันโลหิตต่ำได้

อย่างไรก็ตามความดันโลหิตเป็นเรื่องที่ป้องกันได้ หัวใจสำคัญคือการออกกำลังกาย ทานอาหารให้ถูกหลัก และหลีกเลี่ยงปัจจัยที่เป็นต้นเหตุของโรคความดันดังกล่าวก็จะช่วยป้องกันโรคร้ายที่อาจเกิดขึ้นได้ หากรู้ว่าตนเองกำลังมีความเครียดต้องกาวิธีบำบัด เพราะบ่อยครั้งที่ความเครียดมักกระตุ้นทำให้ความดันผิดปกติ และสุดท้ายหมั่นตรวจโรคเป็นประจำทุกปี จะช่วยให้เราหาทางป้องกันได้ทันท่วงที

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เมื่ออายุมากขึ้นโรคภัยที่ตามมาอันดับหนึ่งเลยคือโรคอะไรคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เป็นความดันสูง ตะต้องปฏิบัติตัวอย่างไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การดูแลคนป่วยที่เป็นโรคไต,เบาหวาว, โรคเกาต์
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ความดันโลหิต
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่