ความรู้สุขภาพ

ไส้เลื่อน โรคที่ไม่ควรชะล่าใจ เพราะเป็นได้ทุกเพศ

เผยแพร่ครั้งแรก 21 มิ.ย. 2018 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
ไส้เลื่อน โรคที่ไม่ควรชะล่าใจ เพราะเป็นได้ทุกเพศ

หนุ่มๆ ทั้งหลายคงเคยได้ยินคำบอกคำสอนตั้งแต่เด็กที่ว่า “ถ้าไม่ใส่กางเกงใน ระวังเป็นไส้เลื่อนกันมาบ้างใช่ไหม? แต่ความจริงแล้วไส้เลื่อนนั้นเป็นได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง แถมสาเหตุจริงๆ ก็ไม่ได้เกิดจากการไม่สวมกางเกงในแต่อย่างใด

ไส้เลื่อน (Hernia) คือภาวะที่ลำไส้เกิดการเคลื่อนตัวออกจากตำแหน่งเดิม จากการที่กล้ามเนื้อหรือผนังหน้าท้องที่หุ้มกันอยู่หย่อนยาน ทำให้เห็นเป็นก้อนตุงในจุดที่ลำไส้เคลื่อนไปอยู่ ไส้เลื่อนนั้นเกิดได้หลายตำแหน่ง ยกตัวอย่างเช่น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195
  • ไส้เลื่อนที่ขาหนีบ เกือบ 80% นั้นพบในผู้ชาย อย่างที่คนมักเรียกว่า ไส้เลื่อนลงไข่ เพราะลำไส้จะเคลื่อนมาอยู่ที่ถุงอัณฑะ ทำให้มีอาการปวดหน่วงแถวขาหนีบด้วย ซึ่งจุดนี้เป็นบริเวณที่พบไส้เลื่อนได้บ่อยที่สุด
  • ไส้เลื่อนที่สะดือ มักพบในเด็กแรกเกิด ที่ชาวบ้านมักเรียกว่า สะดือจุ่น และพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ซึ่งส่วนใหญ่จะหายไปเองได้เมื่อเริ่มโตขึ้น
  • ไส้เลื่อนต่ำกว่าขาหนีบ พบได้น้อยและมักพบในผู้หญิงเท่านั้น ไส้เลื่อนบริเวณนี้ทำให้เกิดอาการปวดหน่วงแถวขาหนีบได้
  • ไส้เลื่อนหลังผ่าตัด พบได้ในคนทุกเพศทุกวัย ที่เคยรับการผ่าตัดในช่องท้อง โดยลำไส้อาจเคลื่อนตัวมายังบริเวณที่เคยผ่าตัดได้

บางครั้งการเกิดไส้เลื่อนก็ไม่มีอาการผิดปกติเลย จนบางคนที่เป็นก็ไม่รู้ตัว แต่กรณีที่เกิดอาการนั้น เราสามารถสังเกตได้ง่ายๆ คือจะพบก้อนตุงในตำแหน่งที่ลำไส้เคลื่อนไป เช่น ขาหนีบ อัณฑะ ทำให้ส่วนนั้นโตขึ้นกว่าปกติ อาจมีอาการปวดหน่วงๆ และเจ็บเวลาไอหรือก้มตัว บางครั้งอาจเกิดลำไส้อุดตัน ทำให้มีอาการปวดมวนท้อง คลื่นไส้อาเจียน อาหารไม่ย่อย และหากปล่อยไว้นานโดยไม่ยอมรักษา ลำไส้จะเกิดการบีบรัดจนขาดเลือดไปเลี้ยง ทำให้ลำไส้เน่า มีเชื้อโรคแพร่กระจาย และอาจเกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดตามมาได้

สาเหตุการเกิดไส้เลื่อน

  • เป็นความผิดปกติแต่กำเนิด บางคนอาจมีผนังหน้าท้องอ่อนแอ มีกล้ามเนื้อหน้าท้องขาดหายไป หรือมีช่องว่างระหว่างช่องท้องกับอัณฑะ ซึ่งความผิดปกติเหล่านี้ทำให้มีโอกาสเป็นไส้เลื่อนได้สูง
  • ผนังหน้าท้องและกล้ามเนื้อหน้าท้องเสื่อมลง สาเหตุเกิดจากอายุที่มากขึ้น ดังนั้น ผู้สูงวัยจึงมีโอกาสเกิดไส้เลื่อนได้มากกว่าคนวัยรุ่นหนุ่มสาว
  • มีแรงดันในช่องท้องสูง สาเหตุมาจากการไอจามเรื้อรังและรุนแรง การยกของหนักบ่อยๆ การสูบบุหรี่ การเบ่งอุจจาระอย่างแรงเป็นประจำ หรือการมีของเหลวอยู่ในช่องท้องมาก
  • เกิดอุบัติเหตุ ทำให้กล้ามเนื้อหน้าท้องเกิดความเสียหาย
  • เคยผ่านการผ่าตัดช่องท้อง ทำให้ส่วนที่ผ่าตัดเกิดพังผืดและขาดความยืดหยุ่น ลำไส้จึงอาจเคลื่อนตัวผ่านรอยแผลที่ผ่าได้

การรักษาโรคไส้เลื่อน

โดยทั่วไปไส้เลื่อนสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัด แต่หากระหว่างรอผ่าตัดผู้ป่วยมีอาการปวดหน่วงอย่างรุนแรง แพทย์ก็อาจให้ยาแก้ปวด หรือยาคลายกล้ามเนื้อ เพื่อบรรเทาอาการด้วย ในกรณีที่ลำไส้ขาดเลือดไปเลี้ยงและเกิดไส้เน่า ถือว่าเป็นเคสฉุกเฉินที่ต้องรับการผ่าตัดโดยด่วนเพื่อป้องกันการติดเชื้อ โดยต้องตัดลำไส้ส่วนที่เน่านั้นทิ้งไป

นอกเหนือจากการผ่าตัดแล้ว ผู้ป่วยก็ควรระวังไม่ให้ไส้เลื่อนรุนแรงขึ้น โดยการหลีกเลี่ยงการยกของหนัก งดดื่มแอลกอฮอล์ น้ำอัดลม และงดอาหารรสจัด เพราะจะทำให้เกิดกรดในกระเพาะมาก และไม่ควรเบ่งอุจจาระแรงๆ

การป้องกันไม่ให้เกิดไส้เลื่อน

  • หลีกเลี่ยงการยกของหนักอย่างผิดวิธี
  • งดการสูบบุหรี่ การสัมผัสกับฝุ่น ควัน มลพิษ เพื่อป้องกันอาการไอรุนแรง
  • ทานอาหารที่มีเส้นใยสูง เช่นพวกผักผลไม้ต่างๆ เพื่อป้องกันอาการท้องผูก
  • ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เพราะผู้ที่อ้วนมากก็มีโอกาสเกิดไส้เลื่อนได้สูง

21 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Hernia. (2016, June 27) (https://www.nhs.uk/conditions/hernia/)
Hernia: Causes, treatments, and diagnosis. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/142334)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป