Doctor men
เขียนโดย
ทีมแพทย์แผนไทยประยุกต์ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
มะเร็งและโรคร้าย

ริดสีดวงแตก ทำอย่างไรดี?

วิธีรับมืออาการริดสีดวงแตกและการปฐมพยาบาลเบื้องต้น
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 20 พ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 20 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,098,559 คน

ริดสีดวงแตก ทำอย่างไรดี?

ริดสีดวงทวารเกิดได้บ่อยในช่วงอายุ 30-40 ปี เนื่องจากความเสื่อมของกล้ามเนื้อและเส้นเลือดบริเวณรูทวาร หากก้อนริดสีดวงทวารแตก จะมีเลือดสดไหลซึมออกมาจากรูทวาร ทั้งในขณะนั่ง เดิน หรือยืนนาน หรือสามารถแตกได้ขณะขับถ่าย ทั้งนี้หากเลือดหยุดไหลเองได้ก็ไม่เป็นอันตราย แต่ถ้ามีเลือดออกมากจนเกิดภาวะซีด และชีพจรเต้นเร็ว ควรรีบพบแพทย์ทันที

ริดสีดวงทวารคืออะไร?

โรคสีดวงทวารเกิดได้ทั้งในเพศหญิงและเพศชาย เกิดขึ้นบริเวณเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อบริเวณปากทวาร ที่มีลักษณะคล้ายฟองน้ำ มีหน้าที่ยืดหยุ่น รองรับแรงกระแทกหรือแรงเสียดสีระหว่างอุจจาระกับทวารหนัก และช่วยให้รูทวารปิดสนิท เมื่อมีการขยายตัวของหลอดเลือดบริเวณทวารหนัก จากการเบ่งถ่าย ท้องผูกหรือถ่ายบ่อยจากท้องเสีย หรือเมี่ออายุมากขึ้น ทำให้เส้นเลือดฝอยบริเวณนั้นโป่งพอง เกิดก้อนเนื้อบวมเต่งที่ปากทวารหนักและเลื่อนออกมาจากรูทวาร ทำให้มีเลือดปนออกมากับอุจจาระนั่นเอง

ริดสีดวงแตก เป็นเพราะอะไร อาการเป็นอย่างไร?

ริดสีดวงแตกเกิดจากแรงดันภายในช่องท้อง อาจเกิดจากการเบ่งอุจจาระมากเกินไป ทำให้เส้นเลือดที่โป่งพองอยู่แล้วพองยิ่งขึ้นจนแตกตัวในที่สุด หรืออาจเกิดจากก้อนอุจจาระที่แข็งจนเกินไป เมื่อมีการขับถ่าย ก้อนอุจจาระจะไปเสียดสีกับเส้นเลือด ทำให้เส้นเลือดแตก มีเลือดไหลออกมา อาการที่มักจะพบได้บ่อยหลังจากที่ริดสีดวงแตกคือ มีเลือดไหลปริมาณมาก ไหลไม่หยุด และอาการเจ็บแสบบริเวณรูทวาร

ริดสีดวงแตกแบบไหนอันตราย ต้องรีบไปพบแพทย์?

ถ้าริดสีดวงแตกแล้วมีเลือดไหลออกมามากกว่าปกติ อีกทั้งไม่หยุดไหลเอง ควรรีบไปพบแพทย์ เนื่องจากอาจจะเกิดภาวะซีดจากการขาดลือด ทำให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น ชีพจรเต้นเร็วและแรง หน้ามืด มือเท้าเย็น หรือเป็นลมไปได้ นอกจากนี้สำหรับผู้ป่วยที่มีอายุมากหรือผู้ที่มีโรคแทรกซ้อน โรคประจำตัว ควรรีบพบแพทย์ทันทีเพื่อการดูแลรักษาที่ถูกต้อง

การปฐมพยาบาลหรือดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อริดสีดวงแตก

  • เบื้องต้นควรนำผ้าสะอาดมารองรับ หรือสวมใส่ผ้าอนามัยไว้จนกว่าเลือดจะหยุดไหล เพื่อซับเลือดที่ไหลออกมา ป้องกันสิ่งสกปรกมาสัมผัสแผล ควรเลือกผ้าอนามัยแบบกลางคืน เพราะแผ่นใหญ่ รองรับได้ทั่วทั้งก้น หากมีเลือดไหลมากควรเปลี่ยนผ้าอนามัยหรือเปลี่ยนทุก 3-4 ชั่วโมงก็ได้
  • ไม่แนะนำให้แช่น้ำอุ่นเพื่อบรรเทาอาการปวด เนื่องจากความร้อนจะไปขยายหลอดเลือดบริเวณปากทวาร ทำให้เลือดยิ่งไหลมากขึ้น และยิ่งเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อในกระแสเลือดจากน้ำที่แช่และจากภาชนะใส่น้ำได้อีกด้วย
  • สามารถใช้แผ่นประคบเย็นประคบบริเวณรอบริดสีดวงทวาร ประมาณ 2-3 นาทีแล้วพัก ประมาณ 3 รอบ เพื่อช่วยลดการอักเสบ และยังช่วยให้เส้นเลือดหดตัว ทำให้เลือดหยุดไหลได้อีกด้วย ระวังอย่าให้ถุงประคบสัมผัสกับริดสีดวงโดยตรง เนื่องจากยังเป็นแผลเปิด อาจเกิดการติดเชื้อได้ หรืออาจใช้ว่านหางจระเข้ช่วยในการปฐมพยาบาล ซึ่งว่านหางจระเข้เป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์เย็น ช่วยลดอาการอักเสบ และช่วยสมานแผล โดยการนำใบว่านหางจระเข้สดมาปอกเปลือกออก จากนั้นนำไปล้างน้ำเอายางสีเหลืองออกให้หมด ล้างให้สะอาด ให้เหลือเฉพาะเมือกกับเนื้อวุ้นสีขาวใส ใช้ทาบริเวณที่ริดสีดวงที่แตก ช่วยบรรเทาอาการเบื้องต้นได้เช่นเดียวกัน

วิธีป้องกันไม่ให้ริดสีดวงแตก

  1. รับประทานอาหารที่มีกากใย เช่น ผักและผลไม้ เพื่อช่วยลดแรงเบ่งในการขับถ่าย
  2. ดื่มน้ำสะอาดให้ได้ประมาณวันละ 8-10 แก้ว เพื่อให้ก้อนอุจจาระนิ่มขึ้น ขับถ่ายง่ายขึ้น
  3. หลีกเลี่ยงการเบ่งอุจจาระแรงเกินไป อาจทำให้เพิ่มแรงดันและเลือดเลือดที่โป่งพองในรูทวารแตกได้
  4. หลีกเลี่ยงการนั่งเป็นเวลานาน เพราะเป็นการเพิ่มแรงกดบนเส้นเลือดดำบริเวณทวารหนัก และกีดขวางการไหลเวียนของเลือดที่เป็นรอยโรคของริดสีดวง จนอาจทำให้เส้นเลือดแตกได้ ดังนั้นควรลุกเดินบ้างเป็นระยะๆ
  5. เลือกใช้กระดาษชำระแบบนุ่ม ใช้กระดาชำระแบบเปียก หรือใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำหมาดๆ เช็ดก้นหลังการขับถ่าย เพื่อลดแรงเสียดสี และลดการระคายเคืองผิวหนังได้
  6. หากก้อนริดสีดวงทวารใหญ่มากกว่าปกติและไม่สามารถดันกลับเข้าไปในรูทวารได้ ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อทำการรักษาและแนะนำยาที่เหมาสมกับระดับอาการ ช่วยลดความเสี่ยงการเกิดริดสีดวงทวารแตก หรือหากยังมีอาการเจ็บ ก้อนริดสีดวงทวารมีขนาดเท่าเดิม หลังจากพยายามรักษาด้วยตัวเองเป็นเวลา 1 สัปดาห์แล้วอาการไม่ดีขึ้น ก็ควรไปพบแพทย์เช่นเดียวกัน

ที่มาของข้อมูล

Mayo Clinic, Hemorrhoids (https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hemorrhoids/diagnosis-treatment/drc-20360280), 6 November 2018.

นพพล เฟื่องวรรธนะ และวรวิทย์ วาณิชย์สุวรรณ, ภาควิชาศัลยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, Hemorrhoid (http://oldweb.pharm.su.ac.th/thai/Organizations/DIS/Articles/PDF_Files/health001.pdf), เข้าถึงเมื่อ 25 พฤษภาคม 2562.

วรวุฒิ เจริญศิริ, ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ โรงพยาบาลกรุงเทพ, ริดสีดวงทวาร (HEMORRHOIDS) (https://www.bangkokhospital.com/th/disease-treatment/hemorrhoids), 2560.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป