มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphomas)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 23, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ความหมาย เป็นกลุ่มของโรคซึ่งเกิดจากการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของกลุ่มเซลล์ระบบลิมฟาติกที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิต้านทานของร่างกาย ระบบนี้ประกอบด้วยลิมฟอยด์เซลล์เช่น ต่อมน้ำเหลือง ม้าม ทอนซิล เป็นต้น และฮีสติโอไซต์ อวัยวะที่เกิดพยาธิสภาพจากการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของเซลล์มักจะเป็นพวกที่มีกำเนิดมาจาก ลิมฟอยด์เซลล์ และอาจพบในอวัยวะนอกระบบลิมฟอยด์ได้ เช่น ไขกระดูก ตับ ระบบประสาท เป็นต้น แบ่งเป็น Hodgkin’s dinsease และ Non-Hodgkin’s lumphonma (NHL)

สาเหตุ   มีหลักฐานที่สนับสนุนว่า ไวรัสน่าจะเป็นสาเหตุอย่างหนึ่งที่ทำให้เป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลือง อีกสาเหตุหนึ่งคือผู้ป่วยที่มีความบกพร่องของระบบอิมมูน ซึ่งอาจเป็นกรรมพันธุ์เพราะพบมากที่ผิดปกติในครอบครัวเดียวกัน

พยาธิสรีรภาพ  มีความผิดปกติที่ต่อมน้ำเหลืองต่อมเดียว หากเป็น Hodgkin’s diseasae จะพบ Reed-stemberg cell สาเหตุยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจาดเชื้อไวรัส

อาการ  ผู้ป่วยส่วนใหญ่มาพบแพทย์ด้วยเรื่องต่อมน้ำเหลืองโต มักโตข้างเดียวก่อนหรืออาจพบว่าโตทั้ง 2 ข้างพร้อมกันโดยเริ่มจากที่คอหรือรักแร้ ขาหนีบ ไม่มีอาการเจ็บปวด กดไม่เจ็บ แต่ถ้าลุกลามถึงรากประสาทจึงจะรู้สึกเจ็บ มีไข้ขึ้น ๆ ลง ๆ 37.5 ถึง 40 องศาเซลเซียส 2-3 วันแล้วลดลงและขึ้นอีก มีเหงื่อออกเวลากลางคืน อาจมีอาการหอบแน่นจากน้ำในปอดหรือจากทอนซิลโตจนหายใจไม่ได้ มีอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด กลืนลำบาก ปวดท้องอย่างรุนแรงแบบ Colicky pain มีอาการซีด อาจมีอาการปวดขัดเวลาถ่ายปัสสาวะ ปัสสาวะขุ่นมีหนอง มีเลือดปน อาจมีอาการคันร่วมด้วย

การวินิจฉัยโรค  จากประวัติและการตรวจร่างกายพบอาการต่าง ๆ ดังกล่าว ตัดชิ้นเนื้อของต่อมน้ำเหลืองตรวจจะพบความผดปกติของเซลล์ ตรวจเลือดโดยดูจากลักษณะของเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาวและเกร็ดเลือด เจาะไขกระดูกจะมี Hypercellular marrow พบว่ามี Lymphocyte จำนวนมาก อาจหาระดับ Alkaaline phosphatase ในเลือดเพื่อประเมินว่ามีการลุกลามไปยังตับ กระดูก หรือไม่ หรืออาจตรวจดูหน้าที่ของตับ

การรักษา มี 3 วิธี คือ

1. โดยการผ่าตัดหากเกิดกับต่อมน้ำเหลืองเพียงแห่งเดียวยังไม่ลุกลามโดยทำร่วมกับการใช้รังสีรักษาหรือยาเคมีบำบัด ซึ่งอาจรักษาด้วยวิธีใดก่อนก็ได้

2. ใช้รังสีรักษาจะได้ผลในรายที่เป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะแรก ๆ เช่น ระยะที่ 1 Subclass A จะสามารถรักษาให้เป็นปกติได้ หากเป็นระยะหลัง ๆ อาจต้องใช้เคมีรักษาร่วมด้วย และรังสีรักษามักจะทำในรายที่เป็นเฉพาะที่

3. การให้เคมีรักษาพบว่ามีประสิทธิภาพสูง มักใช้ร่วมกับรังสีรักษาหรือการผ่าตัด

การพยาบาล  ดูแลให้ความรู้ผู้ป่วยเกี่ยวกับการตรวจและการรักษา หากผู้ป่วยได้รับรังสีรักษา จะมีผลข้างเคียงหลังจากการรับรังสีรักษา เช่น อาการคลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย ท้องเสีย แสบท้อง มีการอักเสบในปากและคอ จะมีผลต่อการสร้างเม็ดเลือด ผู้ป่วยจะต้องได้รับการตรวจดูผลเลือดอย่างสม่ำเสมอ ช่วยดูแลรักษาความสะอาดในปากและคอของผู้ป่วย ให้ผู้ป่วยกลั้วปากและคอด้วยน้ำยาล้างปากหรือน้ำเกลือบ่อย ๆ เพื่อป้องกันการติดเชื้อและรู้สึกสดชื่นขึ้น ดูแลให้รับประทานอาหารอ่อน รสไม่จัด จัดเครื่องดื่มที่ผู้ป่วยชอบเสริมให้ด้วย ให้ยาแก้คลื่นไส้อาเจียน จัดท่าศีรษะสูงและสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม ดูแลผิวหนังบริเวณที่ถูกรังสีรักษาโดยห้ามใช้ครีม น้ำมันหรือเครื่องสำอางทา ดูแลให้แห้งสะอาด ห้ามถูกน้ำ หากเปียกน้ำ ให้ใช้ผ้าซับให้แห้ง อย่าให้แป้งโรยตัวเพราะจะมีส่วนประกอบเป็นโลหะหนัก ซึ่งจะก่อให้เกิดการระคายเคือง หลีกเลี่ยงแสงแดด ห้ามติดเทปหรือพลาสเตอร์บริเวณนั้น หากผู้ป่วยได้รับเคมีรักษา ดูแลถึงผลข้างเคียงที่ผู้ป่วยจะได้รับการรักษา ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับน้ำและอาหารเพียงพอ ให้ความสนใจต่ออาการแสดงของระบบทางเดินอาหารผิดปกติ เช่น ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียนและท้องเดิน ซึ่งจะทำให้เกิดปัญหาขาดอาหาร และความไม่สมดุลของน้ำและอิเล็กโทรไลต์ในร่างกาย อาจให้ยาแก้ท้องเสีย คลื่นไส้อาเจียน ตามแผนการรักษา หากผู้ป่วยเบื่ออาหารหรือรับประทานอาหารไม่ได้ อาจใส่สายยางให้อาหาร หรือเพิ่มน้ำโดยให้น้ำเกลือทดแทนระวังเกี่ยวกับการติดเชื้อเนื่องจากยามีผลกดไขกระดูก เช่น จำนวนเม็ดเลือดขาว เม็ดเลือดแดง เกล็ดเลือด มีเลือดออกง่ายหรือไม่ อาจต้องแยกผู้ป่วยเพื่อให้ปลอดภัยจากการติดเชื้อ และระวังการบาดเจ็บ ดูแลให้ผู้ป่วยทำความสะอาดปากอย่างสม่ำเสมอ บ้วนปากบ่อย ๆ ด้วยน้ำยาล้างปากหรือน้ำเกลือ แปรงฟันด้วยขนแปรงที่อ่อน แปรงเบา ๆ เพื่อป้องกันการระคายเคือง อธิบายให้ผู้ป่วยเข้าใจว่าภายหลังให้ยาจะมีผมร่วง เมื่อหยุดการรักษา ผมจะงอกใหม่อีก แนะนำให้ใช้ผมปลอม กระตุ้นให้ผู้ป่วยดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อป้องกันกระเพาะปัสสาวะอักเสบ หากท้องผูกอาจต้องให้ยาระบายหรือสวนอุจจาระ

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่