โรคโลหิตจางไขกระดูกไม่ทำงาน หรือกระดูกฝ่อ (Aplastic anemia)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 23, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย เป็นภาวะผิดปกติของไขกระดูกหรือเซลล์ต้นกำเนิด (Stem cell) ทำให้ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดได้น้อยลง (Pancytopenia) โดยลักษณะของไขกระดูกมีเซลล์ลดน้อยลง (Hypoplasia) หรือไม่มีเซลล์เลยทั้ง 3 ชนิด (Aplasia) ได้แก่ เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด (Platelet) และมีไขมันเข้าไปเบียดแทรกในไขกระดูกแทน เกิดภาวะโลหิตจาง (เพราะขาดเม็ดเลือดแดง) ติดเชื้อง่าย (เพราะขาดเม็ดเลือดขาว) และเลือดออกง่าย (เพราะขาดเกล็ดเลือด)

สาเหตุ สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคยังไม่ทราบแน่ชัด มีประมาณครึ่งหนึ่งที่พบว่ามีสาเหตุที่แน่ชัดที่เป็นแต่กำเนิด (Congenital aplastic anemia) เช่น โรค Fanooni’s syndrome ส่วนใหญ่มักพบที่เป็นภายหลัง (Acquired aplastic anemia) ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายอย่าง ได้แก่ การได้รับยา สารเคมี และสารพิษต่าง ๆ เช่น คลอแรมเฟนิคอล (Chloramphenicol) เฟนิลบิวตาโซน (Phenyibutazone) ซัลฟา (Sulfonamide) เฟนิโทอิน (Phenytoin) คาร์บามาซีฟิน (Carbamazepine) เอซีที (Azidothymidine ; AZT) นอกจากนี้อาจเกิดจากยาฆ่าแมลง (Insecticdes) สารเคมีที่มีสารเบนซิน (Benzene) เช่น สีทาบ้าน น้ำยาลบสี น้ำมันเบนซิน น้ำมันก๊าด ทินเนอร์(Tiner) ได้รับรังสีบำบัดเป็นเวลานาน ได้รับเคมีบำบัด และอาจเป็นภายหลัง เป็นโรคติดเชื้อ เช่น เป็นโรคไวรัสตับอักเสบบี หรือเป็นโรคทางอิมมูนบางชนิด เช่น Systemic lupus erythematosus(SLE)

พยาธิสรีรภาพ ในภาวะปกติเกล็ดเลือดมีหน้าที่เสริมความแข็งแรงของเยื่อบุหลอดเลือด เมื่อมีการฉีกขาดของหลอดเลือด เกล็ดเลือดจะเกาะกันเป็นกลุ่มเกิดเป็น Platelet plug เพื่ออุดหลอดเลือดที่ฉีกขาดและหลั่งสารบางชนิดที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับกลไกการห้ามเลือด ได้แก่ สาร Adenosine diphosphste (ADP) ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้เกล็ดเลือดมาเกาะกลุ่มกัน สารซีโรโตนิน (Serotonin) ซึ่งทำให้หลอดเลือดหดตัวปิดรอยฉีกขาด และ Platelet Factor 3 ซึงเป็นสารที่กระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาการแข็งตัวของเลือด เมื่อมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำเกิดขึ้นด้วยสาเหตุใด ๆ ก็ตาม จะทำให้ความแข็งแรงของหลอดเลือดลดลง หลอดเลือดฉีกขาดทำให้มีการเสียเลือดได้ ซึ่งขึ้นอยู่กับความรุนแรงของภาวะเกล็ดเลือดต่ำ ที่ทำให้เลือดหยุดยากเนื่องจากเกล็ดเลือดที่มีอยู่น้อยไม่สามารเกาะกลุ่มกัน

อาการ ซีด อ่อนเพลีย มึนงง หอบเหนื่อย ติดเชื้อง่ายในระบบทางเดินหายใจ ระบบทางเดินปัสสาวะ ผิวหนัง เลือดออกง่าย มีอาการเขียวและช้ำง่าย (Ecchymosis) มีเลือดออกตามไรฟัน เลือดออกในช่องปาก มีจุดเลือดออกตามผิวหนัง (Petechial) เลือดกำเดาออก และอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงจากอาการดังกล่าว เช่น ภาวะหัวใจล้มเหลว ภาวะช็อก มีเลือดออกในสมอง

การวินิจฉัยโรค มีประวัติอ่อนเพลีย ติดเชื้อง่าย พบอาการซีด มีเลือดออกในระบบต่าง ๆ ตรวจเลือดหา CBC พบ RBC,WBC, และ Platelet ต่ำ Reticulocyte ต่ำ ทำ Bone marrow biopsy บริเวณ Stermum,lliac crest และ Long bone เพื่อตรวจไขกระดูก

การรักษา รักษาแบบประคับประคองโดยให้เลือดและเกล็ดเลือดทดแทน แก้ไขภาวะติดเชื้อและภาวะเลือดออกง่าย ให้ฮอร์โมนเพศชาย (Androgen) เพื่อกระตุ้นการทำงานของ Stem cell ให้เพิ่มขึ้น ให้ยากดภูมิคุ้มกันเพื่อกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือด เพิ่มความแข็งแรงของหลอดเลือด ใช้ Hematopoietic growth facter เพื่อกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงโดยกระตุ้น Stem cell รักษาด้วยการปลูกถ่ายไขกระดูกเพื่อกระตุ้นให้ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดเพิ่มขึ้น

การพยาบาล ป้องกันภาวะเนื้อเยื่อพร่องออกซิเจน ป้องกันการมีเลือดออกในอวัยวะต่าง ๆ ป้องกันการติดเชื้อและการเสียเลือด ระวังภาวะแทรกซ้อนจากการรักษาและการให้เลือด สังเกตเลือดออกทางผิวหนังและทางอุจจาระ ติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ดูแลผู้ป่วยในกรณีต้องเจาะไขกระดูก เปลี่ยนถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด (ต้องอยู่ห้องแยก) สังเกตผลข้างเคียงจากการได้รับยาพวก Testosterone Aldosterone เช่น มีขนดก สิว เสียงห้าว ผิวแตก เต้านมและอวัยวะเพศโตขึ้น อาจมีตับอักเสบร่วมด้วย บันทึกสัญญาณชีพ ให้ยาแก้ปวด และลดปัญหาทางจิตใจเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงภาพลักษณ์

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ลูกเป็นโรคg6pdสามารถทานนมผงได้ทุกยี้ห้อหรือป่าวค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคโลหิตจางรักษายังไงดีค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเราต้องดูแลตัวเองยังไงคับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โลกธาลิสเนียหมายถึวคือเลือดจางมันรักษาหายเปล่าค่ะคุณหมอ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่