ความรู้สุขภาพ

มารู้จักกับ HDL-c จากการตรวจไขมันในเลือดกันเถอะ!

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 6 นาที
มารู้จักกับ HDL-c จากการตรวจไขมันในเลือดกันเถอะ!

วัตถุประสงค์

                เพื่อจะทราบค่า คอเลสเตอรอลชนิดดี (หรืออยู่บนพาหนะชนิดดี) นั้นว่ามีค่ามาก / น้อยเพียงใด

                โปรดจำตั้งแต่บัดนี้ว่า ค่า HDL-c นั้น ยิ่งสูงมากเท่าไหร่ก็ยิ่งดีมากเท่านั้น

คำอธิบายอย่างสรุป

                1. ตามที่ได้เคยอรรถาธิบายกันมาแล้วว่าคอเลสเตอรอลนั้นรออยู่ในกระแสเลือดด้วยตัวเองไม่ได้จำต้องอาศัยบรรทุกอยู่บนพาหนะที่เรียกว่า "lipoprotein" เสมอและไลโบโปรตีน นั้นก็มีหลายชนิดโดยแต่ละชนิดจะมีความแตกต่างกันตรงที่มีอัตราส่วนของไขมันตอบโปรตีนต่างกันทำให้เกิดความหนาแน่นต่างกัน

                2. เฉพาะไลโบโปรตีน ที่มีความหนาแน่นสูงที่เรียกว่า "high density lipoprotein" หรือ HDL นั้นเมื่อมีคอเลสเตอรอลมาก็ติดหรือ" บรรทุก" อยู่ก็จะเขียนว่า "HDL-c"

                3. HDL-c นั้นนับเป็นคอเลสเตอรอลชนิดดีเพราะได้บรรทุกอยู่บนพาหนะชนิดดีซึ่งย่อมจะช่วยพาการขนส่งจากหลอดเลือดทั่วร่างกายกับคืนไปให้ตับทำลายทิ้งออกไปนอกร่างกายกล่าวโดยสรุปจึงนำว่าจะเป็นการช่วยลดคอเลสเตอรอลรวม (total cholesterol) ให้ต่ำลงในลำดับต่อไปด้วย

                4. โดยเหตุดังกล่าว HDL-c จึงเป็นสิ่งพึงประสงค์ว่ายิ่งมีระดับสูงหรือมีค่ามากเท่าไหร่ก็ยิ่งจะเป็นประโยชน์ต่อตัวท่านเจ้าของร่างกายมากเท่านั้น

                5.บทความเรื่อง" คอเลสเตอรอลดี" (The good Cholesterol) ที่เขียนโดยนายแพทย์ ดร. ปีเตอร์ พี ทอธ (Perter P. Toth, M.D., Ph.D) แห่งโรงเรียนแพทย์ในมหาวิทยาลัยอิลลินอยส์ สหรัฐอเมริกา ซึ่งได้รับการตีพิมพ์ในวารสารของสมาคมโรคหัวใจอเมริกัน (The American Heart Association) ได้ให้คำแนะนำหลักเกณฑ์และวิธีการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อเพิ่มระดับHDL ให้มีค่าสูงขึ้นโดยมีสาระสำคัญที่อาจสรุปได้ดังนี้

                ก. หากเป็นคนมีน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน (เช่นค่าดัชนีมวลกาย หรือ BMI เกิน 25.0) หรืออ้วน ก็ต้องลดน้ำหนัก

                ข. หากสูบบุหรี่ก็ต้องหยุดสูบอย่างถาวร

                ค. ต้องออกกำลังกาย

                ง. ต้องลดปริมาณการบริโภคอาหารประเภท แป้ง (หมายถึงข้าว ขนม น้ำตาล ฯลฯ) หรือแปลว่าต้องกินอาหารแต่พออิ่ม ไม่ล้นเกิน

                จ. ควรกินอาหารจำพวกที่เป็นปลาให้มากขึ้น

                ฉ. ปรับเมนูอาหารประจำวันให้สอดคล้องหรือใกล้เคียงชาวเมดิเตอร์เรเนียน กล่าวคือ อาหารทุกมื้อจะอุดมไปด้วย ผลไม้สด ผักสด หรือข้าวไม่ขาว (ขนมปังโฮวีหรือเข้ากล้อง) น้ำมันมะกอกและถั่วชนิดต่างๆ

                ช. ข้อสุดท้ายท่านอาจารย์คุณหมอทอธ ได้แนะนำว่าเครื่องดื่มประเภทแอลกอฮอล์เช่น ไวน์ขนาด 2-6 ออนซ์ (ปริมาณไม่เกิน 2 แก้วไวน์) ต่อวันก็อาจจะช่วยเพิ่มค่าHDL

                ได้แต่สำหรับข้อสุดท้ายนี้ผมไม่ใคร่อยากเสนอแนะให้คนไทยเพราะวัฒนธรรมการดื่มของคนไทยเราแตกต่างจากฝั่งอย่างชัดเจนกล่าวคือ คนไทยเมื่อได้ไวน์ 2 แก้วนี้แล้วมักไม่ใคร่หยุดต้องดื่มจนเมาหรือหมดขวดนั่นแหละจึงหยุด ทำให้อาจเรียกว่าได้ไม่คุ้มเสีย!

                6. เนื่องจากผลการตรวจเลือดที่ได้ข่าวมานั้นค่อนข้างเป็นตัวเลขอิสระและมีความแน่นอน (ไม่เปลี่ยนแปลงวูบวาบเหมือน LDL หรือ triglyceride)

                กรณีเดียวกันรวมทั้งค่า total cholesterol (TC) หรือคอเลสเตอรอลรวมจะมีความชัดเจนและแน่นอนเช่นเดียวกัน

                โครงการศึกษาคอเลสเตอรอลแห่งชาติ (National Cholesterol Education Program, NCEP) ของสหรัฐอเมริกาซึ่งพิจารณาข้อมูลข้างต้นโดยสำรวจทางสถิติพบอัตราส่วนระหว่าง TC : HDL ว่าผลลัพธ์ที่แตกต่างกันนั้นอาจใช้เป็นเครื่องบ่งชี้ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ (coronary artery disease, CAD) โดยที่อัตราส่วนนี้ว่า "Risk of Coronary Heart Disease" หรืออัตราความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจเพราะหลอดเลือด

ตารางแสดงอัตราส่วน TC : HDL

แสดงความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเลือดหัวใจ

ค่าความเสี่ยง

อัตราส่วน TC : HDL (หรือ TC ÷ HDL)

ชาย

หญิง

ครึ่งของอัตราเฉลี่ย

อัตราเฉลี่ย

สองเท่าอัตราเฉลี่ย

สามเท่าอัตราเฉลี่ย

3.4

5.0

10.0

24.0

3.3

4.4

7.0

11.0

ขอได้โปรดจดจำตัวเลข เฉพาะตรงค่าเฉลี่ย กล่าวคือ

TC ÷ HDL           ผู้ชายควรได้          5              หรือต่ำกว่า

TC ÷ HDL           ผู้หญิงควรได้        4.4          หรือต่ำกว่า

 

                นี่คือ ข้อมูลที่จะช่วยลดความกังวลในกรณีที่ Total cholesterol มีค่าเกินกว่า 200 mg/dL ไม่มากนักเช่น

                กรณีตัวอย่าง คุณอวิชาไปเจาะเลือดได้รับทราบผลการตรวจเลือดมาว่า

                TC                          =                             220 mg/dL

และ        HDL                      =                             50 mg/dL

                กรณีอย่างนี้คุณอวิชาอาจได้รับคำแนะนำ แกมบังคับว่า จะต้องกินยาลดคอเลสเตอรอลเพราะ TC เกิน 200 mg/dL ตั้ง 10 เปอร์เซนต์ แล้ว

                หากคุณอวิชาได้ตรวจสอบค่าความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจเพราะหลอดเลือด แล้วจะพบว่า             

                                                =                             4.4

                ซึ่ง 4.4 นั้นต่ำกว่า 5 ที่เป็นตัวเลขค่าเฉลี่ยไม่น้อยอยู่แล้ว

                ดังนั้นถ้าคุณอวิชาเลือกที่จะกินยาลดคอเลสเตอรอล ก็ควรจะมีชื่อว่าอวิชาต่อไป (เพราะแปลว่า ไม่รู้หรือ ไม่ฉลาด !) แต่หากคุณอวิชาเลือกที่จะมีวิถีชีวิต โดยไม่เพิ่ม TC ให้เกินกว่า 220 mg/dL ต่อไปอีกและหาทางเพิ่ม HDL ให้มากกว่า 50 mg/dL ยิ่งขึ้นไปด้วยโดยไม่ต้องแตะต้องยา ดังนี้ คุณอวิชาก็ควรจะกระวีกระวาดไปยังที่ว่าการอำเภอ เพื่อยื่นคำร้องขอเปลี่ยนชื่อตัวเองเสียใหม่ ให้เป็นวิชา

                เพราะคำว่า วิชา นั้นพจนานุกรม ท่านแปลว่าความรู้จากการศึกษาเล่าเรียนหรือวิชาแปลว่าความรู้แต่ อวิชา แปลว่า ไม่รู้

                7. ประเด็นเดียวกันนี้โรงเรียนแพทย์แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดในสหรัฐอเมริกาก็ได้บัญญัติศัพท์เรียกอัตราส่วนค่าคอเลสเตอรอลรวม (TC) ต่อค่าคอเลสเตอรอลความหนาแน่นสูง (HDL) เช่นเดียวกันนี้ว่าอัตราส่วนความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ (Cardiac Risk Rati,CRR) นั่นคือ

   

                CRR ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดแปลค่าว่า

CRR

อยู่ในอัตราส่วนความเสี่ยงโรคหัวใจ

6.5

5.0

4.5

4.0

3.0

สูง

เหนือเกณฑ์เฉลี่ย

เกรดเฉลี่ย

ต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ย

ต่ำ

 

                น่าสังเกตว่าโรงเรียนแพทย์แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดได้ให้ค่าเกณฑ์เฉลี่ยไว้เพียงค่าเดียวคือ 4.5 ซึ่งใช้ได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง

                สำหรับผู้ชายค่า 4.5 อาจน้อยกว่าค่าทั่วไปคือ 5 ค่อนข้างมากทั้งนี้คงอาจจะเนื่องด้วยเหตุผลว่าสถิติแนวโน้มผู้ชายนั้น มักเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจชุกชุมมากกว่าผู้หญิง ฉะนั้นอาจารย์แพทย์ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ท่านจึงเจตนาตั้งตัวเลขสำหรับผู้ชายให้ต่ำไว้ก็ได้

                แต่สำหรับของคุณผู้หญิงค่าเฉลี่ยทั่วไปคือ 4.4 ฉะนั้นถ้าตัวเลข 4.5 ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดจึงถือว่าใกล้เคียงกันไม่แตกต่างกันมากนัก

ค่าปกติของ HDL-c

                1. ให้ถือตามข้าที่ระบุไว้ในใบรายงานแสดงผลเลือด (ถ้ามี)

                2. ค่าปกติทั่วไป

ค่าผิดปกติ

                1. ในทางน้อย (เป็นสิ่งไม่พึงประสงค์) อาจแสดงผลว่า

                                ก. อาจกินอาหารไขมันและแป้งหนามากเกินไปเป็นเวลาต่อเนื่องกันนานจนเกิดโรค "hypertriglyceridemia" ซึ่งย่อมมีผลทำให้ค่า HDL ต่ำลงด้วย

                                ข. อาจเกิดโรคเกี่ยวกับตับเช่นโรคตับอักเสบ (hepatitis) หรือตับแข็ง (cirrhosis) โดยที่ HDL ส่วนหนึ่งผลิตขึ้นมาโดยตับแต่เมื่อตับเองเกิดโรคจึงย่อมสร้างHDL ไม่ได้มาตามที่ควรจะทำ

                                ผมมีข้อสังเกตว่าโรคตับอักเสบก็ดี (ความจริงไม่ดี) หรือโรคตับแข็งก็ดี กรณีนี้อาจจะเกิดจากท่านเจ้าของร่างกายดื่มสุราหรือไวน์ด้วยเจตนาแต่แรกว่าจะเพิ่มค่า HDL ก็ได้แต่ถ้าไม่ยอมหยุดเพียงสองแก้วดังกล่าวมาแล้ว

                                คราวนี้นอกจากจะสูงค่า HDL ขึ้นไม่ได้ดังใจปรารถนาแล้วตับก็ยังกลับต้องมาพังลงอีกด้วย

                                ค. มีสภาวะหรือพฤติกรรมที่ตรงกันข้ามกับคำแนะนำของคุณหมอทอธ ซึ่งย่อมจะมีผลสุดท้ายทำให้ค่าHDL ในร่างกายลดต่ำลงเช่น

                                1) ปล่อยให้ร่างกายอ้วนหรือมีน้ำหนักร่างกายเกินเกณฑ์มาตรฐานเช่น ดัชนีมวลกาย (BMI) มีค่าสูงกว่า 25.0

                                2) สูบบุหรี่

                                3) ไม่ชอบเคลื่อนไหวร่างกายหรืออ้างว่าได้ออกกำลังกายแล้วด้วยการนอนชมการแข่งขันฟุตบอลพรีเมียร์ลีก ทางทีวี จากอังกฤษ

                                4) ชอบกินอาหารประเภทแป้งและไขมัน เช่น อาหารทอดจากร้าน อาหารจานด่วน ชื่อฝรั่งโก้ๆ

                                5) รังเกียจอาหารที่ทำจากปลา

                                6) ไม่ชอบกินผัก ผลไม้ ข้าวกล้อง ขนมปังโฮวีท

                2. ในทางมาก (เป็นสิ่งพึงประสงค์ที่สุด) อาจแสดงผลว่า

                ก. เป็นผลมาจากพันธุกรรมซึ่งมีน้อย

                ข. อาจมีการออกกำลังกายวันละ 30 นาทีต่อเนื่องอย่างจริงจังผมก็ขออนุโมทนา

                หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง (พลเอกประสาร เปรมะสกุล) ได้โดยการซื้อหนังสือ (คู่มือแปลผลการตรวจเลือด)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่