ทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ HonestDoc
เขียนโดย
ทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ HonestDoc
การดูแลอาหาร

อาหารแนะนำสำหรับถวายพระสงฆ์

หลักการจัดอาหารแด่พระสงฆ์ คนให้ได้บุญ พระสงฆ์ได้สุขภาพ
เผยแพร่ครั้งแรก 19 ส.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 5 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
อาหารแนะนำสำหรับถวายพระสงฆ์


เมื่อถึงวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาหรือวันพระ เหล่าพุทธศาสนิกชนจะนิยมทำบุญตักบาตร นับว่าเป็นประเพณีการทำบุญที่สืบทอดต่อกันมาเป็นเวลายาวนาน อาหารที่ใช้ตักบาตรหรือถวายพระนั้นจะประกอบไปด้วยอาหารคาวและหวาน แต่ปัจจุบันกลับพบว่า อาหารตักบาตรถวายพระส่วนใหญ่เป็นอาหารรสเค็มจัด หวานจัด และมีไขมันสูง ส่งผลต่อสุขภาพพระสงฆ์ และก่อให้เกิดโรคเรื้อรังตามมา ได้แก่ โรคอ้วน โรคไขมันในเส้นเลือดสูง โรคเบาหวาน โรคไต โรคความดันโลหิตสูง อัมพฤกษ์ โรคหัวใจ อีกทั้งพระสงฆ์ยังไม่สามารถออกกำลังกายได้ เนื่องจากความจำกัดในสมณเพศ ท่านทำได้เพียงการทำกิจวัตรเล็กๆ น้อยๆ เช่น กวาดหรือทำความสะอาดกุฏิลานวัด เดินบิณฑบาต เดินจงกรม เป็นต้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปรับผิวหน้าใสด้วยเลเซอร์หน้า Nd:YAG, IPL 1 ครั้ง ใกล้ BTS วุฒากาศ จ่าย 569 เท่านั้น

ราคานี้วันเดียวเท่านั้น / จองผ่าน HD คุ้มกว่า / ผ่อน 0% ได้ / มีแอดมินใจดีดูแล

Ads b 10

จากการศึกษาปัญหาโภชนาการของพระสงฆ์ของสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2554-2555 พบว่า พระสงฆ์จำนวนถึง 45% อยู่ในเกณฑ์อ้วน พระสงฆ์ 40% มีโรคประจำตัว โดยเฉพาะพระที่สูงวัย มักเป็นโรคไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคเบาหวาน เนื่องจากอาหารที่ได้รับไม่ถูกหลักโภชนาการที่ควรจะเป็น

ดังนั้นสาธุชนควรคำนึงถึงหลักการเลือกภัตตาหารสำหรับถวายพระสงฆ์เพื่อสุขภาพที่ดีของท่าน โดยเลือกอาหารที่มีประโยชน์ ไม่เค็มจัด หวานจัด หรือมันจัด เน้นอาหารที่มีผักมากๆ เพื่อสร้างสุขภาวะที่ดีแก่พระสงฆ์ และมีสิ่งที่ควรคำนึงถึงดังนี้

  1. พลังงานและสารอาหารในแต่ละวัน โดยสำนักโภชนาการ กรมอนามัย ได้แนะนำพลังงานที่ควรได้รับ 1,200-1,800 กิโลแคลอรีต่อวัน ขึ้นอยู่กับระดับกิจกรรมต่างๆ ที่ดำเนินในชีวิตประจำวัน โดยได้รับจากข้าว แป้ง น้ำตาล ผัก ผลไม้ และไขมัน
  2. นมและผลิตภัณฑ์จากนม สารอาหารที่ได้คือ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน ได้จากน้ำนมจากสัตว์ เช่น นมวัน นมแพะ หรือน้ำนมจากพืช เช่น นมถั่วเหลือง ควรเลือกเป็นนมพร่องมันเนย มีไขมันต่ำ ส่วนโยเกิร์ต ควรเลือกโยเกิร์ตรสธรรมธรรมชาติ และไม่ควรถวายนมเปรี้ยว เนื่องจากมีปริมาณน้ำตาลสูงกว่านมธรรมดา
  3. ข้าว แป้ง สารอาหารที่ได้คือ คาร์โบไฮเดรต มีอยู่ในอาหารจำพวกข้าวเจ้า ข้าวเหนียว ข้าวกล้อง ขนมปัง ข้าวโพด เผือก มัน ควรเลือกถวายอาหารประเภทข้าว แป้ง ที่ผ่านการขัดสีแต่น้อย เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีท เพราะจะให้ประโยชน์เรื่องใยอาหาร และวิตามินบีรวม
  4. เนื้อสัตว์ ไข่ เต้าหู้ ผลิตภัณฑ์จากถั่วเมล็ดแห้งต่างๆ สารอาหารที่ได้คือ โปรตีน ควรถวายเนื้อสัตว์ประเภทปลา เนื่องจากเนื้อปลาย่อยงานและมีไขมันต่ำ ไม่ควรถวายเนื้อสัตว์ที่มีไขมันสูง เช่น หมูสามชั้น เป็นต้น
  5. ผักและผลไม้ สารอาหารที่ได้คือวิตามินและเกลือแร่ต่างๆ รวมทั้งใยอาหาร ช่วยระบบขับถ่าย ดูดซับสารพิษ รวมถึงปริมาณน้ำตาลและไขมันในเลือด ควรจะถวายภัตตาหารที่มีผักเป็นส่วนประกอบมากขึ้น และเป็นผักหลากสี เนื่องจากผักสีต่างๆ มีคุณประโยชน์และมีวิตามินที่แตกต่างกัน ในส่วนของผลไม้ควรเลือกถวายผลไม้ตามฤดูกาล เลือกถวายผลไม้ที่มีรสไม่หวานจัด เช่น ส้ม มะละกอ แตงโม แคนตาลูป ฝรั่ง แก้วมังกร เป็นต้น และหลีกเลี่ยงผลไม้ที่มีน้ำตาลสูง เพราะอาจจะทำให้พระสงฆ์เป็นเบาหวานได้ เช่น ทุเรียน ลำไย เป็นต้น
  6. ไขมันและน้ำมัน จะช่วยในการดูดซึมวิตามินต่างๆ ควรเลือกไขมันไม่อิ่มตัวเป็นส่วนประกอบในการปรุงอาหารสำหรับพระสงฆ์ และหลีกเลี่ยงการถวายอาหารที่ใช้น้ำมันจำนวนมากในการปรุง เช่น อาหารที่มีกะทิ อาหารที่ปรุงโดยการผัดน้ำมันมากๆ และอาหารทอด เพราะอาจส่งผลให้น้ำหนักตัวพระสงฆ์เพิ่มขึ้นได้ง่าย
  7. ขนมและเบ็ดเตล็ด หลีกเลี่ยงขนมที่มีน้ำตาลและไขมันสูง เช่น ข้าวเหนียวทุเรียนน้ำกะทิ ข้าวเหนียวมูลมะม่วง เค้ก และหลีกเลี่ยงอาหารที่มีโซเดียมสูง เช่น โจ๊กซอง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป อาหารกระป๋องต่างๆ
  8. น้ำปานะ ควรมีโปรตีนและไขมันอยู่ด้วยเล็กน้อย เพราะจะช่วยชะลอให้อาหารอยู่ในกระเพาะได้นานขึ้น ทำให้อิ่มนาม ซึ่งจะช่วยบรรเทาควรหิวในขณะที่ร่างกายไม่ได้รับอาหารหลายชั่วโมงได้ดี เช่น นมถั่วเหลืองหวานน้อย น้ำข้าว นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มชูกำลัง น้ำอัดลม และเลี่ยงการเติมน้ำตาล ครีมเทียม ลงในเครื่องดื่มด้วย

ตารางที่ 1 สัดส่วนภัตตาหารในระดับพลังงานต่างๆ ต่อวัน ที่พระสงฆ์ควรได้รับ

อาหาร 1,200 kcal 1,500 kcal 1,800 kcal 2,000 kcal
ดื่มนม ไม่ดื่มนม ดื่มนม ไม่ดื่มนม ดื่มนม ไม่ดื่มนม ดื่มนม ไม่ดื่มนม
ข้าว แป้ง (ทัพพี) 6 7 8 9 9 11 10 12
ผัก (ทัพพี) 5 5 6 6 6 6 6 6
ผลไม้ (ส่วน) 3 3 4 4 5 5 5 5
เนื้อสัตว์ (ช้อนโต๊ะ) 8 9 12 13 14 15 16 17
ไขมัน (ช้อนชา) 3 3 4 4 5 5 6 6
นม (แก้ว) 1 - 1 - 2 - 2 -


ตารางที่ 2 ตัวอย่างรายการอาหาร ใน 1 วันสำหรับพระสงฆ์

มื้อ รายการอาหาร
1200 kcal/วัน 1500 kcal/วัน
มื้อเช้า 1. ข้าวสวย 3 ทัพพี
2. แกงจืดฟัก-หมูบด (เนื้อสัตว์ 1 ช้อนโต๊ะ)
3. ผักผักกะหล่ำปลีไก่บด (เนื้อสัตว์ 1 ช้อนโต๊ะ)
4. ไข่เจียว 1 ฟอง (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
5. มะละกอสุก 6 ชิ้น พอดีคำ (ผลไม้ 1 ส่วน)
1. ข้าวสวย 4 ทัพพี
2. แกงจืดฟัก-หมูบด (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
3. ผักผักกะหล่ำปลีไก่บด (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
4. ไข่เจียว 1 ฟอง (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
5. มะละกอสุก 10 ชิ้น พอดีคำ (ผลไม้ 1.5 ส่วน)
มื้อเพล 1. ข้าวสวย 3 ทัพพี
2. แกงจืดมะระยัดไส้ (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
3. ผัดแตงกวาใส่ไข่ (เนื้อสัตว์ 1 ช้อนโต๊ะ)
4. แกงป่าหมู (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
5. แก้วมังกรครึ่งผลขนาดเล็ก (ผลไม้ 1 ส่วน)
1. ข้าวสวย 4 ทัพพี
2. ผัดขิงหมู (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
3. ปลานึ่งซีอิ้ว (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
4. แกงป่าหมู (เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ)
5. แก้วมังกรครึ่งผลขนาดกลาง (ผลไม้ 1.5 ส่วน)
มื้อหลังเพล น้ำฝรั่ง 1 แก้ว (ผลไม้ 1 ส่วน)
นมจืดพร่องมันเนย 1 กล่อง
น้ำฝรั่ง 1 แก้ว (ผลไม้ 1 ส่วน)
นมจืดพร่องมันเนย 1 กล่อง

4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
แพทย์หญิงใยวรรณ ธนะมัย และคณะ, แนวทางเวชปฏิบัติการให้โภชนบำบัดในพระสงฆ์อาพาธโรคเบาหวาน (http://www.dms.moph.go.th/dmsweb/cpgcorner/nutrition.pdf), 2552.
พินิจ ลาภธนานนท์, โภชนปฏิบัติเพื่อสุขภาพพระสงฆ์ (https://dol.thaihealth.or.th/Media/Index/fa9ee208-50f3-e711-80e3-00155d65ec2e?ReportReason=0), 2557.
ฝ่ายโภชนาการ โรงพยาบาลศิริราช, การเลือกอาหารเพื่อถวายแด่พระสงฆ์ (https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/hph/admin/news_files/536_49_1.pdf).

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป