โรคต้อหิน (Glaucoma)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 18, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

โรคต้อหิน (Glaucoma)

ความหมาย เป็นกลุ่มอาการผิดปกติของตา คือ มีความดันลูกตาสูงกว่า 10-20 มม.ปรอท ซึ่งจะกดทำลายขั้วประสาทตาให้ฝ่อ และลานสายตาแคบลง ทำให้การมองเห็นลดลง หากไม่ได้รับการแก้ไขหรือการรักษาจะทำให้ตาบอด

สาเหตุ เกิดจากมีความผิดปกติของน้ำหล่อเลี้ยงตา (Aqueous humor) ไหลออกจากตาไม่ได้ ทำให้ความดันตาสูงกว่า 50 มม.ปรอท ซึ่งปกติน้ำหล่อเลี้ยงตาที่อยู่ส่วนหน้าเลนส์แก้วตาจะไหลจากช่องหลังม่านตาไปยังช่องหน้าม่านตา การมองเห็นลดลง ขั้วประสาทตาถูกทำลาย พบบ่อยในวัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ต้อหินมีทั้งชนิดเฉียบพลันและเรื้อรัง เกิดจากผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นต้อหิน เป็นเบาหวาน โรคหัวใจ โรคไมเกรน ได้รับอุบัติเหตุ และได้รับยาสเตียรอยด์เฉพาะที่ ต้อหินมีหลายชนิด แบ่งตามสาเหตุ ได้ 3 ชนิด ได้แก่

1) ต้อหินปฐมภูมิ (Primary glaucoma) เป็นต้อหินชนิดที่ไม่ได้เกิดจากโรคใดๆ แบ่งเป็นต้อหินมุมเปิดปฐมภูมิ (Primary open-angle glaucoma) และต้อหินมุมปิดปฐมภูมิ (Primary angle-closure glaucoma)

2) ต้อหินแต่กำเนิด (Developmental glaucoma) แบ่งเป็น ต้อหินปฐมภูมิแต่กำเนิด (Primary congenital glaucoma) และต้อหินแต่กำเนิดร่วมกับความผิดปกติอื่นๆ

3) ต้อหินทุติยภูมิ (Secondary glaucoma) เป็นต้อหินที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับโรคตาหรือโรคในระบบอื่นทำให้น้ำหล่อเลี้ยงตาลดลง ซึ่งทำให้ความดันลูกตาเพิ่มขึ้น

พยาธิสรีรภาพ ความดันลูกตาปกติ คือ ความดันที่อยู่ในช่วงที่ไม่ก่อให้เกิดการทำลายขั้วประสาทซึ่งไม่สามารถบอกตัวเลขได้แน่นอน จากการศึกษาพบว่าความดันลูกตามีค่าเฉลี่ย 15.5 ± 2.57 มม.ปรอท สูงสุด 20.5 มม.ปรอท เมื่อความดันลูกตาเพิ่มขึ้นจะทำให้เส้นใยประสาทตาถูกทำลาย ขั้วประสาทตาฝ่อเนื่องจากเมื่อความดันลูกตาเพิ่มขึ้นจะมีผลไปกดประสาทตาโดยตรง ทำให้มีการอุดกั้นทางเดินสารอาหารของเส้นประสาทตา หรือเมื่อความดันลูกตาเพิ่มขึ้นจะไปกดหลอดเลือดที่เลี้ยงขั้วประสาทตาทำให้เกิดการขาดเลือด ผลตามมาคือมีการทำลายประสาทตา เกิดขั้วประสาทตาฝ่อทำให้ตรงกลางของขั้วประสาทตามีขนาดและความลึกมากขึ้น เรียกว่า ขั้วประสาทตาบุ๋มจากต้อหิน ขนาดของขั้วประสาทตาบุ๋มจากต้อหินวัดจากขนาดของเส้นผ่าศูนย์กลางของรอยบุ๋ม (Cup; C) เทียบกับขนาดของเส้นผ่าศูนย์กลางของขั้วประสาทตาในแนวนอน (Disk ratio; D) C:D = 0.7 เมื่อขั้วประสาทตาและจอตาขาดเลือดไปเลี้ยงจะทำให้ค่อยๆ สูญเสียหน้าที่ในการมองเห็นไปในที่สุด

อาการ

ต้อหินมุมเปิดปฐมภูมิ (Primary open angle glaucoma) ไม่มีอาการปวดตาแต่มีอาการมึนศีรษะเล็กน้อย มักจะต้องเปลี่ยนแว่นตาบ่อยๆ เนื่องจากการมองเห็นจะค่อยๆ ลดลง ความดันลูกตาสูงกว่าปกติ (> 21 มม.ปรอท) ตรวจพบขั้วประสาทตาบุ๋มและขั้วประสาทตาฝ่อ ลานสายตาผิดปกติ

ต้อกินมุมปิดปฐมภูมิ (Primary angle-closure glaucoma) มีอาการปวดตามาก อาจปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน ตาแดง ตามัว มองเห็นสีรุ้งรอบดวงไฟ ความดันลูกตาสูงมาก (50-60 มม.ปรอท) การตรวจมุมตา (Gonioscope) พบมุมตาปิด

โดยสรุป ผู้ที่เป็นต้อหินจะมีอาการสายตามัวลง ปวดตามาก อาจปวดร้าวไปที่ศีรษะด้านเดียวกับตาข้างที่เป็น มองเห็นแสงสีรุ้งรอบดวงไฟ กระจกตาบวม คลื่นไส้ อาเจียน รูม่านตาขยายปานกลาง 4-5 มิลลิเมตร ไม่มีปฏิกิริยาต่อแสงเคืองตา น้ำตาไหล

การวินิจัยโรค ต้อหินมุมเปิด มีประวัติเปลี่ยนแว่นตาบ่อยๆ ชอบเดินเตะโต๊ะหรือเก้าอี้บ่อยๆ ตรวจวัดสายตาจะมีความดันตาสูงกว่า 21 มม.ปรอท ตรวจดูขั้วประสาทตาจะพบขั้วประสาทตาบุ๋ม ตรวจดูมุมตาด้วย Slit lamp จะพบมุมตาเปิดกว้างและตรวจลานสายตาด้วยเครื่อง Perimeter จะพบลานสายตาแคบลง

ต้อหินมุมปิด มีอาการปวดตาและตาแดง ตรวจวัดสายตาจะมีความดันลูกตาสูงมาก ตรวจดูขั่วประสาทตามักไม่มีการเปลี่ยนแปลง หากตรวจดูมุมตาจะพบมีมุมตาปิด

การรักษา โดยให้ยาหยอดตาเพื่อลดการผลิตและเพิ่มการไหลออกของน้ำหล่อเลี้ยงตาลดความดันลูกตาหรือทำทางระบายน้ำหล่อเลี้ยงตาใหม่โดยการผ่าตัดตาหรือยิงเลเซอร์ (Laser trabeculoplasty) หรือผ่าตัดเอาเลนส์ตาออก

การพยาบาล ดูแลให้ยาลดความดันลูกตาตามแผนการรักษา ให้ผู้ป่วยพักผ่อนและรับประทานยาแก้ปวด หากความดันลูกตาลดลงให้ทำกิจกรรมต่างๆ อย่างช้าๆ ได้ ไม่สั่นศีรษะเร็วและแรง เพราะจะเวียนศีรษะ ดูแลด้านจิตใจ ระวังอุบัติเหตุ ดูแลช่วยเหลือผู้ป่วยเมื่อผ่าตัดแล้ว ดูแลเรื่องการติดเชื้อ หยอดยาปฏิชีวนะ ยาต้านการอักเสบ ให้คำแนะนำการปฏิบัติตัวเมื่อได้รับการรักษาด้วยการยิงเลเซอร์ การปฏิบัติตัวหลังผ่าตัด และให้คำแนะนำในการปฏิบัติตัวเมื่อกลับบ้าน

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

พาแม่ไปตรวจตาหมอบอกเป็นต้อหิน ต่อไปจะมีโอกาสตาจะบอดไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เป็นต้อหินทำงัยจะหายคัฟ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ตาเป็นต้อลม กับต้อหิน มีวิธีทำให้หายโดยไม่ต้องลอกตาไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่