ภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ (Peritonitis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 19, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย เป็นการอักเสบของเยื่อบุช่องท้อง ทั้ง 2 ส่วน คือ ส่วนที่คลุมอวัยวะในช่องท้องคือ Visceral peritoneum และส่วนที่บุผนังช่องท้อง คือ Parietal peritoneum

สาเหตุ เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส ปรสิต หรือสารเคมี สิ่งแปลกปลอม เข้าทางแผลหรือมีการทะลุของทางเดินอาหาร พบบ่อยที่สุด คือ การแตกของไส้ติ่งอักเสบ (Appendicitis) มีแผลทะลุ (Perforated ulcer) และลำไส้ทะลุ (Bowel perforation) อาจเกิดจากการผ่าตัดช่องท้องและการล้างไตทางช่องท้อง (Peritoneal dialysis)

เกิดจากแผลถูกปืนยิง มีการอักเสบจากอวัยวะที่อยู่นอกบริเวณเยื่อบุช่องท้อง เช่น ไต เชื้อแบคทีเรียที่พบมากที่สุด คือ Escherichia coli, Klepsiella, Proteus และ Pseudomonas

พยาธิสรีรภาพ เมื่อเยื่อบุช่องท้องอักเสบ จะทำให้หลอดเลือดของเยื่อบุช่องท้องขยายตัวผนังหลอดเลือดจะยอมให้ของเหลวซึมผ่านเพิ่มขึ้น ทำให้สารน้ำเข้าสู่เนื้อเยื่อระหว่างเซลล์ไปยังช่องท้องและลำไส้ ผนังลำไส้ หากเยื่อบุช่องท้องอักเสบอย่างรุนแรง ร่างกายจะสูญเสียน้ำจำนวนมาก อาจถึง 10 ลิตร เกิดภาวะปริมาตรน้ำจากระบบไหวเวียนเลือดลดลง (Hypovolemia) ไตขาดเลือดไปเลี้ยง เกิดภาวะช็อกจากการเสียเลือด จนทำให้มีระบบไหลเวียนเลือดล้มเหลว บริเวณเยื่อบุช่องท้องจะอักเสบเป็นสีแดง บวม ในระยะแรกน้ำที่ออกมานอกหลอดเลือดมีลักษณะใส (Transudate) ต่อมาจะมีลักษณะขุ่น (Exudate) เป็นหนอง บริเวณเยื่อบุช่องท้องที่มีการอักเสบจะมีพังผืดหรือฝี การอับเสบอาจอยู่เฉพาะที่ (Localized peritonitis) หรือกระจายทั่วช่องท้อง (Generalized peritonitis) สารพิษจากเชื้อโรคอาจเข้าไปในกระแสเลือดได้ เกิดภาวะโลหิตเป็นพิษ (Septicemia) ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้

อาการ มีไข้ มักสูงเกิน 38 องศาเซลเซียส กระหายน้ำ ปากแห้ง คอแห้ง ปัสสาวะออกน้อย ปวดท้องทั่วๆ ไป รุนแรง เฉียบพลัน กดเจ็บ (Tenderness) ที่หน้าห้อง กดเจ็บเมื่อปล่อยมือ (Rebound tenderness) คลื่นไส้ อาเจียน อาจพบอาการแข็งเวลากด (Garding) หน้าท้องแข็งเกร็งเหมือนกระดาน (Rigidity) เสียงการเคลื่อนไหวของลำไส้ลดลง ท้องอืด สำไส้เคลื่อนไหวน้อยลง หรือหยุดการเคลื่อนไหว (Paralytic ileus) หน้าท้องโป่งตึง เคาะได้เสียงโปร่ง

การวินิจฉัยโรค จากอาการ การตรวจเลือดพบเม็ดเลือดขาว (White blood cell; WBC) และจำนวนนิวโทรฟิล (Neutrophil count) สูง ความถ่วงจำเพาะของปัสสาวะสูงผลอิเล็กโทรไลต์ผิดปกติ

การรักษา นอกพักในท่าศีรษะสูง (Semi-Fowler’s position) ให้สารน้ำและอิเล็กโทรไลต์ทางหลอดเลือดดำใส่ท่อระบายทาง NG-tube ให้ยาปฏิชีวนะ ทำผ่าตัดเพื่อแก้ไขสาเหตุ เช่น ผ่าตัดไส้ติ่งออก (Appendectomy) หรือผ่าตัดเย็บบริเวณที่ฉีกขาด (Closure of a perforation) เป็นต้น

การพยาบาล จัดให้ผู้ป่วยนอนท่าศีรษะสูง ประเมินอาการปวดท้อง บันทึกสัญญาณชีพโดยเฉพาะ วัดอุณหภูมิ หากไข้สูง เช็ดตัวลดไข้ ดื่มน้ำบ่อยๆ (หากไม่งดน้ำ) ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ เพื่อชดเชยน้ำทีเสียไป บันทึกน้ำเข้า-ออกประเมินภาวะขาดโซเดียม เช่น คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ซีม เป็นต้น และภาวะขาดโปแตสเซียม เช่น กล้ามเนื้อแขนขาอ่อนแรง ลำไส้ไม่เคลื่อนไหว เป็นต้น ฟังเสียงการเคลื่อนไหวของลำไส้ ให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำ หลังผ่าตัดดูแลให้ยาระงับปวด และกระตุ้นให้หายใจลึกๆ ทุก 2 ชั่วโมง บันทึกจำนวนสารน้ำที่ออกจากระเพาะอาหารทาง NG-tube

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่