ริดสีดวงทวารหนัก (Hemorrhoids)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 19, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย เป็นการโป่งพอง (varices) ของหลอดเลือดดำบริเวณทวารหนัก ซึ่งระบายลงสู่หลอดเลือดดำในช่องท้อง มักพบเป็นชนิดภายใน (hternal hemorrhoid)

สาเหตุ เกิดจากการคั่งของเลือดในหลอดเลือดดำบริเวณทวารหนัก จากการกดของเนื้องอกในช่องเชิงกราน จากการกดของมดลูกขณะตั้งครรภ์ จากภาวะหัวใจล้มเหลว และท้องผูกเรื้อรัง หรือถ่ายอุจจาระบ่อย ๆ มีนิสัยชอบเบ่งถ่ายอุจจาระอย่างรุนแรงและนั่งถ่ายอุจจาระ เป็นเวลานาน ๆ ผู้ป่วยโรคตับแข็งทำให้เส้นเลือดดำไหลกลับเข้าช่องท้องไม่สะดวก

พยาธิสรีรภาพ ริดสีดวงทวารหนักแบ่งเป็น 3 ระยะตามความรุนแรง

  • ระยะแรก เป็นระยะที่ริดสีดวงทวารอยู่ภายในช่องทวารหนัก มีเลือดออก เวลาถ่ายอุจจาระ แต่ไม่โป่งยื่นลงมา
  • ระยะที่สอง เป็นระยะปานกลางที่ริดสีดวงทวารที่อยู่ภายในช่องทวารหนัก จะยื่นออกมา เวลาเบ่งถ่ายอุจจาระ และหดกลับเข้าไปได้เองหรือใช้นิ้วดันกลับเข้าไปได้
  • ระยะที่สาม เป็นระยะรุนแรงที่ริดสีดวงทวารยื่นลงมาและออกมาภายนอกทวารหนัก

อาการ ปวดก้นเวลาถ่ายอุจจาระ มักมีเลือดออกสด ๆ เคลือบออกมากับอุจจาระ หากเป็นมากจะเห็นริดสีดวงทวารโผล่ยื่นออกมา อาจมีไข้ต่ำ ๆ ถ่ายมีมูกปนหนอง หรือน้ำเหลืองมีกลิ่นเหม็น หากริดสีดวงทวารยื่นออกมาและถูกรัดด้วยหูรูดทวารหนักทำให้เกิดการขาดเลือดริดสีดวงทวารที่ยื่นออกมาอาจจะมีอาการบวมเป็นสีม่วงคล้ำ เจ็บตึง และอาจอักเสบทำให้เกิดเป็นแผล

การวินิจฉัยโรค จากประวัติเกี่ยวกับลักษณะการขับถ่ายอุจจาระอาการเจ็บปวด การมีเลือดออกและมีริดสีดวงทวารโผล่ออกมา ประวัติ ท้องผูก หรือต้องเบ่งถ่ายอุจจาระเป็นประจำมาเป็นเวลานาน การตรวจทางทวารหนัก (PR) คลำพบการโป่งพองของหลอดเลือดดำบริเวณรอบ ๆ ทวารหนักหรือคลำได้ก้อนฝี ซึ่งหากมีการอักเสบจะคลำได้อุ่นและเจ็บ วินิจฉัยจากการส่องกล้องตรวจทวารหนักและลำไส้ส่วนปลาย

การรักษา โดยการฉีดยา สารฟีนอลผสมในน้ำมันอัลมอนด์ (Phenol in almond oil) เข้าที่ริดสีดวงทวาร เพื่อให้หลอดเลือดดำแข็งตัว (Sclerosing) อาจใช้นิ้วขยายหูรูดทวารหนัก หรือผ่าตัดตัวหัวริดสีดวงทวารออก (Hemorrhoidectomy) การรักษาทั่ว ๆ ไป เช่น ให้ผู้ป่วยนอนยกปลายเท้าเตียงสูง รับประทานยาแก้ปวด ใช้ความเย็นประคบที่ทวารหนัก เพื่อบรรเทาอาการปวด เป็นต้น

การพยาบาล หากมีการเสียเลือด ให้บันทึกสัญญาณชีพ สังเกตอุจจาระว่ามีเลือดปนหรือไม่ ติดตามระดับฮีมาโตคริต ป้องกันไม่ให้หลอดเลือดดำไป่งพองรุนแรงขึ้น และฝีอักเสบซ้ำ ๆ อีก ให้คำแนะนำาผู้ป่วยให้ดูแลตนเองได้เมื่ออยู่บ้าน เช่น แนะนำให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารที่มีกากใย ดื่มน้ำให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด การดื่มสุรา ให้ถ่ายอุจจาระให้เป็นเวลา เป็นต้น หากมีอาการปวดแผลเวลานั่งให้หาหมอนหรือฟองน้ำรองก้น รับประทานยาแก้ปวด ระวังการเกิดเป็นซ้ำ แนะนำให้ใช้ยาระบายอ่อน ๆ หรือยาเพิ่มเส้นใยอุจจาระตามคำแนะนำของแพทย์ หลีกเลี่ยงการกลั่นอุจจาระ หรือการเบ่งถ่ายอุจจาระอย่างรุนแรง และการนั่งส้วมเป็นเวลานานเกินความจำเป็น เพราะจะทำให้เลือดมาคงบริเวณทวารหนักมากขึ้น ดูแลความสะอาดบริเวณทวารหนักภายหลังถ่ายอุจจาระทุกครั้งด้วยน้ำจะดีกว่าใช้กระดาษเช็ด ออกกำลังกายสม่ำเสมอทุกวันเพื่อให้ลำไส้เคลื่อนไหว และเลือดไหลเวียนดีขึ้น หลีกเลี่ยงการยกของหนัก และใส่เสื้อผ้าที่คับเกินไป เพราะจะทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดี หลีกเลี่ยงการนั่งยืนนาน ๆ เพราะจะทำให้เลือดไปคงอยู่ที่บริเวณทวารหนัก หมั่นเปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ

 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่