โรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ (Gastroenteritis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 19, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ความหมาเป็นการอักเสบของกระเพาะอาหารและลำไส้ ส่วนใหญ่พบที่ลำไส้เล็ก โดยมีอาการท้องเสีย ปวดท้อง ท้องเกร็งเป็นตะคริว รวมกับอาการคลื่นไส้ อาเจียน มีไข้ เบื่ออาหาร ท้องอืด ปวดท้องรอบ ๆ สะดือ และปวดด้านขวาช่วงล่าง

สาเหตุ ติดเชื้อจากคนสู่คน โดยการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนอุจจาระ อาจเรียกว่าอาหารเป็นพิษ (Food poisoning) การรับประทานอาหารที่ไม่สุก เช่น ไข่ดิบ (อาจมีเชื้อ Salmonella) เนื้อสัตว์ไม่สุก (อาจมีเชื้อ E.coli) เป็นต้น หรือดื่มนม น้ำผลไม้ ไอศกรีม ที่ไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อ ซึ่งอาจเกิดจากเชื้อ Vibrio cholera, Shigella bacilli และ Staphylococcus aureus ผู้ป่วยที่ได้รับยาปฏิชีวนะหรือยาต้านจุลชีพขนาดสูง ๆ ติดต่อกันเป็น เวลามากกว่า 7 วัน หรือได้รับยา H2 Blocker ได้รับยากดภูมิต้านทาน อาจพบในผู้ป่วยโรคปอดเรื้อรัง ไตวายเรื้อรัง ผู้ป่วยที่ต้องเตรียมลำไส้ก่อนผ่าตัด ผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจทางเดินอาหารด้วยเครื่องมือหรือต้องสวนล้างลำไส้ ผู้ป่วยที่ใช้ยาระบาย ยากระตุ้นทางเดินอาหาร หรือเข้ารับการรักษาอยู่ในโรงพยาบาลนาน ๆ และผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด

พยาธิสรีรภาพ โดยปกติจุลชีพประจำถิ่น (Normal flora) ที่อาศัยอยู่ในลำไส้ใหญ่ จะป้องกันการเพิ่มจำนวนของเชื้อโรค แต่เมื่อจุลชีพประจำถิ่นถูกทำลายด้วยจุลชีพก่อโรคหรือจากการใช้ยาต้านจุลชีพ เช่น Clindamycin, Penicillins, Cephalosporins, Aminoglycosides จะเป็นสาเหตุของการเกิดเยื่อบุลำไส้ใหญ่อักเสบ หรือเกิดเซลล์เยื่อบุตายได้ โดยสารพิษที่หลั่งจากจุลชีพจะทำลายเยื่อบุลำไส้ มีผลกับการขับน้ำและอิเล็กโทรไลต์เข้าไปในลำไส้จำนวนมากขึ้น ทำให้เกิดการยับยั้งการดูดกลับของโซเดียม โซเดียมจึงผ่านเข้าสู่ลำไส้ใหญ่เพิ่มขึ้น โปรตีนถูกขับเข้าไปในลำไส้ใหญ่มากขึ้นจึงอุ้มน้ำได้มาก ดังนั้นในลำไส้ใหญ่จึงมีน้ำมากเกินกว่าที่ลำไส้ใหญ่จะดูดซึมกลับจึงเป็นสาเหตุให้เกิดอาการท้องเดิน หากเชื้อโรคทำลายเยื่อบุผนังลำไส้จะทำให้มีเลือดออก และเป็นแผลบริเวณลำไส้

อาการ มีอาการท้องเสีย อาจมีถ่ายอุจจาระวันละ 2-3 ครั้ง หรือถ่ายเป็นน้ำมากกว่าวันละ 10 ครั้ง มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องอืด ปวดท้องเป็นตะคริว มีแก๊ส มีไข้

การวินิจฉัยโรค จากอาการท้องเสีย การตรวจทางห้องปฏิบัติการพบเม็ดเลือดขาว อุจจาระมีมูกเลือด ตรวจอุจจาระพบเชื้อ ตรวจโดยการส่องกล้องพบผนังลำไส้บวมอักเสบ เห็นแผ่นสีเหลืองขาวอยู่บนเยื่อบุลำไส้ ตรวจชิ้นเนื้อด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อช่วยยืนยันการวินิจฉัย

การรักษา หากเกิดจากเชื้อ E.coli, Rotavirus และ Salmonella ใช้ยาต้านจุลชีพ Fluoroquinalone งดน้ำงดอาหารทางปากเพื่อให้ลำไส้พักจนกว่าผู้ป่วยจะหยุดอาเจียน ให้ยาลดการบีบตัวของลำไส้ในผู้ป่วยที่มีอาการท้องเสียอย่างรุนแรง โดยให้รับประทานยา Metronidazole หรือฉีดเข้าทางหลอดเลือดดำ หากไม่ได้ผลอาจให้ Vancomycin เพื่อฆ่าเชื้อ (โดยปกติไม่นิยมให้ยาฆ่าเชื้อ เนื่องจากต้องการขจัดจุลชีพออกจากลำไส้ เพราะเมื่อลำไส้บีบตัวช้าลง เชื้อแบคทีเรียจะแบ่งตัวเพิ่มจำนวนและเกาะจับอยู่ในลำไส้) ให้ผู้ป่วยดื่มเครื่องดื่มที่ผสมเกลือแร่ ต่อไปให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารเหลวใสทีละน้อยเท่าที่ผู้ป่วยจะรับประทานได้ ให้สารน้ำ 0.45% NaCl ในผู้ป่วยที่มีภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง หรือให้ K- ในกรณีที่มี K- ในเลือดต่ำ

การพยาบาล บันทึกอาการท้องเสียว่าเริ่มมีอาการเมื่อไร จำนวนครั้ง และลักษณะสีของอุจจาระเป็นอย่างไร มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนหรือไม่ เคยได้รับยาต้านจุลชีพ ประวัติการรับประทานอาหารเมื่อ 5 วันที่ผ่านมา หรือการรับประทานอาหารที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ตรวจดูหน้าท้องอาจพบอาการกดเจ็บ ท้องไป่งตึง พบอาการขาดน้ำ กล้ามเนื้ออ่อนแรงจากภาวะโปแตสเซียมในเลือดต่ำ มีภาวะต่างจากการเผาผลาญ (Metabolic alkalosis) และจากการสูญเสียไบคาร์บอเนต ดูลักษณะของอุจจาระอาจพบมูกเลือด บันทึกปริมาณน้ำเข้า-ออกในร่างกายในแต่ละวัน ตรวจดูบริเวณรอบ ๆ ทวารหนัก หากมีอาการอักเสบ ระคายเคือง ให้ทาครีมและยาที่ช่วยให้ความชุ่มชื้นหลังจากทำความสะอาดบริเวณทวารหนัก ให้ยาต้านจุลชีพตาม

แผนการรักษา ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในกรณีขาดน้ำและอิเล็กโทรไลต์ ต่อไปให้อาหารเหลวใสทีละน้อย ต่อไปเป็นอาหารอ่อนและอาหารธรรมดาตามลำดับ แนะนำให้ผู้ป่วยล้างมือและรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด เพื่องกันการแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่น หากอยู่ในโรงพยาบาลจะต้องแยกของใช้ อาทิ แยกหม้อนอน (Bed pan) แนะนำการรับประทานยา การรับประทานอาหาร และการพักผ่อน

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่