ปากแหว่ง/เพดานโหว่ (Cleft lip/Cleft palate)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 16, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย ปากแหว่ง หมายถึง เพดานส่วนหน้าแยกไม่เชื่อมประสานกันตามปกติ เพดานโหว่ หมายถึง เพดานส่วนหลังแยกจากกัน

สาเหตุ ที่เกิดยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม บิดามารดาที่มีปากแหว่ง เพดานโหว่ บุตรจะมีโอกาสเป็นถึงร้อยละ 60 ภาวะแวดล้อมที่มีผลต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการของทารก โดยเฉพาะในระยะ 12 สัปดาห์แรก เช่น มารดาที่มีภาวะขาดสารอาหาร มีการติดเชื้อ ได้รับยาบางชนิด สารเสพติดหรือได้รับรังสี เป็นต้น ปากแหว่งพบมากในผู้ชาย เพดานโหว่พบมากในผู้หญิง

พยาธิสรีรภาพ ระหว่างการตั้งครรภ์เป็นเดือนที่ 2 จะมีการพัฒนาของใบหน้าส่วนด้านหน้า ด้านข้าง และเพดานปาก เนื่องจากโครโมโซมมีความผิดปกติ พันธุกรรมที่ผิดปกติ หรือปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม ริมฝีปากหรือเพดานปากรวมตัวกันอย่างไม่สมบูรณ์ ความพิการหรือผิดรูปอาจเป็นเพียงปุ่มหรือมีรอยแยกที่สมบูรณ์ เพดานโหว่อาจเป็นแบบบางส่วนหรือแบบสมบูรณ์ รอยแยกอย่างสมบูรณ์ประกอบด้วยเพดานอ่อน กระดูกของกรามบน เบ้าฟันที่อยู่ข้างกราม ปากแหว่งเพดานโหว่เป็นความผิดปกติที่รุนแรงมากที่สุด รอยแยกนี้จะเกิดขึ้นตั้งแต่เพดานอ่อนไปถึงด้านข้างของจมูกซึ่งจะแยกกรามออกจากกัน

อาการ มีความผิดปกติของริมฝีปากและเพดานที่สามารถสังเกตเห็นได้ตั้งแต่แรกเกิด ปากแหว่ง จะพบว่าเด็กดูดนมลำบาก หายใจทางปาก ส่วนเพดานโหว่ มักมีการติดเชื้อโดยเฉพาะปอดอักเสบจากการสำลัก มีเสียงเปลี่ยน มีปัญหาเกี่ยวกับการได้ยิน เนื่องจากมีหูชั้นกลางอักเสบ

การวินิจฉัยโรค โดยการตรวจในช่องปากจากการใช้นิ้วใส่ถุงมือสอดเข้าไปตรวจที่บริเวณเพดานจะพบบริเวณเพดานมีความผิดปกติ และตรวจดูความสามารถในการดูดนมของเด็กด้วย

การรักษา ทำผ่าตัดเพื่อตกแต่งปากแหว่ง (Cheiloplasty) การผ่าตัดแก้ไขปัญหาปากแหว่งมีวัตถุประสงค์เพื่อทำให้ริมฝีปากและจมูกเป็นปกติ อาจทำผ่าตัดโดยเร็วในช่วง 2-3 สัปดาห์หลังคลอดก่อนที่ทารกแรกเกิดจะกลับบ้าน มีข้อดีคือบิดามารดาสบายใจครอบครัวไม่มีความรู้สึกปฏิเสธทารก ข้อเสียคือทำผ่าตัดยาก เพราะปากเล็กและ

ต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษมากโดยเฉพาะการขับเสมหะออกหรืออาจทำผ่าตัดโดยรอจนทารกอายุประมาณ 10 สัปดาห์ขึ้นไป ทารกมีสุขภาพแข็งแรง น้ำหนักขึ้นดี น้ำหนักประมาณ 4.5 กิโลกรัมขึ้นไป และฮีโมโกลบินมากกว่า 10 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ ข้อดีคือทารกจะมีความพร้อมมากกว่าระยะแรก ปลอดภัยจากการผ่าตัดและหลังผ่าตัด แผลจะหายได้ดี

ทำผ่าตัดตกแต่งเพดานโหว่ (Palatoplasty) การทำผ่าตัดแก้ไขเพดานโหว่ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ช่องปากกับช่องจมูกแยกกันตามปกติ มีการเจริญเติบโตของใบหน้าและฟันเป็นไปอย่างสมบูรณ์และพูดได้ชัดเป็นปกติ ระยะเวลาที่เหมาะสมในการผ่าตัด คือ อายุ 6-18 เดือน หรือ 24 เดือน เพราะทำผ่าตัดได้ง่ายกว่า หากทำผ่าตัดช้าไปจะมีปัญหาเรื่องการพูด แต่หากผ่าตัดเร็วเกินไปจะมีผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของกระดูกใบหน้า นอกจากนี้ยังต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญการฝึกพูดด้วย

การพยาบาล ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับน้ำและอาหารเพียงพอ ดูแลก่อนและหลังผ่าตัด ดังนี้

ก่อนผ่าตัด จะต้องดูแลการให้อาหารสำหรับผู้ป่วยปากแหว่งโดยจัดให้นอนศีรษะสูงเพื่อป้องกันการสำลัก ส่วนผู้ป่วยเพดานโหว่อาจใช้ช้อนหรือถ้วยป้อนอาหาร หมั่นจัดท่าให้เรอบ่อย ๆ เพราะผู้ป่วยจะกลืนอากาศเข้าไป ป้องกันการติดเชื้อที่ริมฝีปาก สอนบิดาและมารดาให้ดูแลทำความสะอาดฟันของผู้ป่วย

หลังผ่าตัด ดูแลท่อช่วยหายใจและดูดน้ำลายใกล้ ๆ ท่อเนื่องจากปากผู้ป่วยจะบวม และมักหายใจทางปาก ทำแผลให้สะอาด ป้องกันการร้องไห้โดยให้บิดามารดาอยู่ด้วย จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่านอนหงาย เปลี่ยนท่าโดยพลิกตะแคงและให้นั่งเพื่อป้องกันปอดอักเสบ ให้อาหารเช่นเดียวกับก่อนผ่าตัด ส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างผู้ป่วยกับครอบครัว การปรับตัวและให้คำแนะนำแก่ครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง

 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่