ไม่อยากผ่าตัด (ใครจะอยากบ้างล่ะ !)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ มี.ค. 8, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ผู้ป่วยนิ่วในถุงน้ำดีมักได้รับคำแนะนำว่า วิธีรักษานิ่วจะต้องใช้การผ่าตัด ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยมักถามคุณหมอว่า มียาที่ใช้ละลายนิ่วได้หรือไม่ หรือใช้สลายนิ่วแบบนิ่วในระบบปัสสาวะได้ไหม รวมไปถึงการควบคุมจำกัดอาหารจะมีผลหรือไม่ ทั้งหมดทั้งปวงก็เป็นธรรมดาครับเพราะไม่มีใครอยากโดนผ่าตัดโดยไม่จำเป็น

ยาที่ใช้ละลายนิ่วได้ก็พอจะมีอยู่ครับ อาศัยหลักการที่จะไปทำให้คอเลสเตอรอลละลายในน้ำดีได้ดีขึ้น จึงช่วยให้นิ่วเล็ก ๆ จำนวนไม่มากละลายไปได้ แต่ได้เฉพาะนิ่วชนิดที่เป็นคอเลสเตอรอลเท่านั้น ไม่สามารถละลายนิ่วที่เกิดจากเม็ดสีของเม็ดเลือดแดงได้ โชคไม่ดีครับ นิ่วในคนไทยส่วนใหญ่เป็นนิ่วแบบหลัง ไม่ใช่คอเลสเตอรอล จึงไม่สามารถละลายได้

นอกจากนั้นประสิทธิภาพของยาก็มีขอบเขตจำกัดและอาจมีผลข้างเคียง เช่น ท้องเสีย เมื่อหยุดยาก็มีโอกาสที่จะกลับเป็นนิ่วอีกได้ จึงต้องใช้ระยะยาว การใช้ยาเพื่อละลายนิ่วในคนไทยจึงมีที่ใช้น้อยกว่าชาวตะวันตกครับ

นิ่วในทางเดินปัสสาวะบางรายสามารถใช้การสลายนิ่วโดยเครื่องสลายนิ่วได้ เครื่องนี้จะกำเนิดคลื่นเสียงความถี่สูงจากภายนอกร่างกายเข้ากระแทกนิ่วให้แตกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย เมื่อได้รับสารน้ำและยาขับปัสสาวะร่วมด้วยก็จะขับเศษนิ่วออกมาได้ ในรายที่เหมาะสมการรักษานี้ไม่ค่อยได้ผลกับนิ่วในถุงน้ำดีครับ เงื่อนไขสำคัญคือ คนไข้ต้องเป็นนิ่วคอเลสเตอรอลเท่านั้น เพราะการสลายนิ่วต้องใช้ร่วมกับยา ผู้ป่วยต้องทานยาละลายนิ่วต่ออีกไม่น้อยกว่า 6  เดือนหลังการักษา แม้ในฝรั่งเอง นิ่วเป็นคอเลสเตอรอลเพียว ๆ จริง ๆ ยังมีไม่ถึง 10 เปอร์เซ็นต์ ในคนไทยยิ่งแทบหาไม่ได้เลย นอกจากนั้น เมื่อหยุดยาละลายนิ่วก็มีโอกาสกลับเป็นซ้ำได้เช่นเดิม

เศษนิ่วที่แตก เวลาจะขับออกก็ไม่ง่ายเหมือนในระบบปัสสาวะครับ เพราะนิ่วในถุงน้ำดีจะต้องผ่านท่อของถุงน้ำดี ซึ่งมีรอยพับภายในเหมือนเป็นลิ้นที่คอยกักเศษนิ่วไว้เป็นช่วง ๆ การหล่นของเศษนิ่วลงมาในท่อน้ำดีก็อาจอุดตันท่อน้ำดี เกิดมีดีซ่านได้ ด้วยเหตุผลทั้งปวง จึงไม่แนะนำวิธีสลายนิ่วสำหรับคนไข้คนไทย ยกเว้นรายที่มีข้อบ่งชี้เฉพาะจริง ๆ

การหลีกเลี่ยงอาหารมันหรืออาหารมื้อใหญ่ ๆ มักช่วยลดอาการจุกแน่นท้องอืดท้องเฟ้อได้ แต่ก็ไม่สามารถทำให้นิ่วหายไป จึงไม่ใช่คำแนะนำให้ทำไปเรื่อย ๆ ครับ แต่มักใช้ในช่วงที่รอการผ่าตัด หลังจากวินิจฉัยว่าเป็นนิ่วในถุงน้ำดีที่มีอาการแล้ว

ส่วนนิ่วที่ร่วงผ่านท่อของถุงน้ำดีแล้วมาติดค้างในท่อน้ำดีจนก่ออาการดีซ่านหรือไข้สูงหนาวสั่น พวกนี้อาจจำกัดออกโดยใช้การส่องกล้องทางเดินอาหารโดยไม่ต้องผ่าตัดได้ครับ แพทย์ส่องกล้องจะใช้กล้องส่องทางเดินอาหารแบบพิเศษสอดใส่เข้าจากทางปาก ผู้ป่วยมักได้รับยาที่ทำให้ง่วงซึมและยาแก้ปวดหรือดมยาสลบในบางราย กล้องจะถูกบังคับผ่านกระเพาะอาหารไปยังลำไส้เล็กตอนต้นที่มีรูเปิดของท่อน้ำดีอยู่ จากนั้นเราก็จะสอดสายเครื่องมือขนาดเล็กผ่านกล้อง เพื่อแยงเข้ารูเปิดท่อน้ำดีให้ได้ ตรงนี้ต้องเรียกว่าใช้ฝีมือมากเชียวครับ นึกดูว่ากล้องยาวเมตรกว่า ๆ สอดเข้าไปลึกเกือบสุด เพื่อเล็งเป้าขนาดประมาณ 2 มิลลิเมตรเท่านั้นเอง หากการสอดสายเครื่องมือเข้าท่อน้ำดีได้สำเร็จ แพทย์ก็จะคล้องนิ่วออกมาได้

อย่างไรก็ตาม นิ่วที่คล้องได้จะเป็นเฉพาะนิ่วส่วนที่อยู่ในท่อน้ำดีหลัก หากผู้ป่วยยังมีนิ่วค้างในถุงน้ำดีก็มักจำเป็นต้องผ่าตัดตัวถุงน้ำดีออกอีกทีภายหลัง โดยมากหากต้องทำทั้งสองหัตถการมักนิยมทำห่างกันประมาณ 1-2 วัน

เป็นอันว่าการรักษาหลักของนิ่วในถุงน้ำดี คือการผ่าตัดเอานิ่วและถุงน้ำดีออก บทต่อไปเราจะคุยกันให้ละเอียดครับ ว่าการผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีที่ทำกันในปัจจุบันมีวิธีใดบ้าง และแต่ละวิธีมีที่ใช้อย่างไร มีผลการรักษาแตกต่างกันอย่างไร

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "นิ่วในถุงน้ำดี" โดยรองศาสตราจารย์นายแพทย์พัฒน์พงศ์ นาวีเจริญ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์สุขภาพ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่