ความรู้สุขภาพ

ผักขี้หูด (French radis)

ผักขี้หูด ผักหน้าตาตะปุ่มตะป่ำรสเผ็ดฉุนคล้ายมัสตาร์ดซึ่งอุดมด้วยสรรพคุณทางยา
เผยแพร่ครั้งแรก 2 ก.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 25 มิ.ย. 2019 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
ผักขี้หูด (French radis)

ผักขี้หูด มีลักษณะเป็นตะปุ่มตะป่ำคล้ายหูดที่ขึ้นตามผิวหนัง มียอดและฝักสดที่มีรสเผ็ดและฉุนเล็กน้อยคล้ายมัสตาร์ด แต่ถ้าสุกแล้วจะมีรสออกหวานนิดๆ ชาวบ้านจึงนิยมนำมาประกอบอาหาร นอกจากนี้ผักขี้หูดยังมีสรรพคุณทางยามากมายอีกด้วย

ชื่อวิทยาศาสตร์    Raphanus sativus L.

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ชื่อวงศ์                  CRUCIFERAE (BRASSICACEAE) 

ชื่ออังกฤษ            French radis, English radish, Chinese radish, Japanese radish, oriental radish

ชื่อท้องถิ่น           ไช่เท้า ไช่โป๊ ผักกาดจีน ผักกาดหัว ผักเปิ๊กหัว มะปึ้ก

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของผักขี้หูด

ผักขี้หูดเป็นไม้ล้มลุกอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง มีขนหนาแน่น สูง 20-100 เซนติเมตร รากเป็นหัวสะสมอาหาร รูปทรงกระบอกเรียวยาว สีขาวถึงแดง อาจมีสีเทาถึงดำ เนื้อสีขาวหรือแดง ใบเดี่ยว เรียงสลับ ใบที่โคนต้นรูปขอบขนาน รูปขอบขนานแกมไข่ถึงรูปพิณ ขอบใบหยักแบบขนนก แยกเป็นพูรูปกลมหรือรูปไข่ยาว 5-30 เซนติเมตร ก้านใบยาว 3-5.5 เซนติเมตร ใบที่ปลายยอดรูปใบหอกแกมรูปช้อน ขอบใบหยักซี่ฟัน ดอกช่อจะออกที่ปลายยอด มีดอกย่อยจำนวนมากสีขาวถึงม่วงอ่อน มีกลิ่นหอม ก้านดอกย่อยยาวได้ถึง 2.5 เซนติเมตร กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปขอบขนาน แกมรูปแถบ ยาว 6-10 มิลลิเมตร กลีบดอก 4 กลีบ รูปช้อน มีก้านกลีบ ยาว 1-2 เซนติเมตร เกสรตัวผู้ 6 อัน ยาวสี่สั้นสอง ผลรูปกระบอก กว้างประมาณ 1.5 เซนติเมตร ยาวได้ถึง 10 เซนติเมตร ไม่แตก เมล็ดรูปไข่แกมทรงกลม สีเหลือง เส้นผ่านศูนย์ประมาณ 3 มิลลิเมตร

คุณค่าทางโภชนาการของผักขี้หูด

ผักขี้หูด 100 กรัม ให้พลังงาน 30 แคลอรี มีคุณค่าทางโภชนาการดังนี้

ที่มา: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

สรรพคุณของผักขี้หูด

ส่วนต่างๆ ของผักขี้หูดมีสรรพคุณน่าสนใจดังนี้

  • แพทย์พื้นบ้านล้านนา ใช้เมล็ดผสมกับน้ำมันงาอุ่นๆ ทาบริเวณที่มีอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น แก้เคล็ดขัดยอก
  • แพทย์พื้นบ้านล้านนา ใช้ส่วนราก 1 หัว ผสมกับแตงกวา 2 ผล ตำรวมกันแล้วคั้นเอาแต่น้ำ ดื่มเพื่อบรรเทาอาการวิงเวียนจากความดันโลหิตสูง
  • ตามตำรายาไทย ใช้ส่วนเมล็ด ฝักและใบรับประทานสดๆ ช่วยให้เจริญอาหาร แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ อาหารไม่ย่อย สมานลำไส้ ขับลมในลำไส้ และใช้เป็นยาระบายอ่อนๆ หากทนกลิ่นฉุนไม่ไหว ให้นำไปลวกให้สุกเพื่อให้กลิ่นฉุนน้อยลง
  • นิยมนำผักขี้หูดไปตำให้แหลก เพื่อให้มีกลิ่นฉุนมากขึ้น แล้วสูดดมเพื่อบรรเทาอาการคัดจมูกจากไข้หวัด
  • ตามตำรายาไทย ใช้ส่วนรากปรุงเข้าตำรับยาแก้ตกเลือดในสตรีหลังคลอด และตำรับแก้อาเจียนเป็นเลือด โดยใช้ส่วนรากต้มในน้ำเดือดรวมกับผักแพวแดง รับประทานก่อนอาหารวันละ 3 ครั้ง ติดต่อกัน 7 วัน
  • ส่วนดอก มีสรรพคุณเป็นยาช่วยขับน้ำดี และช่วยละลายนิ่ว ในถุงน้ำดี โดยใช้ส่วนดอก 10-30 กรัม ต้มในน้ำเดือด รับประทานก่อนอาหารวันละ 3 ครั้ง

การนำผักขี้หูดมาปรุงอาหาร           

ผักขี้หูดจะมีรสเผ็ดเล็กน้อย แต่เมื่อทำให้สุกจะมีรสหวานมัน ชาวล้านนามักนำฝักผักขี้หูดมาทำเป็นแกงใส่เนื้อสัตว์ เช่น เกงปลา แกงกบ หรือกินสดจิ้มน้ำพริก เป็นต้น 

หากนำผักขี้หูดใส่ในแกงต่างๆ ที่มีส่วนประกอบของพริกด้วย อาจทำให้ความเผ็ดของพริกลดลง ดังนั้น หากชอบรับประทานเผ็ด อาจจะต้องเพิ่มจำนวนเม็ดพริกลงไปอีก 

ข้อห้ามและข้อควรระวังในการรับประทานผักขี้หูด

ผักขี้หูดเป็นผักพื้นบ้านที่สามารถรับประทานได้เป็นประจำ แต่ไม่ควรรับประทานเฉพาะผักขี้หูดติดต่อกันนานเกิน 3 เดือน เพราะอาจทำให้ได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน และอาจได้รับพิษตกค้างจากผัก


4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
รัตนา พรหมพิชัย, สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคเหนือ, 2548.
มาโนช วามานนท์, เพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ, ผักพื้นบ้าน : ความหมายและภูมิปัญญาของสามัญชน, 2538.
สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, ผักพื้นบ้าน, 2540.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม