Doctor men
เขียนโดย
ทีมแพทย์แผนไทยประยุกต์ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

ผักขี้หูด (French radis)

ผักขี้หูด ผักหน้าตาตะปุ่มตะป่ำรสเผ็ดฉุนคล้ายมัสตาร์ดซึ่งอุดมด้วยสรรพคุณทางยา
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,246,782 คน

ผักขี้หูด (French radis)

ผักขี้หูด มีลักษณะเป็นตะปุ่มตะป่ำคล้ายหูดที่ขึ้นตามผิวหนัง มียอดและฝักสดที่มีรสเผ็ดและฉุนเล็กน้อยคล้ายมัสตาร์ด แต่ถ้าสุกแล้วจะมีรสออกหวานนิดๆ ชาวบ้านจึงนิยมนำมาประกอบอาหาร นอกจากนี้ผักขี้หูดยังมีสรรพคุณทางยามากมายอีกด้วย

ชื่อวิทยาศาสตร์    Raphanus sativus L.

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614

ชื่อวงศ์                  CRUCIFERAE (BRASSICACEAE) 

ชื่ออังกฤษ            French radis, English radish, Chinese radish, Japanese radish, oriental radish

ชื่อท้องถิ่น           ไช่เท้า ไช่โป๊ ผักกาดจีน ผักกาดหัว ผักเปิ๊กหัว มะปึ้ก

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของผักขี้หูด

ผักขี้หูดเป็นไม้ล้มลุกอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง มีขนหนาแน่น สูง 20-100 เซนติเมตร รากเป็นหัวสะสมอาหาร รูปทรงกระบอกเรียวยาว สีขาวถึงแดง อาจมีสีเทาถึงดำ เนื้อสีขาวหรือแดง ใบเดี่ยว เรียงสลับ ใบที่โคนต้นรูปขอบขนาน รูปขอบขนานแกมไข่ถึงรูปพิณ ขอบใบหยักแบบขนนก แยกเป็นพูรูปกลมหรือรูปไข่ยาว 5-30 เซนติเมตร ก้านใบยาว 3-5.5 เซนติเมตร ใบที่ปลายยอดรูปใบหอกแกมรูปช้อน ขอบใบหยักซี่ฟัน ดอกช่อจะออกที่ปลายยอด มีดอกย่อยจำนวนมากสีขาวถึงม่วงอ่อน มีกลิ่นหอม ก้านดอกย่อยยาวได้ถึง 2.5 เซนติเมตร กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปขอบขนาน แกมรูปแถบ ยาว 6-10 มิลลิเมตร กลีบดอก 4 กลีบ รูปช้อน มีก้านกลีบ ยาว 1-2 เซนติเมตร เกสรตัวผู้ 6 อัน ยาวสี่สั้นสอง ผลรูปกระบอก กว้างประมาณ 1.5 เซนติเมตร ยาวได้ถึง 10 เซนติเมตร ไม่แตก เมล็ดรูปไข่แกมทรงกลม สีเหลือง เส้นผ่านศูนย์ประมาณ 3 มิลลิเมตร

คุณค่าทางโภชนาการของผักขี้หูด

ผักขี้หูด 100 กรัม ให้พลังงาน 30 แคลอรี มีคุณค่าทางโภชนาการดังนี้

  • ไขมัน 1 กรัม
  • คาร์โบไฮเดรต 5.6 กรัม
  • โปรตีน 1.8 กรัม
  • ใยอาหาร 0.9 กรัม
  • วิตามินซี 52 มิลลิกรัม
  • แคลเซียม 60 มิลลิกรัม 
  • ฟอสฟอรัส 19 มิลลิกรัม
  • ธาตุเหล็ก 0.6 กรัม

ที่มา: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614

สรรพคุณของผักขี้หูด

ส่วนต่างๆ ของผักขี้หูดมีสรรพคุณน่าสนใจดังนี้

  • แพทย์พื้นบ้านล้านนา ใช้เมล็ดผสมกับน้ำมันงาอุ่นๆ ทาบริเวณที่มีอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น แก้เคล็ดขัดยอก
  • แพทย์พื้นบ้านล้านนา ใช้ส่วนราก 1 หัว ผสมกับแตงกวา 2 ผล ตำรวมกันแล้วคั้นเอาแต่น้ำ ดื่มเพื่อบรรเทาอาการวิงเวียนจากความดันโลหิตสูง
  • ตามตำรายาไทย ใช้ส่วนเมล็ด ฝักและใบรับประทานสดๆ ช่วยให้เจริญอาหาร แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ อาหารไม่ย่อย สมานลำไส้ ขับลมในลำไส้ และใช้เป็นยาระบายอ่อนๆ หากทนกลิ่นฉุนไม่ไหว ให้นำไปลวกให้สุกเพื่อให้กลิ่นฉุนน้อยลง
  • นิยมนำผักขี้หูดไปตำให้แหลก เพื่อให้มีกลิ่นฉุนมากขึ้น แล้วสูดดมเพื่อบรรเทาอาการคัดจมูกจากไข้หวัด
  • ตามตำรายาไทย ใช้ส่วนรากปรุงเข้าตำรับยาแก้ตกเลือดในสตรีหลังคลอด และตำรับแก้อาเจียนเป็นเลือด โดยใช้ส่วนรากต้มในน้ำเดือดรวมกับผักแพวแดง รับประทานก่อนอาหารวันละ 3 ครั้ง ติดต่อกัน 7 วัน
  • ส่วนดอก มีสรรพคุณเป็นยาช่วยขับน้ำดี และช่วยละลายนิ่ว ในถุงน้ำดี โดยใช้ส่วนดอก 10-30 กรัม ต้มในน้ำเดือด รับประทานก่อนอาหารวันละ 3 ครั้ง

การนำผักขี้หูดมาปรุงอาหาร           

ผักขี้หูดจะมีรสเผ็ดเล็กน้อย แต่เมื่อทำให้สุกจะมีรสหวานมัน ชาวล้านนามักนำฝักผักขี้หูดมาทำเป็นแกงใส่เนื้อสัตว์ เช่น เกงปลา แกงกบ หรือกินสดจิ้มน้ำพริก เป็นต้น 

หากนำผักขี้หูดใส่ในแกงต่างๆ ที่มีส่วนประกอบของพริกด้วย อาจทำให้ความเผ็ดของพริกลดลง ดังนั้น หากชอบรับประทานเผ็ด อาจจะต้องเพิ่มจำนวนเม็ดพริกลงไปอีก 

ข้อห้ามและข้อควรระวังในการรับประทานผักขี้หูด

ผักขี้หูดเป็นผักพื้นบ้านที่สามารถรับประทานได้เป็นประจำ แต่ไม่ควรรับประทานเฉพาะผักขี้หูดติดต่อกันนานเกิน 3 เดือน เพราะอาจทำให้ได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน และอาจได้รับพิษตกค้างจากผัก

ที่มาของข้อมูล

Siemonsma JS, Pilueke K, eds. Plant Resources of South-East Asia,1994.

สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, ผักพื้นบ้าน, 2540.

มาโนช วามานนท์, เพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ, ผักพื้นบ้าน : ความหมายและภูมิปัญญาของสามัญชน, 2538.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
คำค้นหายอดนิยมที่นำมาหน้านี้
ผักขี้หูด
ดูในแอป