Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

อาการท้องอืดและการผายลม (Flatulence)

อาการท้องอืดและการผายลม เกิดจากการสะสมของแก๊สในกระเพาะอาหาร โดยทั่วไปไม่ได้ทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย แต่หากเกิดมากกว่า 20 ครั้งต่อวัน อาจเป็นสัญญาณถึงความผิดปกติ
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 867,551 คน

อาการท้องอืดและการผายลม (Flatulence)


อาการท้องอืดและการผายลม หมายถึง การปลดปล่อยแก๊สจากระบบทางเดินอาหารผ่านทางทวารหนัก โดยเกิดขึ้นเมื่อมีการสะสมของแก๊สภายในระบบทางเดินอาหาร ซึ่งเป็นกระบวนการตามปกติของร่างกาย

ปกติแล้ว ร่างกายมนุษย์จะสะสมแก๊สผ่าน 2 วิธีการหลัก ซึ่งจะทำให้เกิดอาการท้องอืดและการผายลม ได้แก่

  1. การกลืนอากาศลงไปเมื่อรับประทานอาหารหรือดื่มเครื่องดื่ม ทำให้ออกซิเจนและไนโตรเจนเข้าไปสะสมในทางเดินอาหาร โดยสาเหตุที่อาจทำให้มีการกลืนอากาศมากกว่าปกติ ได้แก่ การเคี้ยวหมากฝรั่ง การสูบบุหรี่ การดื่มน้ำอัดลม และการรับประทานอาหารอย่างรีบร้อนเกินไป
  2. เกิดขึ้นระหว่างการย่อยอาหาร ซึ่งจะทำให้เกิดเกิดแก๊สสะสมขึ้น เช่น ไฮโดรเจน มีเทน และคาร์บอนไดออกไซด์ หากรับประทานถั่ว กะหล่ำปลี ลูกเกด บร็อคโคลี แอปเปิ้ล และอาหารที่มีน้ำตาลฟรุกโทสมาก ก็จะยิ่งเพิ่มแก๊สในระบบทางเดินอาหาร และอาจทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ด้วย

สาเหตุของอาการท้องอืดและการผายลม

หากไม่ได้รับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตหรือน้ำตาลมากเกินไป และไม่ได้กลืนอากาศมากเกินไปด้วย อาการท้องอืดและการผายลมที่เกิดขึ้นมากกว่า 20 ครั้งต่อวัน อาจมีสาเหตุมาจากโรคบางอย่าง เช่น

  • ท้องผูก
  • กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ
  • แพ้ต่ออาหารบางชนิด เช่น แพ้น้ำตาลแล็กโทส (Lactose Intolerance)
  • โรคลำไส้แปรปรวน (Irritable Bowel Syndrome (IBS))
  • โรคโครนส์ (Crohn’s disease)
  • โรคซีลิแอก (Celiac disease)
  • โรคเบาหวาน (Diabetes)
  • ภาวะผิดปกติในการรับประทานอาหาร
  • ลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผลเรื้อรัง (Ulcerative Colitis)
  • ภาวะที่อาหารผ่านกระเพาะอาหารอย่างรวดเร็วเข้าสู่ลำไส้ (Dumping Syndrome)
  • โรคกรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease (GERD))
  • ตับอ่อนอักเสบจากภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง (Autoimmune Pancreatitis)
  • เป็นแผลในระบบทางเดินอาหาร (Peptic Ulcers)

เมื่อไรที่ต้องไปพบแพทย์

หากมีอาการท้องอืดและการผายลมมากกว่า 20 ครั้งต่อวัน โดยไม่ทราบสาเหตุ หรือพบอาการเหล่านี้ร่วมด้วย สามารถไปพบแพทย์เพื่อขอรับการวินิจฉัยได้

  • ท้องบวม
  • ปวดท้อง
  • มีแก๊สตลอดเวลาและมีอาการรุนแรง
  • อาเจียน
  • ท้องเสีย
  • ท้องผูก
  • น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • แสบร้อนกลางอก
  • มีเลือดในอุจจาระ

การมีอาการท้องอืดและการผายลมมากเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ เช่น การเข้าสังคมลำบาก หากอาการที่เกิดขึ้นรบกวนชีวิตประจำวัน ก็อาจส่งผลต่ออารมณ์สภาพจิตใจได้เช่นกัน ดังนั้น ถ้าเริ่มรู้สึกว่าปัญหานี้ส่งผลเชิงลบต่อชีวิต ก็แนะนำให้ไปพบแพทย์ได้เช่นกัน

การรักษาอาการท้องอืดและการผายลม

มีหลายวิธีที่ช่วยรักษาอาการท้องอืดและการผายลมที่บ้านได้ เช่น

  • ปรับเปลี่ยนอาหารที่รับประทาน ถ้าอาหารที่รับประทานอยู่มีปริมาณคาร์โบไฮเดรตที่ย่อยยาก ให้เปลี่ยนไปรับประทานคาร์โบไฮเดรตประเภทอื่นที่ย่อยง่ายกว่า เช่น มันฝรั่ง ข้าว และกล้วย
  • จดบันทึกรายการอาหารที่รับประทาน เพราะการจดบันทึกจะช่วยวิเคราะห์ได้ว่า อะไรคือปัจจัยกระตุ้นที่ทำให้เกิดอาการท้องอืดและการผายลมมากกว่าปกติ
  • แบ่งรับประทานอาหารเป็นมื้อเล็กๆ พยายามแบ่งการรับประทานอาหารเป็นมื้อเล็ก 5-6 มื้อต่อวัน เพื่อช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานง่ายขึ้น
  • เคี้ยวอาหารอย่างถูกวิธี เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้มีอากาศที่ถูกกลืนลงไปมากกว่าปกติ และควรหลีกเลี่ยงการเคี้ยวหมากฝรั่ง หรือการสูบบุหรี่
  • การออกกำลังกาย จะช่วยกระตุ้นการย่อยอาหารและช่วยป้องกันอาการท้องอืดและการผายลม
  • รับประทานยาเพื่อบรรเทาอาการ การใช้ยาเม็ดถ่านจะช่วยดูดซับแก๊สในระบบทางเดินอาหาร ส่วนยาลดกรด และอาหารเสริมบางชนิด เช่น Alpha-Galactosidase เป็นยาที่ใช้สำหรับบรรเทาอาการชั่วคราว

ที่มาของข้อมูล

Kati Blake, What Causes Flatulence? (https://www.healthline.com/symptom/flatulence), March 2, 2016.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
คำค้นหายอดนิยมที่นำมาหน้านี้
flatulence คือ
ดูในแอป