สุขภาพจิต

นั่งดู

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
นั่งดู

ตำราว่า เวลาพบความเครียดทำได้สองอย่างคือ Fight or Flight แปลว่า สู้หรือถอย ผมชอบแปลว่า “แก้ไขหรือไม่ก็ปล่อยวาง”

วิธีจัดการก้อนความเครียดที่ดีวิธีหนึ่งคือ นั่งดู และรอ ให้มันสลายไปเอง

วิธีนี้ใช้ได้กับความเครียดประเภทที่เราไม่ควรเข้าไปทำอะไรเพราะยิ่งเข้าไปยุ่ง เรื่องก็จะยิ่งยุ่งมากขึ้นเรื่อย ๆ จึงต้องใช้ความ สามารถที่เรียกว่า “อดทน”

แน่นอนว่าเรื่องยากคือ เราไม่ค่อยจะรู้ว่า เรื่องไหนควรยุ่งเรื่องไหนไม่ควรยุ่ง เรื่องที่ไม่ควรยุ่ง หากเราเข้าไปยุ่ง สถานการณ์ มักเลวร้ายกว่าเดิม

เรื่องที่ควรยุ่ง ควรจัดการ ควรแก้ไข ถ้าเราเอาแต่นั่งดู นอกจากก้อนความเครียดจะไม่สลายไปเองแล้ว มันยังก่อความเสียหาย ได้เรื่อย ๆ แถมเปลี่ยนรูปร่างหรือซ่อนรูปให้ซับซ้อนได้อีก ดังนั้น ประเด็นที่สำคัญกว่าคือ ทำอย่างไรจึงจะรู้ว่าอะไรควรยุ่ง อะไรไม่ควรยุ่งไม่ว่าจะเป็นเรื่องลูกหนีเรียน การเรียนตก มีแฟน ใช้ยาเสพติดเรื่องคู่สมรสมีคนอื่น ทั้งสามมีมีหญิงอื่นและภรรยามีชายอื่น หรือเรื่องบุพการีแก่ชราเรียกร้องเอานั้นเอานี้ไม่หยุดหย่อน เรื่องเหล่านี้ถ้าอยู่เฉยๆหลายครั้งเมื่อเจ้าตัวได้สติก็กลับตัวเองได้ หากเราเข้าไปยุ่งเร็วเกินไป มักทำให้เตลิด แต่ในทางตรงข้าม การเข้าไปยุ่งช้าเกินก็ทำให้เรื่องยาก ต่อการแก้ไข

ดังนั้นแม้ว่าจะนั่งดู อย่างน้อยก็ในตอนแรก ๆ แต่มิใช่ให้นั่ง เหม่อลอย สมองยังคงต้องตามติดคิดวิเคราะห์อยู่เสมอ ว่าถึงเวลาจัดการหรือยัง และจะเข้าไปจัดการอย่างไรดี

ระหว่างนั่งดูจึงมีข้อดีอยู่บ้างว่า หากจะเข้าไปจัดการอย่างน้อยก็ไม่ผลีผลาม ต้องหาวิธีที่ดีด้วย เช่น ถ้าลูกเกเร เราควรไปพูดหรือทำอย่างไร ถ้าคู่สมรสเริ่มมีคนอื่น เราควรใช้ยุทธศาสตร์เหนือชัน อย่างไร ถ้าบุพการีก่อกวน เราควรดูแลอย่างไรที่เรียกว่าไม่ตามใจแต่ไม่อกตัญญู เหล่านี้มีเทคนิคหรือวิธีเฉพาะกรณี สาธยายได้ไม่รู้จบขึ้นอยู่กับบริบทของแต่ละบ้าน แต่ละครอบครัว

อย่างไรก็ตาม ที่เหมือนๆกันคือ “ไม่ผลีผลาม”

ระหว่างนั่งดูและเกาะเก้าอีไว้ไม่ผลีผลามนั้นเอง ต้องมีสิ่งที่ เรียกว่า “ความอดทน”

อันที่จริงแล้วคุณสมบัติที่เรียกว่าความอดทนเป็นของที่ใครๆก็ต้องมีบ่อย ๆ ที่ชีวิตพบปัญหา หากไม่อดทนเลย ผลีผลามเข้าใส่อย่างรวดเร็วทุกเรื่องก็จะลำบาก

การอดทนเป็นทักษะที่ฝึกได้ การอดทนมักมาพร้อมกับความยับยั้งชั่งใจ ไม่หุนหันพลันแล่น รู้จักไตร่ตรองก่อนเริ่มทำการใดๆและเรียนรู้ที่จะจมอยู่กับความทุกข์ที่กำลังเกิดขึ้น

จะง่ายขินหากรู้จักฝึกคิดถึงคนที่พบเรื่องเลวร้ายกว่าเราเสมอ ๆ เช่น คนที่สูญเสียลูกในเหตุการณ์นักเรียนตีกันบนถนน หลับตา คิดถึงพ่อแม่เหล่านั้นว่า ถ้าเหตุเกิดกับเรา เราจะอยู่อย่างไร ตอนนี้ ลูกเรายังไม่ตาย แค่เริ่มใช้ยาเสพติดเท่านั้นเอง เราจะอดทนก่อนได้ไหมอดทนที่จะไม่เดินเข้าไปด่าทอ แต่จะเดินเข้าไปทำอะไร ถ้าคิดไม่ออก ให้นั่งลงดูสถานการณ์ก่อน

ลองคิดถึงบ้านนั้นที่สามีมีภรรยาน้อยเป็นตัวตน มิหน้าซ้ำยังมี ลูกที่เกิดจากภรรยาน้อย ไม่รู้ว่าภรรยาคนแรกเขาอดทนอยู่ได้อย่างไรของเราตอนนี้ยังไม่ถึงขั้นนั้น แต่ก็คล้ายจะเริ่มแล้ว เราอยากพบจุดจบ เหมือนบ้านนั้นไหม จะหย่าหรือจะอยู่ เราควรเดินเข้าหาปัญหาด้วย แผนไหน ท่าทีอย่างไร อดทนนั่งดูก่อนไหม

ลองคิดถึงบ้านที่ลูกของเขาถูกรถชนกลายเป็นคนพิการนอนจมเตียง แม่ต้องป้อนข้าวป้อนนำ เช็ดอุจจาระปัสสาวะให้เขาตลอดชีวิตตอนนี้ลูกของเราเพิงได้รับอุบัติเหตุมาไม่กีวัน อาจยังดูมึนงงจำอะไร ไม่ค่อยได้ เรียนหนังสือไม่ค่อยรู้เรื่อง แต่อย่างน้อยก็ไม่พิการ ไม่รู้ บ้านนั้นทนได้อย่างไร เราทนดูลูกของเราค่อยๆฟีนตัว อย่าเพิงเข้าไปบ่นด่าว่าตีให้ลูกเสียใจจะดีกว่าไหม

เรามักอดทนได้ถ้าฝึกคิดถึงเรื่องที่แย่กว่าเรา ดีกว่านี้คือ นึกถึง “เรื่องเลวร้ายที่สุด” ที่จะเกิดแก่เราหรือบ้านเรา เช่น ตายหย่าร้าง พิการ เป็นต้น

การคิดถึงเรื่องเลวร้ายที่สุดให้ชัด ๆ แล้วมักจะรู้สึกเองว่าที่เป็นอยู่ ตอนนี้ยังห่างไกล

และต่อให้เรื่องเลวร้ายที่สุดเกิดขึ้น เราก็ยังรักพวกเขาอยู่ดี

ลองฝึกวาดภาพความเครียดเป็นสายนำ มีเศษใบไม้ลอยมา เรื่อยๆ

สายนำคือชีวิต เศษใบไม้คือก้อนความเครียด

ปล่อยมันไหลมาแล้วไหลไป

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "บำบัดเครียด" โดยน.พ. ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์สุขภาพ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
การคลายความเครียดสำหรับเด็ก
การคลายความเครียดสำหรับเด็ก

การคลายความเครียดสำหรับเด็ก : จะทำให้การผ่อนคลายความเครียดเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของเด็กได้อย่างไร