Doctor men
เขียนโดย
พทป. บุญศิริ คณะภักดิ์ แพทย์แผนไทยประยุกต์
ความรู้สุขภาพ

ไข้ออกผื่น (Fever with rash) ในเด็ก ผู้ใหญ่ และหญิงตั้งครรภ์

ไข้ออกผื่นมีหลายชนิด เกิดได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ รวมถึงในหญิงตั้งครรภ์ ดังนั้นควรรู้หลักปฏิบัติเพื่อป้องกันหรือรักษาโรคได้อย่างถูกต้อง
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 237,918 คน

ไข้ออกผื่น (Fever with rash) ในเด็ก ผู้ใหญ่ และหญิงตั้งครรภ์

ไข้ออกผื่น เป็นปัญหาที่พบได้ในทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แต่มักพบมากในเด็ก ไข้ออกผื่นเป็นอาการที่ต้องได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็ว เนื่องจากไข้ออกผื่นบางชนิดอาจมีอันตรายถึงชีวิต และบางชนิดสามารถติดต่อแพร่กระจายได้ สาเหตุมักเกิดจากการติดเชื้อ ทำให้มีไข้ร่วมกับเกิดผื่นผิวหนัง และอาจมีอาการอื่นๆ เช่น มีน้ำมูก ไอ อาเจียน หรือถ่ายเหลวร่วมด้วยได้

ไข้ออกผื่นที่พบในเด็ก มีอะไรบ้าง?

ไข้ออกผื่นในเด็ก โดยเฉพาะช่วงอายุต่ำกว่า 2 ปี มักมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ ที่พบมากคือเชื้อไวรัส สามารถแพร่กระจายและติดต่อไปสู่ผู้อื่นได้ ทั้งจากการไอ จาม หรือได้รับละอองเสมหะของผู้ป่วย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
3 โรคอันตราย ไข้หวัดใหญ่ มะเร็งปากมดลูก และ งูสวัด ป้องกันได้ด้วยวัคซีน 💪🏻

ราคาพิเศษ เริ่ม 470 บาท ถึงวันที่ 4 พ.ย. นี้เท่านั้น 💖

Vaccineinternal ad

ตัวอย่างไข้ออกผื่นในเด็ก เช่น

  • โรคอีสุกอีใส (Chicken pox) เป็นไข้ออกผื่นที่เกิดจากไวรัสวาริเซลลาซอสเตอร์ (Varicella zoster) ซึ่งมักทำให้มีไข้ต่ำๆ ครั่นเนื้อครั่นตัว อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ เจ็บคอ และเกิดผื่นตามร่างกาย ลักษณะเป็นตุ่มนูนแดง และจะกลายเป็นตุ่มน้ำใสๆ

    เมื่อตุ่มเหล่านี้แตกและแห้งจะตกสะเก็ด จากนั้นเชื้อไวรัสวาริเซลลาซอสเตอร์ยังเป็นสาเหตุให้เกิดโรคงูสวัดในผู้ใหญ่อีกด้วย

    การรักษาด้วยยาต้านไวรัสกลุ่มอะซีโคลเวียร์ (Acyclovir) จะช่วยให้ไข้ออกผื่นอีสุกอีใสหายเร็วขึ้น รวมถึงป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจตามมาได
  • โรคหัด (Measles) และหัดเยอรมัน (Rubella) โรคหัดเป็นไข้ออกผื่นที่เกิดจากไวรัสกลุ่มพารามิกโซไวรัส (Paramyxovirus) ก่อให้เกิดอาการไข้สูง น้ำมูกไหล ไอ ตาแดง มีจุดสีขาวที่กระพุ้งแก้ม (Coplik spot) และจะเกิดผื่นผิวหนังเป็นจุดแดงๆ

    ส่วนหัดเยอรมันเกิดจากเชื้อรูเบลลาไวรัส (Rubella virus) ทำให้มีไข้ต่ำๆ เจ็บคอ ปวดเมื่อยตามตัว จะเกิดผื่นหลังมีไข้ 2-3 วัน และอาจพบอาการปวดข้อ หรือต่อมน้ำเหลืองอักเสบร่วมด้วยได้

    ไข้ออกผื่นอย่างโรคหัดและโรคหัดเยอรมันไม่มียารักษาเฉพาะ เป็นเพียงการรักษาไปตามอาการ อย่างไรก็ตาม สามารถป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีนหัดและหัดเยอรมันให้ครบตามอายุที่กำหนด

อ่านเพิ่มเติม: วัคซีนโรคหัดคืออะไร ใครควรฉีด ผลข้างเคียงมีอะไรบ้าง?

  • โรคหัดกุหลาบในทารก (Roseola infantum) ไข้ออกผื่นชนิดนี้เกิดจากเชื้อ (Human Herpes Virus 6: HHV-6) ทำให้มีไข้สูงเฉียบพลัน เบื่ออาหาร และหลังจากมีไข้ 3-5 วันจะเกิดผื่นสีชมพูคล้ายสีกุหลาบบริเวณใบหน้า ลำคอ แขน และขา

    โรคหัดกุหลาบเป็นโรคที่ไม่รุนแรง สามารถหายได้เอง แต่ในขณะที่มีไข้สูงควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด
  • โรคมือ เท้า ปาก (Hand foot mouth disease) ไข้ออกผื่นชนิดนี้เกิดจากการติดเชื้อกลุ่มเอนเทอโรไวรัส (Enterovirus) เป็นเชื้อที่ติดต่อได้ง่ายผ่านสารคัดหลั่ง เช่น น้ำมูก น้ำลาย อุจจาระ มักระบาดในช่วงฤดูฝน ซึ่งจะทำให้มีอาการไข้ เบื่ออาหาร เจ็บคอ เจ็บปาก มีแผลร้อนในบริเวณเพดานปาก เยื่อบุกระพุ้งแก้ม มีผื่นเป็นตุ่มน้ำพอง ใส พบมากที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า

    โรคมือเท้าปากเป็นโรคที่หายเองได้ ไม่มียารักษาที่เฉพาะเจาะจง จะใช้วิธีรักษาตามอาการ ได้แก่ ลดไข้ ป้องกันการชัก ลดอาการเจ็บแผล และควรสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด
  • ไข้เลือดออก (Dengue infection) ไข้ออกผื่นชนิดนี้เกิดจากการติดเชื้อไวรัสเด็งกี (Dengue virus) ทำให้มีไข้สูง หน้าแดง ปวดกระบอกตา ปวดท้อง อาเจียน รวมถึงพบผื่นแดง มีจุดขาวตรงกลาง ที่บริเวณแขนและขา และอาจมีเลือดออกในร่างกายได้ เช่น กำเดาไหล อาเจียน หรือถ่ายเป็นเลือด

    โรคไข้เลือดออกเป็นโรคที่ไม่มียารักษาเฉพาะ จะใช้วิธีรักษาตามอาการและเฝ้าระวังเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ภาวะช็อก ตับวาย หรืออาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต
  • โรคอีดำอีแดงหรือไข้สการ์เลต (Scarlet fever) เป็นไข้ออกผื่นที่เกิดจากแบคทีเรียสเตรปโตค็อกคัสไพโอจีนัส (Streptococcus pyogenes) อาการเริ่มแรกคือมีไข้สูง ปวดศีรษะ เจ็บคอมาก และจะเริ่มมีผื่นแดงเป็นตุ่มนูนเล็กๆ คลำแล้วรู้สึกสาก ที่ลิ้นจะมีตุ่มสีแดงกระจายคล้ายผลสตรอว์เบอร์รี

    หากไม่ได้รับการรักษาจะทำให้ติดเชื้อลุกลามไปสู่อวัยวะต่างๆ เกิดเป็นทอนซิลอักเสบ ฝีหนอง ปอดอักเสบ โรคหัวใจรูมาติกเฉียบพลัน หรือไตอักเสบเฉียบพลันได้

    จำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะเพื่อบรรเทาความรุนแรง และป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน

นอกจากนี้อาจพบไข้ออกผื่นจากสาเหตุที่ไม่ได้ติดเชื้อ เช่น ผื่นแพ้ยา โรค SLE โรคคาวาซากิ เป็นต้น

ไข้ออกผื่นที่พบในผู้ใหญ่

ไข้ออกผื่นที่พบในผู้ใหญ่มักเกิดมาจากการติดเชื้อไวรัส ที่พบได้บ่อย ได้แก่

  • งูสวัด (Shingles) เป็นไข้ออกผื่นที่มีสาเหตุมาจากไวรัสวาริเซลลาซอสเตอร์ (Varicella zoster virus) เกิดในผู้ป่วยที่เคยเป็นอีสุกอีใสมาก่อน และไวรัสไปอยู่ในปมประสาท

    เมื่อร่างกายอ่อนแอ เชื้อไวรัสก็ทำให้แสดงอาการของโรคออกมา คือ มีผื่นแดง คัน เจ็บ เกิดตามแนวเส้นประสาท

    สามารถบรรเทาอาการได้ด้วยการใช้ยากลุ่มอะซีโคลเวีย (Acyclovia) พักผ่อนให้เพียงพอ ทำร่างกายให้แข็งแรง

    นอกจากนี้ไข้ออกผื่นในผู้ใหญ่อาจมีสาเหตุมาจากเชื้ออื่น ๆ ได้ เช่น ไวรัสเอชไอวี (HIV) ไวรัสตับอักเสบ (Viral hepatitis) ไวรัสเอบสไตน์บาร์ (Epstein barr virus) ไวรัสหัดกุหลาบ (Pityriasis rosea)

ส่วนข้อออกผื่นที่พบในผู้ใหญ่ ซึ่งไม่ได้มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ ได้แก่ โรค SLE ผื่นภูมิแพ้ ผื่นแพ้ยา เป็นต้น

ไข้ออกผื่นกับการตั้งครรภ์

ไข้ออกผื่นที่เป็นอันตรายสำหรับหญิงตั้งครรภ์ คือ หัดเยอรมัน เพราะหัดเยอรมันสามารถติดต่อจากคุณแม่ตั้งครรภ์ไปแก่ทารกในครรภ์ได้ เช่น ต้อกระจก ต้อหิน หูหนวก หัวใจพิการแต่กำเนิด ไปจนถึงมีความพิการทางสมอง แนวทางป้องกันที่ดีที่สุดคือ การฉีดวัคซีนป้องกันหัดเยอรมันในช่วงตั้งครรภ์ 3 เดือนแรก

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนงูสวัด ลดเพิ่ม 15% เริ่มที่ 4,675 บาท

งูสวัดเป็นได้ทุกวัย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ หากภูมิคุ้มกันไม่แข็งแรง ฉีดเข็มเดียวป้องกันได้วันนี้

Istock 178635431

การดูแลตัวเองเมื่อเป็นไข้ออกผื่น

เมื่อเป็นไข้ออกผื่น หรือมีอาการที่ทำให้สงสัยว่าอาจเป็นไข้ออกผื่น ควรปฏิบัติดังต่อไปนี้

  1. ไปพบแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการผิดปกติ เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้อง สามารถรักษาได้รวดเร็ว ป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
  2. หากได้รับการวินิจฉัยว่าไข้ออกผื่นที่เกิดจากแบคทีเรีย ควรรับประทานยาปฏิชีวนะให้ครบตามแพทย์สั่ง เพื่อป้องกันการติดเชื้อดื้อยา
  3. ดูแลรักษาไข้ออกผื่นตามอาการ เช่น รับประทานยาลดไข้ เช็ดตัว หากมีอาการคันควรทายาเพื่อบรรเทาอาการและไม่ควรเกา เพราะอาจเกิดการติดเชื้อบริเวณผิวหนังได้
  4. รักษาความสะอาดของร่างกาย และควรล้างมือทุกครั้งก่อนรับประทานอาหาร
  5. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
  6. ดื่มน้ำมากๆ
  7. พักผ่อนให้เพียงพอ
  8. เมื่อเป็นไข้ออกผื่นแล้ว ควรหลีกเลี่ยงการอยู่ในพื้นที่ที่มีคนมาก ป้องกันการแพร่กระจายเชื้อสู่ผู้อื่น
  9. เฝ้าสังเกตผู้ป่วย หากมีอาการรุนแรง เช่น หอบเหนื่อย ชัก ไม่ได้สติ ท้องเสียมาก หรือมีเลือดออก ควรรีบไปพบแพทย์โดยเร็ว
  10. หญิงตั้งครรภ์ โดยเฉพาะใน 3 เดือนแรก ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสหรืออยู่ในบริเวณที่มีผู้ป่วยหัดเยอรมัน เพื่อป้องกันการติดเชื้อ แต่หากมีการติดเชื้อหรือมีอาการ ควรรีบไปพบแพทย์โดยด่วน

ไข้ออกผื่น เป็นโรคที่สามารถเกิดได้กับทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ซึ่งระดับความรุนแรงจะแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อโรคที่ก่อให้เกิดไข้ออกผื่น อายุของผู้ป่วย ความแข็งแรงของร่างกาย ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยที่มีโรคเรื้อรัง จะมีโอกาสเกิดโรคที่รุนแรงสูง และมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ได้มาก

วิธีการป้องกันโรค ไข้ออกผื่นที่ดีคือการดูแลร่างกายให้แข็งแรง ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ฉีดวัคซีนป้องกัน และเมื่อมีอาการผิดปกติควรรีบพบแพทย์ทันที


ที่มาของข้อมูล

Paediatricsandchildhealthjournal, Rash with fever in children: a clinical approach (https://www.paediatricsandchildhealthjournal.co.uk/article/S1751-7222(17)30019-7/fulltext), 3 February 2017.

Institut national de sante publique, Fever and skin rashes (contagious diseases) (https://www.inspq.qc.ca/en/tiny-tot/health/common-health-problems/fever-and-skin-rashes-contagious-diseases)

โรงพยาบาลเชียงราย, ไข้ออกผื่น(http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:2K0UW5h2ySgJ:www.crhospital.org/rx/history/attach/Tue26May200911601PM%2520-), 6 พฤศจิกายน 2551.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป