Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
การคุมกำเนิด

รู้ทุกเรื่องเกี่ยวกับการทำหมันชายและทำหมันหญิง

คุมกำเนิดด้วยการทำหมันเจ็บตัวครั้งเดียว แต่ปลอดภัยและไม่เสี่ยงตั้งครรภ์
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 17 ต.ค. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 17 ต.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,388,556 คน

รู้ทุกเรื่องเกี่ยวกับการทำหมันชายและทำหมันหญิง

การคุมกำเนิดของมนุษย์มีหลายวิธีด้วยกัน แต่วิธีที่ได้ผลเกือบ 100% นั่นคือวิธีทำหมันถาวรซึ่งสามารถทำได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง การทำหมันถาวรยังเป็นวิธีที่ได้ผลการคุมกำเนิดดีเป็นลำดับต้นๆ ของการคุมกำเนิดทั้งหมดโดยเฉพาะการทำหมันชายที่ได้ผลน่าพึงพอใจที่สุด 

การทำหมันผู้ชาย

เป็นวิธีทำหมันแบบถาวรโดยการผูกและตัดท่อทางเดินน้ำอสุจิเพื่อปิดกั้นไม่ให้เชื้ออสุจิสามารถออกมาผสมกับไข่ของเพศหญิงได้ 

วิธีนี้อัณฑะยังคงสามารถผลิตฮอร์โมนและอสุจิได้ตามปกติ อีกทั้งยังปลอดภัยและมีผลข้างเคียงน้อย คุมกำเนิดได้ดีกว่าการทำหมันหญิง 

การทำหมันผู้ชายมีโอกาสที่จะทำให้เกิดการตั้งครรภ์เพียง 1 ใน 1000 โดยอาจเกิดจากความผิดพลาดในการผ่าตัด หรือท่อนำอสุจิเกิดการเชื่อมต่อกันได้เอง

สำหรับการทำหมันผู้ชายมีอยู่ด้วยกัน 2 วิธี คือ

  • ใช้มีดกรีดถุงอัณฑะ เพื่อเป็นการเปิดแผลหาท่อทางเดินของอสุจิประมาณ 1-2 แผล ขนาดประมาณ 2 เซนติเมตร เมื่อพบแล้วแพทย์จะทำการผูกและตัดท่อทางเดินของเชื้ออสุจิทั้งสองข้าง จากนั้นเย็บปิดแผลโดยใช้ไหมละลาย เป็นอันเสร็จเรียบร้อย
  • ใช้อุปกรณ์เจาะ บริเวณผิวหนังถุงอัณฑะ เพื่อหาท่อนำอสุจิ วิธีนี้ขนาดแผลจะเล็กกว่าวิธีแรก เมื่อพบแล้วก็จะทำการผูกและตัดท่อทางเดินอสุจิเหมือนวิธีแรก แต่ไม่ต้องเย็บปิดแผล

การทำหมันชายไม่มีผลในแง่ของสมรรภาพทางเพศ เนื่องจากการผ่าตัดไม่เกี่ยวกับเส้นประสาทบริเวณนั้น และไม่มีผลต่อการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมาก หรือมะเร็งอัณฑะ

อาจพบภาวะแทรกซ้อน คือ ปวด บวม มีเลือดออก และมีลิ่มเลือดคั่งบริเวณถุงอัณฑะ

ผู้ที่มาทำหมันจะยังไม่เป็นหมันทันทีหลังผ่าตัด เพราะยังมีอสุจิตกค้างอยู่ในหลอดนำอสุจิ ต้องรอนานประมาณ 2-3 เดือน หรือมีการหลั่งอสุจิอย่างน้อย 20 ครั้ง จากนั้นควรทำการตรวจยืนยันว่ามีน้ำเชื้ออยู่มั้ย

การแก้หมันชายสามารถทำได้ แม้ว่าจะเป็นการคุมกำเนิดแบบถาวร แต่การแก้จะสำเร็จหรือไม่ ขึ้นกับระยะเวลาหลังจากทำหมัน ซึ่งโอกาสแก้ได้ต่ำกว่า 50%

การทำหมันหญิง

เป็นวิธีทำหมันโดยการผูกและตัดท่อรังไข่ ไม่ให้ไข่สามารถเดินทางมาพบกับอสุจิจนเกิดการปฏิสนธิได้ อย่างไรก็ดี วิธีนี้ยังมีโอกาสล้มเหลวจนเกิดการตั้งครรภ์ได้มากกว่าการทำหมันในผู้ชายถึง 5 เท่า

การทำหมันหญิงทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ 2-3 ราย จากการทำหมัน 1,000 ราย

สำหรับการทำหมันผู้หญิงแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท ดังนี้

  • การทำหมันหลังคลอด (หมันเปียก) คือ การทำหมันทันทีหลังจากที่ฝ่ายหญิงคลอดบุตรได้ 1 – 2 วัน เป็นแบบที่นิยมกันมาก เพราะมดลูกในช่วงหลังคลอดยังไม่เข้าอู่ อีกทั้งยังคงมีขนาดใหญ่และอยู่สูงทำให้แพทย์คลำหาเจอทางหน้าท้องได้ง่าย 

วิธีการคือ ฉีดยาชาและกรีดแผลที่ใต้สะดือ เมื่อถึงท่อนำไข่ก็จะทำการผูกท่อรังไข่ทีละข้างแล้วตัดส่วนปลายที่ผูก จากนั้นทำแบบเดียวกันกับอีกข้างที่เหลือ โดยใช้เวลาขั้นตอนตั้งแต่เริ่มจนจบเพียง 10 – 15 นาที

  • การทำหมันในช่วงที่ไม่ใช่หลังคลอด (หมันแห้ง) เป็นวิธีที่ยุ่งยากกว่าวิธีแรกและต้องกระทำด้วยแพทย์ที่มีความชำนาญมากกว่า เนื่องจากคลำหาท่อนำไข่ได้ยาก หรืออาจจะหาไม่เจอทางหน้าท้องจนต้องใช้อุปกรณ์ส่องเข้าไปช่วย พร้อมกับอาจจะต้องวางยาสลบยาด้วย 

วิธีการคือ แพทย์จะกรีดแผลบริเวณหัวเหน่า หรือเจาะที่ช่องท้อง จากนั้นจึงส่องกล้องเพื่อหาท่อนำไข่ เมื่อเจอแล้วจะใช้วิธีผูกแล้วตัดปลายที่ผูกทั้งสองข้างเหมือนการทำหมันเปียก แต่จะใช้การจี้ท่อนำไข่ด้วยไฟฟ้า หรือจะใช้หนีบด้วยคลิป

การทำหมันหญิงสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ 2-3 วัน และสามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ภายใน 4-7 วัน

หลังจากทำหมันหญิง จะยังคงมีประจำเดือนตามปกติ และมีอารมณ์ความรู้สึกทางเพศปกติ แต่หากเกิดการตั้งครรภ์ขึ้นหลังจากการทำหมันหญิงและการแก้หมันจะมีโอกาสทำให้เป็นการตั้งครรภ์นอกมดลูกได้

สถานที่รับทำหมันชายและหญิง

เราสามารถเข้ารับบริการได้ตามโรงพยาบาลทั่วไปทั้งของรัฐบาล หรือเอกชน และยังสามารถใช้สิทธ์ของบัตรทอง 30 บาท หรือบัตรประกันสังคมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายอีกด้วย

ราคาค่าทำหมันชายและหญิง

โรงพยาบาลเอกชน    

  • ราคาทำหมันชาย 6,000 – 15,000 บาท
  • ราคาทำหมันหญิง 12,000 – 15,000 บาท

โรงพยาบาลรัฐบาล     

  • ราคาทำหมันชาย 500 – 3,000 บาท
  • ราคาทำหมันหญิง 3,000 – 4,000 บาท

ทั้งนี้เป็นเพียงราคาคร่าวๆ เท่านั้น โดยราคาย่อมเปลี่ยนแปลงตามวันเวลาและขึ้นอยู่กับทางโรงพยาบาลในแต่ละที่อีกด้วย หากต้องการใช้บริการควรนัดและตรวจสอบราคาทางโรงพยาบาลไว้ล่วงหน้าเสียก่อน

หลังการทำหมันจะไม่ส่งผลกระทบกับชีวิตประวันแม้แต่น้อยอย่างที่เชื่อกันต่อๆ มา เช่น ทำให้สมรรถภาพทางเพศลดลง ห้ามทำงานหนัก ทำแล้วจะอ้วนขึ้น หรือเชื่อว่าจะเป็นโรคประสาท หงุดหงิด ปวดศีรษะ ไม่มีประจำเดือน และเป็นโรคมะเร็ง ซึ่งความเชื่อผิดๆ เหล่านี้ล้วนแต่ไม่เป็นความจริงใดๆ ทั้งสิ้น คู่สมรสใดที่ไม่ต้องการมีบุตรอีก การทำหมันจะเป็นการคุมกำเนิดที่ดีและมีประสิทธิภาพพอสมควร


ที่มาของข้อมูล

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับการทำหมันชาย (https://med.mahidol.ac.th/ramachannel/old/index.php/knowforhealth-20140921-5-2/), 21 กันยายน 2557

รศ. นพ. สมชาย ธนวัฒนาเจริญ, การทำหมันหญิง (https://med.mahidol.ac.th/th/news-clipping/health/newsclip03212014-1353-th-0), 21 มีนาคม 2557


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
การทำหมันหญิง...ทางเลือกสำหรับคุมกำเนิดอย่างถาวร
การทำหมันหญิง...ทางเลือกสำหรับคุมกำเนิดอย่างถาวร

ตอบคำถามผู้หญิงอยากทำหมัน ป้องกันการมีบุตรแบบถาวร รวมสารพัดวิธีทำหมันหญิง ความแตกต่าง และข้อเสนอแนะ ประกอบการตัดสินใจก่อนปิดตายประตูตั้งครรภ์

ดูในแอป