Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
มะเร็งและโรคร้าย

ไขมันพอกตับ โรคร้ายที่ใครก็เป็นได้

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 19 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,131,825 คน

ไขมันพอกตับ โรคร้ายที่ใครก็เป็นได้

คนส่วนมากมักเข้าใจว่าโรคตับอักเสบนั้นเกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ และการติดเชื้อไวรัสเท่านั้น แต่แท้จริงแล้ว ยังมีอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดความบาดเจ็บเสียหายของเนื้อเยื่อตับในคนที่ไม่มีความเสี่ยงอื่นๆ เลยได้เช่นกัน นั่นก็คือ ภาวะไขมันพอกตับ นั่นเอง

ภาวะไขมันพอกตับ (Fatty Liver Disease)

คือการที่เซลล์ตับมีไขมันแทรกตัวสะสมอยู่เกินกว่า 5-10% ซึ่งเป็นสาเหตุให้เกิดตับอักเสบ เนื้อเยื่อตับกลายเป็นพังผืด และเป็นตับแข็งในที่สุด ซึ่งไขมันพอกตับอาจเกี่ยวข้องกับการดื่มแอลกอฮอล์หรือไม่ก็ได้ ภาวะไขมันพอกตับแบ่งได้เป็น 4 ระยะ ได้แก่

  • ระยะที่ 1 มีไขมันเกาะอยู่ที่เนื้อตับ แต่ยังไม่เกิดการอักเสบ
  • ระยะที่ 2 เริ่มมีการอักเสบของตับ หากปล่อยไว้นานเกิน 6 เดือน จะกลายเป็นตับอักเสบเรื้อรังได้
  • ระยะที่ 3 การอักเสบรุนแรงขึ้น เซลล์ตับถูกทำลายมากขึ้นและกลายเป็นพังผืด
  • ระยะที่ 4 เนื้อเยื่อตับถูกทำลายจนทำงานผิดปกติ กลายเป็นตับแข็ง และอาจเป็นมะเร็งตับได้

อาการของไขมันพอกตับ

ในระยะแรกผู้ป่วยจะไม่แสดงอาการใดๆ จนกระทั่งเริ่มเกิดการอักเสบขึ้น จึงจะเริ่มแสดงอาการคล้ายกับผู้ป่วยโรคตับจากสาเหตุอื่นๆ เช่น

  • รู้สึกปวดท้อง ไม่สบายท้อง โดยเฉพาะท้องด้านขวา
  • คลื่นไส้อาเจียน
  • เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
  • อ่อนเพลีย หมดแรง สับสน มึนงง

และหากการอักเสบรุนแรงขึ้น ผู้ป่วยจะเริ่มมีอาการของโรคตับที่เด่นชัด เช่น

  • ตัวเหลือง ตาเหลือง เป็นดีซ่าน
  • มีรอยคล้ำเป็นปื้นบริเวณคอและใต้รักแร้

สาเหตุของไขมันพอกตับ

เกิดจากการที่มีไขมันสะสมในร่างกายมาก และระบบเผาผลาญไขมันผิดปกติ ซึ่งปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะไขมันพอกตับ ได้แก่

  • การมีไขมันในเลือดสูง
  • การดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนัก
  • เป็นโรคเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับระบบเผาผลาญ เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน
  • การลดน้ำหนักผิดวิธีโดยการอดอาหาร
  • มีความผิดปกติของลำไส้ในการดูดซึมอาหาร
  • เป็นผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น Glucocorticoid และ Oestrogens
  • มีความผิดปกติอื่นๆ เช่น ภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ เป็นต้น

ภาวะแทรกซ้อนของไขมันพอกตับ

เช่นเดียวกับโรคตับจากสาเหตุอื่นๆ ภาวะไขมันพอกตับจะทำให้ตับทำงานผิดปกติ และส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายอื่นๆ เช่น มีอาการท้องมาน เนื่องจากของเหลวคั่งค้างในช่องท้อง เส้นเลือดดำในหลอดอาหารแตก ทำให้มีเลือดออกในทางเดินอาหาร มีอาการมึนงง สับสน และพูดไม่ชัด เนื่องจากตับไม่สามารถกำจัดสารบางอย่างได้ สารดังกล่าวจึงไปรบกวนการทำงานของสมอง และอาการตับอักเสบเรื้อรังก็อาจกระตุ้นให้เกิดมะเร็งตับได้เช่นกัน

การรักษาไขมันพอกตับ

ภาวะไขมันพอกตับ มักรักษาด้วยการให้ยา ควบคู่กับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิต

การให้ยา ยาและสารที่มักใช้บรรเทาอาการ ได้แก่

- ยาเพิ่มความไวต่ออินซูลิน โดยทั่วไปใช้สำหรับรักษาโรคเบาหวาน แต่ยาในกลุ่มนี้ก็สามารถลดระดับเอนไซม์ตับได้เช่นกัน โดยยาดังกล่าว ได้แก่ ไพโอกลิตาโซน และ เมทฟอร์มิน

- ยาลดไขมันในเลือด ยากลุ่ม Statin เป็นยาที่ใช้ควบคุมระดับไขมันในเลือด ซึ่งสามารถบรรเทาภาวะไขมันพอกตับในผู้ป่วยที่มีไขมันสูงได้

- สารสกัดจากสมุนไพร สารต้านอนุมูลอิสระกลุ่ม polyphenols และ flavonoids ที่สกัดได้จากพืชหลายชนิด เช่น ชาเขียว มีคุณสมบัติช่วยปกป้องเซลล์ตับไม่ให้ถูกทำลายจากสารพิษและไขมัน จึงสามารถยับยั้งและบรรเทาการอักเสบได้ อย่างไรก็ตาม การใช้ยาสมุนไพรควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ

- วิตามิน อี มีฤทธิ์ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ และปกป้องเซลล์ตับจากการอักเสบ แต่การรับวิตามิน อี มากเกินไปจนเกิดการสะสมในร่างกาย ก็อาจมีผลข้างเคียงที่อันตรายได้เช่นกัน

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เนื่องจากปัจจัยเสี่ยงหลักๆ ที่ทำให้เกิดไขมันพอกตับ คือการมีไขมันในร่างกายสูง และการดื่มแอลกอฮอล์ ดังนั้น การออกกำลังกาย ควบคุมอาหาร เพื่อลดระดับไขมันในเลือด และการงดดื่มแอลกอฮอล์ จึงเป็นวิธีที่ช่วยให้ภาวะไขมันพอกตับดีขึ้นได้

การป้องกันไขมันพอกตับ

  • ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ ออกกำลังกาย ทานอาหารที่มีไฟเบอร์สูง เช่น ผัก ผลไม้ และลดอาหารประเภทไขมัน เพื่อป้องกันโรคเรื้อรังอย่างโรคอ้วน และโรคเบาหวาน และป้องกันไม่ให้ระดับไขมันในเลือดสูง 
  • หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนัก

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป