Doctor men
เขียนโดย
ทีมแพทย์เฉพาะทางด้านผิวหนัง HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

ทำไมเราถึงมีไฝ ถ้าไฝใหญ่ขึ้นอาจจะบ่งถึงมะเร็งจริงหรือ?

ไฝที่เริ่มผิดปกติ หากมีเกิน 10 ตำแหน่ง จะมีโอกาสเป็นมะเร็งมากขึ้น 12 เท่า ไฝแบบไหนเรียกว่าผิดปกติ อ่านได้ในบทความนี้
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 16 ธ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 724,965 คน

ทำไมเราถึงมีไฝ ถ้าไฝใหญ่ขึ้นอาจจะบ่งถึงมะเร็งจริงหรือ?

ไฝ เกิดจากการเจริญของเซลล์เม็ดสีที่ผิวหนัง (Melanocytes) มักมีลักษณะสีน้ำตาล หรือดำ ส่วนไฝแดงนั้นเกิดจากการเจริญเติบโตของเส้นเลือดที่ผิวหนัง มีการรักษาที่ต่างกัน โดยไฝเหล่านี้สามารถเกิดที่ใดก็ตามของผิวหนังบนร่างกาย อาจเป็นเดี่ยวๆ หรือเป็นกลุ่มก็ได้

ไฝมีขน ไฝเปลี่ยนสี ผิดปกติหรือไม่?

โดยส่วนใหญ่ ไฝมักเกิดตั้งแต่เด็ก หรือในช่วง 25 ปีแรกของคนเรา เมื่อเวลาผ่านไปไฝอาจจะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างช้าๆ เช่น ขนาดโตขึ้น มีสีที่เปลี่ยนไป หรือบางครั้งอาจมีขนอยู่บนไฝร่วมด้วย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งวันนี้ เราจองคิวตรวจให้ทันที ไม่ต้องรอ

คัดกรองมะเร็งทุกชนิด เลือกได้จากกว่า 30 โปรแกรม เริ่มต้นเพียง 1,999 บาท

Istock 500358904

ไฝอาจดำขึ้นได้หลังโดนแดด ในช่วงวัยรุ่น หรือในช่วงตั้งครรภ์

สำหรับบางคน บางครั้ง ไฝก็อาจไม่เปลี่ยนแปลงเลย หรือในบางคนไฝยังอาจจะค่อยๆ หายไปตามเวลา

ไฝ ต่างจากขี้แมลงวันหรือไม่ อย่างไร?

ไฝ แตกต่างจากขี้แมลงวัน โดยไฝอาจมีลักษณะเป็นสีน้ำตาลหรือสีเนื้อ อาจเรียบ หรือนูน หรือขรุขระได้ ส่วนขี้แมลงวันมักเป็นจุดสีน้ำตาลเรียบๆ ที่ผิวหนัง

ในทางพยาธิสภาพ ไฝเป็นการรวมกลุ่มกัน (Nest) ของเซลล์สร้างเม็ดสี (Melanocyte) อาจเป็นที่บริเวณชั้นหนังกำพร้า ชั้นหนังแท้ หรือทั้งสองชั้นก็ได้ แต่ขี้แมลงวันนั้นเกิดจากการเพิ่มขึ้นของเม็ดสี (Melanin) หรือเซลล์สร้างเม็ดสี (Melanocyte) ที่บริเวณชั้นล่างของผิวหนังชั้นหนังกำพร้า โดยมิได้มีการรวมกลุ่มกัน

ในบางครั้งการตรวจร่างกายเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถแยกภาวะไฝกับขี้แมลงวันออกจากกันได้ จะสามารถแยกการวินิจฉัยได้ดีที่สุดโดยดูลักษณะของพยาธิสภาพ ซึ่งอาจต้องนำไปตรวจใต้กล้องจุลทรรศน์

ไฝ มีอันตรายต่อร่างกายหรือไม่ ทำให้เป็นมะเร็งได้หรือเปล่า?

เป็นโชคดีของคนไทยที่โอกาสที่ไฝจะเป็นมะเร็งนั้นน้อยกว่าในฝรั่ง อย่างไรก็ตาม ควรสังเกตลักษณะการเปลี่ยนแปลงของไฝอยู่เสมอ หรือเมื่อเริ่มมีเม็ดสีใหม่ๆ ที่ขึ้นผิดปกติ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งวันนี้ เราจองคิวตรวจให้ทันที ไม่ต้องรอ

คัดกรองมะเร็งทุกชนิด เลือกได้จากกว่า 30 โปรแกรม เริ่มต้นเพียง 1,999 บาท

Istock 500358904

ลักษณะของไฝที่เริ่มมีความผิดปกติ มักมีลักษณะรูปร่างผิดปกติ ขอบไม่เรียบ สีไม่สม่ำเสมอหรือกระดำกระด่าง มีแผล เลือดออก หรือเจ็บ เป็นต้น ก็ควรพบแพทย์ผิวหนังเฉพาะทางเพื่อตรวจละเอียดต่อไป

อาจใช้หลัก ABCDEs สังเกตลักษณะไฝที่เริ่มผิดปกติ ดังนี้

  • A: Asymmetry คือ ไฝมีรูปร่างที่ไม่สมมาตร
  • B: Border คือ ขอบของไฝไม่เรียบ หรือขอบมีอะไรบางอย่างยื่นออกมา
  • C: Color คือ สีของไฝไม่สม่ำเสมอ กระดำกระด่าง เข้มบ้างอ่อนบ้าง
  • D: Diameter คือ ไฝมีขนาดใหญ่ขึ้น เช่น ใหญ่เกิน 6 มิลลิเมตร (แต่หากมีเม็ดสีผิดปกติที่บริเวณเล็บ จะเริ่มนับว่าผิดปกติหากมีขนาดใหญ่เกิน 3 มิลลิเมตร)
  • E: Evolution คือการที่ไฝมีการเปลี่ยนแปลงไปตามเวลา เช่น ขนาดใหญ่ขึ้น หรือมีสีหรือรูปร่างที่เปลี่ยนแปลงไป หรือมีอาการบางอย่างเกิดขึ้น เช่น คัน หรือเลือดออก

ไฝที่เป็นมะเร็งจะมีลักษณะข้างต้นทั้งหมด หรือเพียง 1-2 อย่างก็ได้

มะเร็งผิวหนังชนิดที่เกิดจากไฝ เป็นมะเร็งผิวหนังชนิดที่เรียกว่าเมลาโนมา (Malignant melanoma) จัดว่าเป็นชนิดร้ายแรง และควรได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน ก่อนที่มะเร็งจะเข้าสู่ระยะกระจาย

บริเวณของร่างกายที่ควรระวังเป็นพิเศษคือบริเวณที่โดนแดด เช่น หน้า หู อกช่วงบน แขนด้านนอก หลัง ขา แต่สำหรับบริเวณที่ไม่ได้โดนแดดบ่อย ก็สามารถเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมานี้ได้ โดยเฉพาะบริเวณที่คนเอเชียเรามักต้องระวังมากกว่าในฝรั่งว่าจะเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา คือ บริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และเล็บ

อย่างไรก็ตาม ไฝโดยส่วนใหญ่นั้นมักไม่อันตราย แต่หากดูไม่เหมือนไฝปกติอื่นๆ หรือมีลักษณะข้างต้นควรไปพบแพทย์

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งวันนี้ เราจองคิวตรวจให้ทันที ไม่ต้องรอ

คัดกรองมะเร็งทุกชนิด เลือกได้จากกว่า 30 โปรแกรม เริ่มต้นเพียง 1,999 บาท

Istock 500358904

โดยไฝที่เริ่มผิดปกติ (Dysplastic nevi) หากมีเกิน 10 ตำแหน่ง จะมีโอกาสเป็นมะเร็งมากขึ้น 12 เท่า

ขี้แมลงวัน มีอันตรายหรือเปล่า?

ขี้แมลงวัน อาจสัมพันธ์กับโรคภายในบางอย่างได้หลายโรคเช่นกัน ขึ้นกับลักษณะการกระจาย บริเวณที่เป็น และอาการร่วมอื่นๆ

โรคที่อาจสัมพันธ์กับขี้แมลงวัน ได้แก่

  • Laugier-Hunziker syndrome อาจมีเม็ดสีผิดปกติที่เล็บ เยื่อบุต่างๆ และตามผิวหนัง แต่ไม่ได้สัมพันธ์กับเนื้องอกร้ายแรง
  • Peutz-Jeghers syndrome มักมีเม็ดสีผิดปกติที่บริเวณปาก ในทางเดินอาหาร และมีการถ่ายทอดทางพันธุกรรมแบบยีนส์เด่น
  • Carney complex อาจมีความสัมพันธ์กับโรคเกี่ยวกับหัวใจบางอย่าง หรือภาวะต่อมไร้ท่อ
  • Leopard syndrome อาจมีคลื่นไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ ตาห่าง ภาวะทางปอด อวัยวะสืบพันธุ์ เจริญเติบโตช้า ลักษณะโครงสร้างร่างกายที่ผิดปกติ หูหนวก เป็นต้น โดยมีการถ่ายทอดทางพันธุกรรมแบบยีนเด่น

ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นไฟที่ผิดปกติ หรือเป็นเพียงขี้แมลงวัน แต่ขึ้นเยอะ หรือขึ้นในที่ผิดปกติดังที่กล่าวแล้วข้างต้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยโรคอย่างทันท่วงที

3 การอ้างอิง
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป