การรักษา

การดื่มสารละลายเกลือแร่ ORS ในโรคท้องร่วง ช่วยได้จริงหรือ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
การดื่มสารละลายเกลือแร่ ORS ในโรคท้องร่วง ช่วยได้จริงหรือ

โดยเหตุที่โรคท้องร่วงเป็นสาเหตุการตายที่สำคัญของเด็กและผู้ชรา องค์การอนามัยโลกจึงได้สนับสนุนการศึกษาวิจัยเพื่อลดอุบัติการณ์ของโรคและเพื่อการรักษาที่มีประสิทธิภาพสูงสุด จากการศึกษาวิจัยพบว่าสาเหตุการตายเกิดจากการเสียน้ำ และเกลือแร่ออกจากร่างกายทำให้ช็อคแก้ไขไม่ทันและเสียชีวิตได้ ขณะเดียวกันพบว่าปริมาณเกลือแร่ที่เสียออกไปกับอุจจาระนั้น มีส่วนประกอบของสารใกล้เคียงกับอุจจาระนั้น มีส่วนประกอบของสารใกล้เคียงกับพลาสม่าของคน จึงได้พยายามผลิตสารละลายเกลือแร่ขึ้น เพื่อให้ผู้ป่วยดื่มเพื่อหวังจะชดเชยปริมาณน้ำ และเกลือแร่ที่ถูกขับออกไปจากการท้องร่วงนั้น

องค์การอนามัยโลกได้แนะนำ ให้ผลิตห่อบรรจุผงเกลือแร่ไว้ในลักษณะปิดผนึกและผ่านการฆ่าเชื้อโรคแล้ว และเขียนแนะนำบนซองไว้ให้ผสมเกลือแร่ในห่อนั้น กับน้ำที่สะอาดในจำนวนที่กำหนดไว้ จะได้สารละลายเกลือแร่ตามต้องการ พยายามให้ผู้ป่วยท้องร่วงดื่มให้มากที่สุด (ในรายที่ท้องร่วงไม่รุนแรง) หรือตามต้องการ เมื่อผู้ป่วยดื่มสารละลายเกลือแร่ตามคำแนะนำดังกล่า ผู้ป่วยนั้นจะได้รับการชดเชยทั้งน้ำและเกลือแร่ใกล้เคียงกับส่วนที่ถ่ายออกไป ทำให้ไม่ขาดน้ำและเกลือแร่ ผู้ป่วยไม่ช็อคและไม่เสียชีวิต ผู้ป่วยมีช่วงเวลามากขึ้นก่อนจะไปพบแพทย์ เพื่อให้แพทย์ตรวจรักษาต้นเหตุของท้องร่วงได้ ห่อบรรจุเกลือแร่นี้จึงเหมาะสำหรับชาวบ้านที่ห่างไกลแพทย์และโรงพยาบาล

เมื่อความรู้นี้ถูกค้นพบ หลายประเทศได้รณรงค์ประชาสัมพันธ์เผยแพร่ให้ประชาชนทุกระดับได้รับทราบและถือปฏิบัติ โดยในขั้นแรกมุ่งเผยแพร่ให้ผู้นำชุมชนในระดับหมู่บ้าน เช่น ครู หัวหน้ากลุ่มเกษตรกร กลุ่มแม่บ้าน ฯลฯ ให้สามารถแนะนำชาวบ้านได้ ผลที่ได้รับเป็นที่น่าพอใจมาก กล่าวคือชุมชนใดได้มีการแนะนำการให้สารละลายเกลือแร่แก่ผู้ป่วยท้องร่วงดื่มในช่วงที่รอแพทย์หรือกำลังนำส่งให้แพทย์ตรวจรักษา ชุมชนนั้นจะมีสถิติของการเสียชีวิตจากโรคท้องร่วงลดน้อยลงไปมาก

สำหรับในประเทศไทย องค์การเภสัชกรรมได้ผลิตซองสำเร็จรูป โออาร์เอส ผงน้ำตาลเกลือแร่ (แก้ท้องร่วง) ดังตัวอย่างในรูป

สรรพคุณ ทดแทนการเสียน้ำในรายที่มีอาการท้องร่วงหรือในรายที่มีอาเจียนมาก ๆ หรือเสียเหงื่อมาก ๆ ก็ได้แก่อาการกระหายน้ำและป้องกันอาการช็อคเนื่องจากการที่ร่างกายขาดน้ำ

วิธีใช้ เทผงยาทั้งซองละลายในน้ำสะอาดเช่น น้ำต้มสุกที่เย็นแล้วหรือน้ำฝนประมาณ 750 มิลลิลิตร (1 ขวดสุรากลมหรือขวดน้ำปลา) ใช้ดื่มมาก ๆ เมื่อเริ่มมีอาการท้องร่วงถ้าถ่ายบ่อยให้ดื่มบ่อยครั้งขึ้น ถ้าอาเจียนด้วยให้ดื่มทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง

ขนาดการใช้ เด็กอายุ 1-6 ปี ดื่มให้หมดขวดภายใน 6-8 ชม. และดื่มต่อไปจนกว่าอาการจะดีขึ้น เด็กอายุ 7 ปีขึ้นไป และผู้ใหญ่ดื่มมาก ๆ ต่างน้ำวันละ 2-3 ขวดหรือมากกว่า

คำเตือน

  1. ผู้เป็นโรคไตหรือโรคหัวใจ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้
  2. ถ้าผู้ป่วยมีอาการอาเจียนมาก เหงื่อออกมาก ตัวเย็นหมดสติควรนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยด่วน
  3. อย่าละลายผงน้ำตาลเกลือแร่ (แก้ท้องร่วง) ในน้ำร้อน
  4. เมื่อละลายน้ำแล้ว หากทิ้งไว้เกิน 24 ชั่วโมง ยาอาจบูดเสีย ไม่ควรใช้

จะเห็นได้ว่า หากประชาชนทุกหมู่บ้านได้รับทราบเกี่ยวกับดื่มสารละลายเกลือแร่ในโรคท้องร่วงนี้ ได้เตรียมผงน้ำตาลเกลือแร่นี้ไว้ประจำครอบครัว และสามารถจะนำมาใช้ได้อย่างถูกต้อง จะสามารถช่วยสมาชิกในครอบครัวและสมาชิกในหมู่บ้าน ให้ปลอดภัยจากโรคท้องร่วงได้ โออาร์เอสนี้จะมีจำหน่ายตามร้านขายยาและโรงพยาบาลทุกแห่ง

นอกเหนือจากโออาร์เอสที่องค์การเภสัชกรรมผลิตจำหน่ายแล้ว บริษัทขายยาอื่น ๆ ก็ได้ผลิตออกจำหน่ายด้วย มีหลายยี่ห้อทั้งที่เป็นซองคล้ายขององค์การเภสัชกรรม และที่บรรจุขดขายแบบน้ำอัดลม ส่วนราคานั้นแพงกว่ามากเนื่องจาก 1 ซองผสมน้ำได้เพียง 1 แก้วเท่านั้น (ต้องดูวิธีการให้ดี) แต่การปรุงแต่งรสชาติดีกว่าขององค์การมาก

สำหรับประชาชนชาวบ้านทั่วไปในภาวะฉุกเฉิน ไม่สามารถจะหาผงน้ำตาลเกลือแร่นี้ได้ จะขอแนะนำให้ใช้ เกลือแกงและน้ำตาลทรายที่มีอยู่ประจำบ้านผสมในน้ำให้ผู้ป่วยท้องร่วงดื่มได้โดยใช้เกลือ 1 ช้อนชา (เรียบ) แทละน้ำตาลทราย 1 ช้อนโต๊ะ (พูน) ละลายในน้ำสะอาด 750 มิลลิลิตร (1 ขวดเหล้ากลมหรือขวดน้ำปลา) ให้ผู้ป่วยท้องร่วงดื่ม หรืออาจใช้น้ำมะพร้าวใส่เกลือลงไปเล็กน้อยพอออกรสเค็มนิด ๆ หรืออาจใช้น้ำอัดลมทุกชนิดผสมเกลือให้ดื่มจะสามารถทะเลาอาการขาดน้ำและเกลือแร่ของผู้ป่วยท้องร่วงได้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่