ความรู้สุขภาพ

ผู้ใหญ่ยังต้องฉีดวัคซีนไหม?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
Istock 673664526 %281%29

หลายปีก่อนผมนําเรื่องราวบีบคันหัวใจของเคธี กับเครก แวน ทอร์น เฮาท์ มาบอกเล่าในรายการ Good Morning America พวกเขาพยายามมีลูกกันแต่ไม่สําเร็จสักที หลังจากเคธีแท้งไป 4 ครั้ง เธอก็ท้องสำเร็จ การตั้งครรภ์ก็ดําเนินไปอย่างราบรื่นดี หมอสูติให้เธอฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เคธีคลอดหนูน้อยเคลลี เกรซในวันคริสต์มาส ทั้งสองเรียกลูกว่า ทารกมหัศจรรย์ เวลาผ่านไปราว 2 สัปดาห์ ลูกเริ่มไอ หมอเด็กตรวจดูแล้วคิด ว่าไม่เป็นอะไรมาก แต่อาการไอไม่ทุเลา สองสามวันต่อมา ทั้งสองจึงพาลูกกลับมาหาหมออีก หนูน้อยหยุดหายใจและได้รับการช่วยฟื้นชีวิต แต่เธอก็อยู่ได้อีกไม่นาน เคลลี เกรซจากโลกนี้ไปเมื่ออายุได้ 38 วัน สาเหตุการตาย คือโรคไอกรน โรคซึ่งเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย และสามารถป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีน

เคธีไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่า มารดาตั้งครรภ์ที่ไม่เคยได้รับการฉีดวัคซีน ไอกรนมาก่อน ควรฉีดวัคซีนนี้ สารภูมิต้านทานต่อโรคซึ่งร่างกายสร้างขึ้น หลังได้วัคซีนสามารถส่งผ่านรกไปยังลูกในท้องและช่วยปกป้องลูกได้ใน ช่วง 4 เดือนแรกของชีวิต เราไม่มีทางรู้ว่าเคลลี เกรซ ได้รับเชื้อไอกรนมาจากไหน แต่ที่ทราบแน่ ๆ คือ เคธีไม่มีโอกาสได้ให้ภูมิต้านทานโรคนี้แก่ลูกของเธอ คนเราได้รับวัคซีนด้วยเหตุผล 2 ประการคือ หนึ่ง ปกป้อง ตัวเราเองจากการติดเชื้อ และสอง เพื่อปกป้องคนรอบตัวเราซึ่งปกป้องตัวเองไม่ได้ หลายคนเข้าใจว่า วัคซีนเป็นเรื่องของพวกเด็ก ๆ เท่านั้น ผู้ใหญ่ไม่เกี่ยว ยกเว้นพวกวัคซีนไข้หวัดใหญ่ โชคร้ายหน่อยครับเพราะเป็นความเข้าใจที่ผิด และผู้ที่เข้าใจผิดแบบนี้ก็ทําให้คนอื่นๆ ต้องพลอยเสี่ยงไปด้วย

เมื่อคุณอายุได้ 18 ปี หวังว่าคุณควรจะได้รับวัคซีนครบถ้วนตามที่คำแนะนําชุดวัคซีนสําหรับวัยเด็กบวกกับการฉีดกระตุ้น ซึ่งจะครอบคลุมโรคต่าง ๆ 16 โรค จํานวนครั้งที่ถูกฉีดอาจต่างกันไปบ้างในแต่ละบุคคลทั้งนี้ ขึ้นอยู่ว่าคุณอาจได้รับวัคซีนหลายชนิดรวมในเข็มเดียว ตารางวัคซีนทั้งหมดที่แนะนําให้ฉีดในวัยเด็ก สามารถศึกษาและดาวน์โหลดได้จากเว็บ เพจของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา ที่ www.cdc. gov/vaccines/schedules/downloads/child/0-18yrs-11X17fold-pr-pdf.

 คําแนะนําการฉีดวัคซีนสําหรับเด็กนั้น เด็กแทบทุกคนจะได้รับวัคซีน แบบเดียวกัน และเมื่อถึงวัยเข้าโรงเรียน ก็ต้องมีหลักฐานแสดงว่าได้วัคซีน ครบ แต่สําหรับผู้ใหญ่จะต่างไป วัคซีนที่ควรฉีดจะขึ้นกับช่วงอายุของคุณสภาพปัญหาสุขภาพที่มีอยู่แล้ว อาชีพและโอกาสในการสัมผัสเชื้อ วัคซีน 14 ชนิดที่แนะนําให้ผู้ใหญ่ฉีด มีน้อยคนที่ต้องฉีดทุกรายการ แต่ไม่มีใคร เลยที่ไม่สมควรฉีดแม้แต่อย่างเดียว

วัคซีนทั้ง 14 ชนิดได้แก่

ไข้หวัดใหญ่ (Influenza, flu) ใครก็ตามที่อายุเกิน 6 เดือน ควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ปีละครั้ง ฤทธิ์ในการต้านเชื้ออาจแตกต่างกันไป ตามสถิติเชื้อพบบ่อยในแต่ละปี นี่เป็นวิธีที่ดีที่สุดในปัจจุบันเพื่อลดโอกาส เป็นไข้หวัดใหญ่

บาดทะยัก คอตีบ และไอกรน (Tetanus, diphtheria, and pertussis) ผู้ใหญ่ส่วนมากจะทราบว่าต้องฉีดกระตุ้นบาดทะยักทุกสิบปี(ไม่ใช่ฉีดเฉพาะเวลาตะปูดํา) แต่ส่วนมากก็ไม่ทราบหรอกว่าควรฉีดก ไอกรนไปด้วย ขณะนี้ สถิติการป่วยด้วยโรคไอกรนค่อยๆ เพิ่มขึ้นทุก อาจจะเนื่องจากผู้ใหญ่และวัยรุ่นเดี๋ยวนี้ มีภูมิต้านทานลดลง วัคซีนบาดทะยัง ในปัจจุบันจะรวมมากับวัคซีนคอตีบอยู่แล้ว

• อีสุกอีใส (Varicella, chicken pox) ผู้ใหญ่ทุกคนที่ไม่มี หลักฐานว่ามีภูมิแล้ว (อันได้แก่ เกิดก่อนปี 2523 เคยฉีดวัคซีนนี้ครบ 2 เข็มแล้ว เคยเป็นอีสุกอีใสแล้ว หรือตรวจเลือดพบว่ามีภูมิคุ้มกันแล้ว สมควรรับการฉีดวัคซีน ปกติฉีด 2 เข็มห่างกัน 4-8 สัปดาห์

หูดหงอนไก่ (Human papillomavirus - HPV) น่าอัศจรรย์ไหมครับที่วัคซีนนี้ช่วยป้องกันมะเร็งได้ เพราะไวรัสเอชพีวีเป็นสาเหตุของ มะเร็งปากมดลูก มะเร็งอวัยวะเพศ มะเร็งทวารหนัก มะเร็งช่องปาก และ หูดหงอนไก่บริเวณอวัยวะเพศ วัคซีนสามารถป้องกันเชื้อได้หลายสายพันธุ์ ซึ่งสัมพันธ์กับการก่อมะเร็ง และแนะนําให้ฉีดในชายและหญิงจนถึงอายุ 26 ปี ชุดวัคซีนมี 3 เข็ม ฉีดครบในระยะเวลา 6 เดือน

• เริม (Zoster, shingles) วัคซีนนี้ฉีดเข็มเดียว และผู้มีอายุเกิน 60 ปีควรได้รับการฉีดทุกคน วัคซีนสามารถป้องกันปอดบวมและการติดเชื้อในกระแสเลือดที่เกิดจากเชื้อนิวโมคอกคัส ควรฉีดให้ผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป ทุกคน และให้ในรายอายุน้อยแต่มีปัญหาสุขภาพบางประการไม่วาง โรคปอด โรคหัวใจ เบาหวาน และระบบภูมิต้านทานทํางานผิดปกติ

เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) วัคซีนป้องกันเชื้อเมนิงโกคอกคัส แนะนําให้ฉีดวัยรุ่นไปจนถึงวัยหนุ่มสาวอายุ 21 ปี และผู้ที่ต้อง เดินทางไปต่างประเทศ โดยเฉพาะถิ่นที่พบโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ

• ไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A) วัคซีนนี้อยู่ในชุดมาตรฐาน ของวัคซีนในเด็ก แปลกตรงที่ว่า พอเป็นผู้ใหญ่แล้ว คุณกลับไม่ได้รับวัคซีนนี้ แต่ถึงอย่างไรก็ควรฉีด โดยเฉพาะในกลุ่มที่เสี่ยงไวรัสตับอักเสบเอ ได้แก่เป็นชายรักชาย ผู้ประกอบอาหาร ต้องเดินทางไปประเทศด้อยพัฒนาวัคซีน ชุดละ 2 เข็ม

• ไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B) โรคร้ายกาจที่อาจทําให้ตับวาย ตับแข็ง มะเร็งตับ และเสียชีวิตได้ นับเป็นวัคซีนป้องกันมะเร็งอีกตัวหนึ่ง เด็กทุกคนต้องรับวัคซีนนี้ โดยเริ่มเข็มแรกหลังคลอดไม่นาน แต่ถ้าคุณไม่เคยได้รับวัคซีนนี้ ต้องระมัดระวังปกป้องตนเองไว้เสมอ

• หัด คางทูม และหัดเยอรมัน (Measles, mumps, rubella - MMR) เด็กทุกคนในสหรัฐอเมริกาจะได้รับวัคซีนนี้ 2 เข็มตามมาตรฐาน แต่มีผู้ใหญ่ไม่น้อยเคยฉีดไปแค่ครั้งเดียว ควรฉีดเข็ม 2 ในวัยเรียนมหาวิทยาลัย ทํางานเกี่ยวกับให้บริการสาธารณสุข หรือจะเดินทางไปต่างประเทศ โรคนี้ยังพบได้บ่อยในอีกหลายส่วนในโลก และนักท่องเที่ยวที่ติดเชื้อกลับมา ก็ทําให้เกิดการระบาดในสหรัฐอเมริกาเรื่อยมา

 เมื่อไปพบแพทย์ลองขอคําปรึกษาเรื่องวัคซีน หรือจะศึกษาจาก เวปไซต์ของ CDC ไว้ก่อน บันทึกข้อมูลว่าได้รับวัคซีนอะไรไปเมื่อใด เข็มที่เท่าใด ถ้าไม่มั่นใจ ก็รับการฉีดซ้ำไปเถอะครับ ไม่มีอันตรายอะไร

บทสรุปของหมอเบซเซอร์

ผู้ใหญ่ก็ยังต้องฉีดวัคซีนครับ มีวัคซีนตัวใหม่ ๆ ซึ่งควรฉีดเสมอ และวัคซีนที่ควรฉีดเมื่ออายุมากขึ้น หาโอกาสนํารายการวัคซีนที่อยู่ในบทนี้ไปปรึกษาคุณหมอของ คุณนะครับ การปล่อยปละละเลย ไม่ได้รับวัคซีนอย่างเหมาะสมอาจเกิดปัญหาใหญ่ตามมา ทั้งกับตัวคุณเองและคนรอบข้างได้

 หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง นายแพทย์ริชาร์ด เบซเซอร์  ได้โดยการซื้อหนังสือ “ความจริงจากหมอไขข้อกังขาปัญหาสุขภาพ”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่