ความรู้สุขภาพ

ผู้ใหญ่ยังต้องฉีดวัคซีนไหม?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
ผู้ใหญ่ยังต้องฉีดวัคซีนไหม?

หลายปีก่อนผมนําเรื่องราวบีบคันหัวใจของเคธี กับเครก แวน ทอร์น เฮาท์ มาบอกเล่าในรายการ Good Morning America พวกเขาพยายามมีลูกกันแต่ไม่สําเร็จสักที หลังจากเคธีแท้งไป 4 ครั้ง เธอก็ท้องสำเร็จ การตั้งครรภ์ก็ดําเนินไปอย่างราบรื่นดี หมอสูติให้เธอฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เคธีคลอดหนูน้อยเคลลี เกรซในวันคริสต์มาส ทั้งสองเรียกลูกว่า ทารกมหัศจรรย์ เวลาผ่านไปราว 2 สัปดาห์ ลูกเริ่มไอ หมอเด็กตรวจดูแล้วคิด ว่าไม่เป็นอะไรมาก แต่อาการไอไม่ทุเลา สองสามวันต่อมา ทั้งสองจึงพาลูกกลับมาหาหมออีก หนูน้อยหยุดหายใจและได้รับการช่วยฟื้นชีวิต แต่เธอก็อยู่ได้อีกไม่นาน เคลลี เกรซจากโลกนี้ไปเมื่ออายุได้ 38 วัน สาเหตุการตาย คือโรคไอกรน โรคซึ่งเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย และสามารถป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีน

เคธีไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่า มารดาตั้งครรภ์ที่ไม่เคยได้รับการฉีดวัคซีน ไอกรนมาก่อน ควรฉีดวัคซีนนี้ สารภูมิต้านทานต่อโรคซึ่งร่างกายสร้างขึ้น หลังได้วัคซีนสามารถส่งผ่านรกไปยังลูกในท้องและช่วยปกป้องลูกได้ใน ช่วง 4 เดือนแรกของชีวิต เราไม่มีทางรู้ว่าเคลลี เกรซ ได้รับเชื้อไอกรนมาจากไหน แต่ที่ทราบแน่ ๆ คือ เคธีไม่มีโอกาสได้ให้ภูมิต้านทานโรคนี้แก่ลูกของเธอ คนเราได้รับวัคซีนด้วยเหตุผล 2 ประการคือ หนึ่ง ปกป้อง ตัวเราเองจากการติดเชื้อ และสอง เพื่อปกป้องคนรอบตัวเราซึ่งปกป้องตัวเองไม่ได้ หลายคนเข้าใจว่า วัคซีนเป็นเรื่องของพวกเด็ก ๆ เท่านั้น ผู้ใหญ่ไม่เกี่ยว ยกเว้นพวกวัคซีนไข้หวัดใหญ่ โชคร้ายหน่อยครับเพราะเป็นความเข้าใจที่ผิด และผู้ที่เข้าใจผิดแบบนี้ก็ทําให้คนอื่นๆ ต้องพลอยเสี่ยงไปด้วย

เมื่อคุณอายุได้ 18 ปี หวังว่าคุณควรจะได้รับวัคซีนครบถ้วนตามที่คำแนะนําชุดวัคซีนสําหรับวัยเด็กบวกกับการฉีดกระตุ้น ซึ่งจะครอบคลุมโรคต่าง ๆ 16 โรค จํานวนครั้งที่ถูกฉีดอาจต่างกันไปบ้างในแต่ละบุคคลทั้งนี้ ขึ้นอยู่ว่าคุณอาจได้รับวัคซีนหลายชนิดรวมในเข็มเดียว ตารางวัคซีนทั้งหมดที่แนะนําให้ฉีดในวัยเด็ก สามารถศึกษาและดาวน์โหลดได้จากเว็บ เพจของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา ที่ www.cdc. gov/vaccines/schedules/downloads/child/0-18yrs-11X17fold-pr-pdf.

 คําแนะนําการฉีดวัคซีนสําหรับเด็กนั้น เด็กแทบทุกคนจะได้รับวัคซีน แบบเดียวกัน และเมื่อถึงวัยเข้าโรงเรียน ก็ต้องมีหลักฐานแสดงว่าได้วัคซีน ครบ แต่สําหรับผู้ใหญ่จะต่างไป วัคซีนที่ควรฉีดจะขึ้นกับช่วงอายุของคุณสภาพปัญหาสุขภาพที่มีอยู่แล้ว อาชีพและโอกาสในการสัมผัสเชื้อ วัคซีน 14 ชนิดที่แนะนําให้ผู้ใหญ่ฉีด มีน้อยคนที่ต้องฉีดทุกรายการ แต่ไม่มีใคร เลยที่ไม่สมควรฉีดแม้แต่อย่างเดียว

วัคซีนทั้ง 14 ชนิดได้แก่

ไข้หวัดใหญ่ (Influenza, flu) ใครก็ตามที่อายุเกิน 6 เดือน ควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ปีละครั้ง ฤทธิ์ในการต้านเชื้ออาจแตกต่างกันไป ตามสถิติเชื้อพบบ่อยในแต่ละปี นี่เป็นวิธีที่ดีที่สุดในปัจจุบันเพื่อลดโอกาส เป็นไข้หวัดใหญ่

บาดทะยัก คอตีบ และไอกรน (Tetanus, diphtheria, and pertussis) ผู้ใหญ่ส่วนมากจะทราบว่าต้องฉีดกระตุ้นบาดทะยักทุกสิบปี(ไม่ใช่ฉีดเฉพาะเวลาตะปูดํา) แต่ส่วนมากก็ไม่ทราบหรอกว่าควรฉีดก ไอกรนไปด้วย ขณะนี้ สถิติการป่วยด้วยโรคไอกรนค่อยๆ เพิ่มขึ้นทุก อาจจะเนื่องจากผู้ใหญ่และวัยรุ่นเดี๋ยวนี้ มีภูมิต้านทานลดลง วัคซีนบาดทะยัง ในปัจจุบันจะรวมมากับวัคซีนคอตีบอยู่แล้ว

• อีสุกอีใส (Varicella, chicken pox) ผู้ใหญ่ทุกคนที่ไม่มี หลักฐานว่ามีภูมิแล้ว (อันได้แก่ เกิดก่อนปี 2523 เคยฉีดวัคซีนนี้ครบ 2 เข็มแล้ว เคยเป็นอีสุกอีใสแล้ว หรือตรวจเลือดพบว่ามีภูมิคุ้มกันแล้ว สมควรรับการฉีดวัคซีน ปกติฉีด 2 เข็มห่างกัน 4-8 สัปดาห์

หูดหงอนไก่ (Human papillomavirus - HPV) น่าอัศจรรย์ไหมครับที่วัคซีนนี้ช่วยป้องกันมะเร็งได้ เพราะไวรัสเอชพีวีเป็นสาเหตุของ มะเร็งปากมดลูก มะเร็งอวัยวะเพศ มะเร็งทวารหนัก มะเร็งช่องปาก และ หูดหงอนไก่บริเวณอวัยวะเพศ วัคซีนสามารถป้องกันเชื้อได้หลายสายพันธุ์ ซึ่งสัมพันธ์กับการก่อมะเร็ง และแนะนําให้ฉีดในชายและหญิงจนถึงอายุ 26 ปี ชุดวัคซีนมี 3 เข็ม ฉีดครบในระยะเวลา 6 เดือน

• เริม (Zoster, shingles) วัคซีนนี้ฉีดเข็มเดียว และผู้มีอายุเกิน 60 ปีควรได้รับการฉีดทุกคน วัคซีนสามารถป้องกันปอดบวมและการติดเชื้อในกระแสเลือดที่เกิดจากเชื้อนิวโมคอกคัส ควรฉีดให้ผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป ทุกคน และให้ในรายอายุน้อยแต่มีปัญหาสุขภาพบางประการไม่วาง โรคปอด โรคหัวใจ เบาหวาน และระบบภูมิต้านทานทํางานผิดปกติ

เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) วัคซีนป้องกันเชื้อเมนิงโกคอกคัส แนะนําให้ฉีดวัยรุ่นไปจนถึงวัยหนุ่มสาวอายุ 21 ปี และผู้ที่ต้อง เดินทางไปต่างประเทศ โดยเฉพาะถิ่นที่พบโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ

• ไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A) วัคซีนนี้อยู่ในชุดมาตรฐาน ของวัคซีนในเด็ก แปลกตรงที่ว่า พอเป็นผู้ใหญ่แล้ว คุณกลับไม่ได้รับวัคซีนนี้ แต่ถึงอย่างไรก็ควรฉีด โดยเฉพาะในกลุ่มที่เสี่ยงไวรัสตับอักเสบเอ ได้แก่เป็นชายรักชาย ผู้ประกอบอาหาร ต้องเดินทางไปประเทศด้อยพัฒนาวัคซีน ชุดละ 2 เข็ม

• ไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B) โรคร้ายกาจที่อาจทําให้ตับวาย ตับแข็ง มะเร็งตับ และเสียชีวิตได้ นับเป็นวัคซีนป้องกันมะเร็งอีกตัวหนึ่ง เด็กทุกคนต้องรับวัคซีนนี้ โดยเริ่มเข็มแรกหลังคลอดไม่นาน แต่ถ้าคุณไม่เคยได้รับวัคซีนนี้ ต้องระมัดระวังปกป้องตนเองไว้เสมอ

• หัด คางทูม และหัดเยอรมัน (Measles, mumps, rubella - MMR) เด็กทุกคนในสหรัฐอเมริกาจะได้รับวัคซีนนี้ 2 เข็มตามมาตรฐาน แต่มีผู้ใหญ่ไม่น้อยเคยฉีดไปแค่ครั้งเดียว ควรฉีดเข็ม 2 ในวัยเรียนมหาวิทยาลัย ทํางานเกี่ยวกับให้บริการสาธารณสุข หรือจะเดินทางไปต่างประเทศ โรคนี้ยังพบได้บ่อยในอีกหลายส่วนในโลก และนักท่องเที่ยวที่ติดเชื้อกลับมา ก็ทําให้เกิดการระบาดในสหรัฐอเมริกาเรื่อยมา

 เมื่อไปพบแพทย์ลองขอคําปรึกษาเรื่องวัคซีน หรือจะศึกษาจาก เวปไซต์ของ CDC ไว้ก่อน บันทึกข้อมูลว่าได้รับวัคซีนอะไรไปเมื่อใด เข็มที่เท่าใด ถ้าไม่มั่นใจ ก็รับการฉีดซ้ำไปเถอะครับ ไม่มีอันตรายอะไร

บทสรุปของหมอเบซเซอร์

ผู้ใหญ่ก็ยังต้องฉีดวัคซีนครับ มีวัคซีนตัวใหม่ ๆ ซึ่งควรฉีดเสมอ และวัคซีนที่ควรฉีดเมื่ออายุมากขึ้น หาโอกาสนํารายการวัคซีนที่อยู่ในบทนี้ไปปรึกษาคุณหมอของ คุณนะครับ การปล่อยปละละเลย ไม่ได้รับวัคซีนอย่างเหมาะสมอาจเกิดปัญหาใหญ่ตามมา ทั้งกับตัวคุณเองและคนรอบข้างได้

 หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง นายแพทย์ริชาร์ด เบซเซอร์  ได้โดยการซื้อหนังสือ “ความจริงจากหมอไขข้อกังขาปัญหาสุขภาพ”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่