Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
พญ. คัคนานต์ เทียนชัย
ความรู้สุขภาพ

ดีท็อกซ์ ทำเพื่ออะไร มีผลดีและผลเสียแค่ไหน?

ดีท็อกซ์ด้วยตัวเองทำอย่างไร อันตรายไหม เปรียบเทียบข้อดีข้อเสีย และข้อควรระวังที่ควรรู้
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 16 ม.ค. 2020 รีวิวเมื่อวันที่ 16 ม.ค. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 2,320,877 คน

ดีท็อกซ์ ทำเพื่ออะไร มีผลดีและผลเสียแค่ไหน?

ปกติร่างกายจะมีการขับถ่ายและกำจัดของเสียตามธรรมชาติ แต่ในบางครั้ง ร่างกายอาจได้รับสารพิษมากเกินไป หรือมีของเสียคั่งค้าง และกำจัดได้ไม่หมด จนกลายเป็นผลเสียต่อร่างกายได้ ผู้คนในปัจจุบันหันมาสนใจดูแลสุขภาพ จึงเริ่มมีการใช้กรรมวิธีกำจัดสารพิษในร่างกายที่เรียกว่า “ดีท็อกซ์” มากขึ้น

มีหลายคนเชื่อว่า การดีท็อกซ์ จะทำให้สิ่งไม่พึงประสงค์ที่คั่งค้างอยู่ถูกชะล้างออกไป ช่วยฟื้นฟูร่างกาย และขจัดโรคภัยต่างๆ ได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว การดีท็อกซ์มีข้อควรระวังที่ต้องศึกษาก่อนทำด้วย

การดีท็อกซ์ หรือ Detox มาจากคำว่า Detoxification ซึ่งแปลว่า การขจัดสารพิษ และสิ่งแปลกปลอมออกไปจากร่างกาย โดยใช้ระยะเวลาสั้นๆ เนื่องจากสารที่รับเข้าไปหลายอย่าง อาจเกิดการสะสม และทำปฏิกิริยากับสารอื่นๆ ภายในร่างกาย ทำให้เกิดผลเสียได้

ปัจจุบัน การขจัดสารพิษด้วยการดีท็อกซ์ถือเป็นแพทย์ทางเลือกอย่างหนึ่ง ซึ่งมีวิธีหรือสูตรที่หลากหลายกันไปในแต่ละพื้นที่

ประเภทของการดีท็อกซ์

1. การดีท็อกซ์โดยการกิน

ใช้การกินอาหารที่สดใหม่จากธรรมชาติ โดยปรุงจากวัตถุดิบที่มีคุณค่าทางอาหารสูง ไม่มีสารเคมี หรือสารพิษตกค้าง ไม่ผ่านกรรมวิธีการขัดสี หรือหมักดอง เช่น ผักผลไม้ออร์แกนิกสดใหม่ ข้าว และเมล็ดพืชไม่ขัดสี 

วิธีนี้จะช่วยกระตุ้นการเผาผลาญและระบบขับถ่าย ให้เร่งนำสารตกค้างที่ไม่ดีออกมา และรับสารอาหารที่ดีเข้าไปทดแทน

2. การดีท็อกซ์โดยการสวนลำไส้

การดีท็อกซ์ด้วยวิธีนี้นิยมทำกันมากขึ้น เพราะเชื่อว่าเป็นการนำของเสียที่ตกค้างในลำไส้ออกมาอย่างรวดเร็ว และทำให้ลำไส้สะอาด นอกจากนี้ยังช่วยกระตุ้นระบบขับถ่าย ป้องกันท้องผูกได้ 

วิธีนี้จะต้องทำโดยผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น โดยต้องใช้อุปกรณ์เฉพาะสอดเข้าไปทางรูทวาร จากนั้นฉีดน้ำหรือสารบางอย่างเข้าไปเพื่อทำความสะอาดลำไส้ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูงเช่นกัน

3. การดีท็อกซ์โดยการอดอาหาร

การอดอาหารเป็นการเลียนแบบพฤติกรรมการจำศีลของสัตว์ วิธีนี้จะช่วยพักระบบการย่อยอาหาร ลดการสะสมของเสียในลำไส้ 

การอดอาหารอาจใช้ระยะเวลา 1-2 วัน โดยจะดื่มน้ำเปล่าและน้ำผักผลไม้ทดแทน เพื่อกระตุ้นการขับถ่ายของเสียออกมา

ข้อดีของการดีท็อกซ์

  • ช่วยกำจัดของเสียและสารพิษที่คั่งค้างภายในลำไส้
  • ช่วยปรับสมดุลร่างกาย ฟื้นฟูระบบต่างๆ
  • กระตุ้นการขับถ่าย แก้อาการท้องผูก
  • กระตุ้นระบบเผาผลาญ ลดการสะสมของไขมัน เชื่อว่าช่วยให้รูปร่างดีขึ้นด้วย
  • ช่วยให้ผิวพรรณสดใส เปล่งปลั่งขึ้น
  • ทำให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่า

ข้อเสียของการดีท็อกซ์

  • ทำให้ร่างกายเสียน้ำและแร่ธาตุอย่างมากในคราวเดียว โดยเฉพาะการดีท็อกซ์โดยการสวนลำไส้ อาจทำให้ความดันโลหิตลดต่ำลง จนถึงขั้นช็อกและเสียชีวิตได้
  • การดีท็อกซ์โดยการสวนลำไส้ เสี่ยงต่อการติดเชื้อจากอุปกรณ์ที่สอดเข้าไป อีกทั้งอาจเกิดบาดแผลในรูทวารได้อีกด้วย
  • การดีท็อกซ์ลำไส้ เป็นการทำลายแบคทีเรียประจำถิ่นที่มีประโยชน์ ซึ่งจะช่วยย่อยอาหารบางประเภท สร้างสารที่จำเป็น และช่วยเพิ่มภูมิต้านทานให้กับร่างกาย
  • การดีท็อกซ์โดยการอดอาหาร เสี่ยงต่อการได้รับพลังงานและสารอาหารไม่เพียงพอ อาจทำให้หน้ามืด อ่อนเพลีย หมดแรง และหมดสติได้
  • ทำให้ระบบขับถ่ายแปรปรวน และไม่สามารถทำงานได้เองตามปกติ ต้องพึ่งพาการดีท็อกซ์อยู่เสมอ

การดีท็อกซ์ด้วยน้ำกาแฟ

การดีท็อกซ์ด้วยน้ำกาแฟ เป็นหนึ่งในวิธีการดีท็อกซ์โดยการสวนลำไส้ที่ได้รับการนิยม และสามารถทำเองได้ที่บ้าน โดยข้อดีของน้ำกาแฟคือ จะมีคาเฟอีนที่เข้าไปช่วยเร่งการผลิตน้ำดี และทำให้ท่อน้ำดีขยายตัว ส่งผลให้สารพิษถูกกำจัดออกมาได้ง่ายขึ้นนั่นเอง

อุปกรณ์การดีท็อกซ์ด้วยน้ำกาแฟ

  • กาแฟสำหรับดีท็อกซ์โดยเฉพาะ
  • เจลว่านหางจระเข้
  • อุปกรณ์ดีท็อกซ์ ประกอบด้วยขวดสำหรับใส่น้ำกาแฟ และสายสวน

วิธีการดีท็อกซ์ด้วยน้ำกาแฟ

  • ต้มน้ำกาแฟประมาณ 1-2 ช้อนชา ต่อน้ำ 1 ลิตร หรือทำเป็นหัวเชื้อแล้วไปผสมกับน้ำสะอาดก็ได้
  • เมื่อน้ำกาแฟที่เตรียมไว้เย็นแล้ว ให้ใส่ลงไปในขวดสำหรับดีท็อกซ์
  • ทาเจลว่านห่างจระเข้บริเวณสายสวน และรูทวาร
  • ไล่อากาศออกจากสายสวน ก่อนที่จะใส่เข้าไปในรูทวาร
  • ค่อยๆ ปล่อยน้ำไปเรื่อยๆ (สายสวนจะมีวาลว์ปิดเปิดอยู่) พอน้ำเข้าไปต่อไม่ได้ หรือมีอากาศดันออกมา ให้กลั้นไว้ประมาณ 5-12 นาที หลังจากนั้นก็ไปขับถ่ายให้เรียบ และหันกลับมาทำใหม่จนกว่าน้ำกาแฟจะหมด
  • ความถี่ในการทำที่แนะนำคือ 1 เดือนต่อครั้ง หรือมากที่สุดคือ อาทิตย์ละ 1 ครั้ง

ข้อควรระวังในการดีท็อกซ์

ควรปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจทำ และไม่ควรทำบ่อยเกินไป ผู้ที่จะทำควรมีอายุ 18 ปีขึ้นไป ผู้สูงอายุหรือมีปัญหาสุขภาพบางอย่างอาจทำได้ โดยมีการปรับการดีท็อกซ์ให้เหมาะสมโดยแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ 

ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงต่อไปนี้ไม่ควรทำดีท็อกซ์

  • เด็ก และสตรีมีครรภ์
  • เป็นลำไส้อักเสบ เป็นมะเร็งลำไส้ 
  • มีความดันโลหิตสูงหรือต่ำผิดปกติ
  • มีภาวะไตวาย หรือภาวะเกลือแร่ในร่างกายผิดปกติ 
  • มีภาวะเสี่ยงในช่องท้อง เช่น ไส้เลื่อน มีภาวะลำไส้อุดตัน มีเลือดออกทางทวารหนัก เพิ่งผ่าตัดช่องท้องไม่เกิน 6 สัปดาห์ เคยผ่าตัดลำไส้ใหญ่และเปิดลำไส้ออกทางหน้าท้อง
  • มีภาวะเสี่ยงเกี่ยวกับระบบหมุนเวียนเลือด เช่น มีประวัติหัวใจล้มเหลว เป็นโรคหัวใจขาดเลือด มีภาวะเส้นเลือดโป่งพอง มีภาวะเลือดจากรุนแรง


ที่มาของข้อมูล

รองศาสตราจารย์นายแพทย์สถาพร มานัสสถิตย์, การทำดีท็อกซ์ดีจริงหรือ (https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=129), 6 ตุลาคม 2553

Michael F. Picco, Is colon cleansing a good way to eliminate toxins from your body? (https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/consumer-health/expert-answers/colon-cleansing/faq-20058435), 26 April 2018


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป