Doctor men
เขียนโดย
ทีมสัตวแพทย์ HD
สุขภาพ

หินปูนจ๋า อย่ามาหาฟันหมาเลย

เป็นสุนัขก็ควรขูดหินปูน เพื่อรักษาความสะอาด แต่กรรมวิธีขูดหินปูนสุนัขลำบากกว่าคน เช่น จะต้องมีการวางยาสลบ มีวิธีใดไหมที่จะป้องกันคราบหินปูนในสุนัขได้ หาคำตอบที่นี่
เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ: 14 พ.ย. 2019 อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
หินปูนจ๋า อย่ามาหาฟันหมาเลย

สุนัขเป็นสัตว์ที่กินทั้งพืชและสัตว์ เมื่อมีวิวัฒนาการกลายมาเป็นสัตว์เลี้ยงอยู่กับคนก็ได้รับอาหารคล้ายคน รวมถึงได้รับการเลี้ยงและดูแลสุขภาพจนอายุยืนยาวขึ้น เราจึงมักสังเกตได้ว่าสุนัขมีหินปูนเกาะตามฟันซี่ต่างๆ เมื่อสุนัขมีหินปูน เจ้าของควรทำอย่างไร ต้องพาไปขูดหินปูนหรือไม่ อ่านได้จากบทความนี้

หินปูนคืออะไร?

หินปูน หรือเรียกอีกชื่อว่า “หินน้ำลาย” เกิดจากคราบจุลินทรีย์หรือคราบพลาก (Plaque) ซึ่งเป็นชั้นฟิล์มบางๆ เกาะอยู่บนผิวฟัน เมื่อสะสมไปนานๆ ประกอบกับแร่ธาตุที่มีอยู่ในน้ำลาย ก็จะกลายเป็นคราบหินปูนแข็งๆ สีเหลืองหรือน้ำตาลเกาะแน่นที่ผิวฟันในที่สุด

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสุขภาพประจำปีทุกช่วงวัย

🩺 จูงมือกันไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคร้ายต่างๆ กันดีกว่า หากตรวจพบเร็ว ก็รักษาหายเร็ว

Healthcheckupinternal ad

วิธีเดียวที่จะนำหินปูนหรือหินน้ำลายออกได้ คือการพาสุนัขไปพบสัตวแพทย์ เพื่อทำการขูดหินปูน

จำเป็นแค่ไหนที่ต้องพาสุนัขไปขูดหินปูน?

ฟันสุนัขก็มีการสะสมคราบพลากและกลายเป็นหินปูนเกาะฟัน เนื่องจากการกินอาหารทุกวัน การให้อาหารคนแก่สุนัขก็มีส่วนทำให้เกิดหินปูนเร็วขึ้น เมื่อหินปูนมีการสะสมก่อตัวหนาขึ้นเรื่อยๆ จะลามเข้าไปในร่องเหงือก โดยเกาะแน่นบริเวณคอฟันที่อยู่ในร่องเหงือก

หินปูนและแบคทีเรียจะทำให้เหงือกอักเสบ บวมแดง เจ็บปวด สุนัขอาจมีอาการน้ำลายไหล เบื่ออาหาร กินลดลง บางตัวอาจแสดงอาการอยากอาหาร แต่กินไม่ได้ น้ำหนักตัวลดลง ถ้าโชคร้ายอาจมีการติดเชื้อลามไปที่ลิ้นหัวใจซึ่งเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

สุนัขอายุเท่าไรจึงเริ่มพาไปขูดหินปูนได้?

ไม่มีเกณฑ์ที่แน่ชัดว่าจะต้องเริ่มขูดหินปูนสุนัขที่อายุเท่าไร แต่สัตวแพทย์แนะนำว่าให้พาสุนัขมาตรวจสุขภาพฟันตั้งแต่อายุ 6 เดือนขึ้นไป เพื่อดูการเรียงตัวของฟัน บางตัวอาจมีปัญหาฟันน้ำนมไม่หลุด ทำให้เกิดฟันซ้อนเช่นเดียวกับคน

ปัญหาช่องปากอื่นๆ ของสุนัข เช่น เหงือกอักเสบ ฟันไม่สบกัน ปัญหาเหล่านี้มักเกี่ยวข้องการกับสะสมหินปูน สัตวแพทย์จะเป็นผู้ประเมินเองว่าสุนัขตัวนั้นมีหินปูนสะสมจนจำเป็นต้องขูดหินปูนหรือยัง แนะนำให้พาสุนัขไปตรวจสุขภาพช่องปากทุกๆ 6 เดือน

ขั้นตอนการขูดหินปูนสุนัข

การขูดหินปูนในสุนัขมีขั้นตอนดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสุขภาพประจำปีทุกช่วงวัย

🩺 จูงมือกันไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคร้ายต่างๆ กันดีกว่า หากตรวจพบเร็ว ก็รักษาหายเร็ว

Healthcheckupinternal ad
  1. เจ้าของพาสุนัขไปตรวจสุขภาพช่องปากกับสัตวแพทย์ เพื่อประเมินว่ามีความจำเป็นต้องขูดหินปูนหรือไม่
  2. หากสัตวแพทย์ประเมินว่าจำเป็นต้องขูดหินปูน ก็จะทำการตรวจสุขภาพทั่วไป จากนั้นจะดำเนินการตรวจเลือดเพื่อประเมินว่าสุนัขสุขภาพดีพอที่จะวางยาสลบได้หรือไม่
  3. เมื่อผลเลือดผ่าน สัตวแพทย์จะให้งดน้ำและอาหารแก่สุนัขอย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนทำการวางยาสลบ
  4. เมื่อสุนัขสลบแล้วจะสอดท่อช่วยหายใจ ทำการขูดหินปูนด้วยเครื่องขูดหินปูนคลื่นความถี่สูง หากมีฟันซี่ไหนผุหรือโยก อาจพิจารณาอุดฟันหรือถอนฟันซี่นั้น
  5. เมื่อขูดหินปูนเสร็จแล้ว สัตวแพทย์จะทำการตรวจช่องปากเพื่อดูความเรียบร้อยว่ายังมีจุดไหนที่หินปูนยังไม่เกลี้ยงบ้าง ขั้นตอนสุดท้ายคือการขัดฟันด้วยผงขัดฟันเพื่อให้ผิวฟันเรียบลื่น หลังจากนั้นตรวจร่างกายรอสุนัขฟื้นจากยาสลบ แล้วจึงให้กลับบ้านได้

    กรณีที่เหงือกอักเสบมากๆ สัตวแพทย์อาจจ่ายยาปฏิชีวนะให้กลับไปป้อนที่บ้านด้วย

การขูดหินปูนสุนัขโดยไม่วางยา ดีจริงหรือ?

ปัจจุบันมีการโฆษณาแอบอ้างว่าสามารถขูดหินปูนสุนัขได้ ไม่ต้องวางยา โดยผู้ทำหัตถการ ไม่ใช่สัตวแพทย์ แล้วอ้างว่าช่วยลดความเสี่ยงการเสียชีวิตจากการวางยาได้

ในความเป็นจริง การวางยาสลบไม่ได้น่ากลัวอะไร แม้จะมีความเสี่ยง แต่สัตวแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย รวมถึงตรวจเลือดเพื่อประเมินสุขภาพของสุนัขก่อนวางยาสลบทุกครั้ง และสัตวแพทย์จะคำนวณยาตามน้ำหนักตัวสัตว์อย่างละเอียด ใช้ความระมัดระวังขณะการวางยา และคอยประเมินสภาพสัตว์ตลอดเวลา ในขณะที่สัตว์อยู่ในภาวะสลบ ดังนั้นเจ้าของสุนัขจึงวางใจได้

ในทางกลับกัน การขูดหินปูนสุนัขโดยไม่วางยานั้นมีข้อเสียมากกว่าข้อดีเสีย เพราะสุนัขไม่เหมือนคนที่จะสามารถอ้าปากค้างไว้ เอียงหน้าไปทางซ้ายขวาตามหมอบอกเพื่อให้ทำการขูดหินปูนได้ถนัด

การขูดหินปูนในขณะสุนัขมีสติตามปกติจึงเป็นเรื่องยากที่จะขูดได้อย่างหมดจด อีกทั้งโครงสร้างฟันของสุนัขแตกต่างจากของคน ฟันสุนัขมีรูปทรงหลายเหลี่ยม มีมุมและซอกฟันมากกว่าของคน การขูดหินปูนในสุนัขจึงต้องใช้เวลาและความละเอียดมากกว่า

การขูดหินปูนสุนัขโดยไม่วางยาสลบมักเป็นการใช้เครื่องมือแบบออกแรงขูดเอง ซึ่งมีข้อเสียดังต่อไปนี้

  • กำจัดหินปูนออกได้ไม่หมด เหลือเป็นพื้นผิวขรุขระบนผิวฟัน ทำให้คราบพลากเกาะฟันมากขึ้น และหินปูนกลับมาใหม่อย่างรวดเร็ว
  • ไม่สามารถขูดลึกไปถึงหินปูนที่เกาะอยู่ในซอกฟันใต้เหงือกอีกด้วย ซึ่งหินปูนที่อยู่ใต้เหงือกจะทำให้เกิดโรคเหงือกอักเสบตามมา หากอักเสบมากๆ อาจติดเชื้อไปยังลิ้นหัวใจได้ เป็นอันตรายถึงชีวิตเลยทีเดียว

นอกจากนี้การรับจ้างขูดหินปูนโดยผู้ที่ไม่ใช่สัตวแพทย์ยังถือเป็นการกระทำผิดกฎหมายตาม พ.ร.บ. สถานพยาบาลสัตว์ พ.ศ. 2533 มาตรา 7, 8 วรรค 2/3/5 และ พ.ร.บ. วิชาชีพการสัตวแพทย์ พ.ศ. 2545 มาตรา 29 ซึ่งมีบทลงโทษตามกฎหมายอีกด้วย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสุขภาพประจำปีทุกช่วงวัย

🩺 จูงมือกันไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคร้ายต่างๆ กันดีกว่า หากตรวจพบเร็ว ก็รักษาหายเร็ว

Healthcheckupinternal ad

ค่าใช้จ่ายในการขูดหินปูนสุนัขอยู่ที่เท่าไร?

ค่าใช้จ่ายในการขูดหินปูนสุนัขจะแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ

  1. ค่าตรวจสุขภาพทั่วไปและค่าตรวจเลือด ซึ่งจะแตกต่างกันไปตามแต่ละสถานพยาบาล ขึ้นกับว่าต้องการค่าเลือดละเอียดมากน้อยแค่ไหน หากตรวจละเอียดมากก็มีค่าใช้จ่ายสูงขึ้น
  2. ค่าวางยาสลบขูดหินปูน ค่าใช้จ่ายส่วนนี้จะเกี่ยวข้องกับค่าใช้จ่ายส่วนแรกด้วย หากหินปูนมีปริมาณมากหรือมีเหงือกอักเสบร่วมด้วย ก็จะทำให้ค่าขูดหินปูนแพงขึ้น เพราะทำหัตถการได้ลำบากขึ้น นอกจากนี้ราคาค่าใช้จ่ายในการขูดหินปูนยังขึ้นกับอายุและน้ำหนักตัวของสุนัขอีกด้วย เนื่องจากต้องคำนวณตามราคายาที่คิดตามน้ำหนักตัวของสุนัข

หากเจ้าของมีความต้องการจะขูดหินปูน สามารถสอบถามค่าใช้จ่ายกับสถานพยาบาลสัตว์ใกล้บ้านก่อนได้ และอาจพาสุนัขไปให้สัตวแพทย์ตรวจร่างกายเพื่อประเมินค่ารักษาก่อนตัดสินใจ

วิธีการป้องกันการเกิดหินปูน

การปฏิบัติดังต่อไปนี้สามารถป้องกันการเกิดหินปูนในสุนัขได้

  • หลีกเลี่ยงการให้อาหารคนแก่สุนัขเพราะอาหารคนมักมีลักษณะอ่อนนุ่ม มีสารปรุงแต่ง มีเนื้อสัมผัสที่ง่ายต่อการติดตามซอกฟันสุนัข
  • ให้อาหารเม็ดเป็นหลักเพื่อช่วยให้มีการเสียดสีกับฟัน ลดการสะสมคราบพลักซ์ หากให้อาหารเปียกจะเกิดการสะสมหินปูนได้ง่ายกว่าการให้อาหารเม็ด
  • การใช้ผลิตภัณฑ์ป้องกันการเกิดคราบหินปูน เช่น น้ำยาผสมน้ำดื่ม ขนมสำหรับให้สุนัขกัดแทะ บางยี่ห้ออาจจะผสมสารป้องกันการสะสมคราบหินปูนลงด้วย
  • วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันการเกิดคราบหินปูนคือการหมั่นแปรงฟันให้สุนัขทุกวันด้วยยาสีฟันที่ผลิตสำหรับสัตว์โดยเฉพาะ แปรงฟันวันละ 1-2 ครั้งหลังอาหาร

2 การอ้างอิง
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ, ทำไมเข้าใกล้ปากหมาชั้นแล้วมีกลิ่นตุๆ (http://www.thonglorpet.com/diary/ทำไมเข้าใกล้ปากหมาชั้นแล้วมีกลิ่นตุๆ), 15 สิงหาคม 2562.
ธีรภาพ มุสิกานนท์, สงสัยจัง การขูดหินปูนในสุนัขทำไมต้องวางยาสลบ (https://www.dogilike.com/content/vettalk/7644/) , 21 มีนาคม 2562.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามสัตวแพทย์

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปหรือวีดีโอของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป