Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
พญ. ธวัลรัตน์ ปานแดง
ความรู้สุขภาพ

ปากแหว่งเพดานโหว่ (Cleft Palate and Lip)

อาการปากแหว่งเพดานโหว่เป็นอย่างไร ผู้ป่วยจะมีอาการอย่างไรบ้าง เกิดขึ้นได้จากสาเหตุใด รักษาได้ด้วยวิธีการใดบ้าง?
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,254,072 คน

​ปากแหว่ง (Cleft Lip) คือภาวะที่มีรอยแยกตัวหรือรูเปิดที่บริเวณริมฝีปาก ซึ่งรูเปิดนั้นอาจมีขนาดเล็กหรือขนาดใหญ่ยาวตั้งแต่ริมฝีปากบนไปจนถึงจมูก

เพดานโหว่ (Cleft Palate) คือภาวะที่เพดานปากไม่ปิดอย่างเหมาะสมระหว่างช่วงการพัฒนาการของทารกในครรภ์ โดยเพดานปากประกอบด้วยสองส่วนซึ่งสามารถเกิดรูโหว่ขึ้นได้ทั้ง 2 ส่วน ได้แก่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
จัดฟันใสกับ Zenyum, Invisalign, Clear Aligner เริ่มที่ 3,250 บาท เท่านั้น 🔥

ด่วน! ถึงวันที่ 12 ต.ค. นี้เท่านั้น 🦷เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอหมอฟันนาน

%e0%b8%88%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%9f%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b9%83%e0%b8%aainternal ad
  1. เพดานแข็ง (Hard Palate) : ส่วนที่รองรับด้วยกระดูกซึ่งอยู่ด้านหน้าของเพดานปาก มีลักษณะแข็ง
  2. เพดานอ่อน (Soft Palate) : ส่วนด้านหลังประกอบด้วยเนื้อเยื่อนิ่มๆ ที่สามารถขยับได้

ปากแหว่งเพดานโหว่ เรียกอีกอย่างว่า ความผิดปกติของช่องปากและใบหน้า (Orofacial Defects) ซึ่งเป็นความผิดปกติแต่กำเนิด จากข้อมูลในประเทศสหรัฐอเมริกาพบเด็กแรกเกิดเป็นปากแหว่งเพดานโหว่มากกว่า 7,000 คนต่อปี

อาการของปากแหว่งเพดานโหว่

ผู้ป่วยปากแหว่งส่วนใหญ่จะมีรอยแยกเป็นรูที่ริมฝีปากซึ่งเป็นอาการบ่งบอกความผิดปกติที่เห็นได้ชัด เมื่อทารกดื่มนม จะเห็นได้ว่านมอาจไหลออกมาจากจมูกทารก เนื่องจากผนังกั้นระหว่างปากและจมูกไม่สมบูรณ์ และเด็กมักมีความผิดปกติเกี่ยวกับฟัน เช่น ฟันหาย หรือฟันเกิน

ผู้ป่วยที่เป็นเพดานโหว่จะเกิดการติดเชื้อที่หูชั้นกลางและปัญหาที่ท่อหู (Eustachian Tubes) บ่อยครั้ง เนื่องจากมักจะมีกล้ามเนื้อเปิดปิดระหว่างทางระบายหูชั้นกลางกับจมูกผิดปกติ 

ท่อหูนี้จะช่วยระบายของเหลวออกจากหูและมีหน้าที่ช่วยปรับความดันระหว่างเยื่อแก้วหูทั้งสองฝั่งเท่ากัน ซึ่งถ้าเด็กมีการติดเชื้อที่หูจนท่อหูมีปัญหา จะไม่สามารถระบายของเหลวได้อย่างเหมาะสม อาจทำให้สูญเสียการได้ยินได้

เด็กที่ป่วยเป็นโรคนี้อาจมีปัญหาเกี่ยวกับการพูด ซึ่งมักพบในเด็กที่เป็นเพดานโหว่มากกว่าเด็กที่เป็นปากแหว่ง โดยปัญหาด้านการพูดเกิดจากรูโหว่ที่เกิดขึ้น ทำให้มีลมจากจมูกปนออกมากับเสียงพูด และมักพบปัญหาการสบฟัน

สาเหตุของปากแหว่งเพดานโหว่

ยังไม่ทราบสาเหตุของปากแหว่งเพดานโหว่ที่แน่ชัด แต่แพทย์เชื่อว่าความผิดปกตินี้เกิดขึ้นทั้งจากปัจจัยทางพันธุกรรมและปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ปัจจัยทางพันธุกรรมจะเกี่ยวข้องกับการพัฒนาของช่องโหว่ที่เกิดขึ้นได้ โดยอาจมีการถ่ายทอดยีนผิดปกติทำให้เกิดปากแหว่งเพดานโหว่มาจากพ่อหรือแม่ หรือทั้งพ่อและแม่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
จัดฟันใสกับ Zenyum, Invisalign, Clear Aligner เริ่มที่ 3,250 บาท เท่านั้น 🔥

ด่วน! ถึงวันที่ 12 ต.ค. นี้เท่านั้น 🦷เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอหมอฟันนาน

%e0%b8%88%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%9f%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b9%83%e0%b8%aainternal ad

และยังมีปัจจัยอื่นๆ ของมารดาที่กำลังตั้งครรภ์ ที่เพิ่มโอกาสให้ทารกเป็นปากแหว่งเพดานโหว่ ได้แก่

  • การสูบบุหรี่ขณะตั้งครรภ์
  • การดื่มแอลกอฮอล์ขณะตั้งครรภ์
  • การใช้สารเสพติดขณะตั้งครรภ์
  • การป่วยเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์
  • การได้รับวิตามินไม่เพียงพอขณะตั้งครรภ์ เช่น กรดโฟลิก (Folic Acid)

ปากแหว่งเพดานโหว่อาจเป็นความผิดปกติเพียงอย่างเดียวในทารก หรือเป็นส่วนหนึ่งของความผิดปกติที่เกิดจากสาเหตุทางพันธุกรรมก็ได้

การวินิจฉัยปากแหว่งเพดานโหว่

มีความเป็นไปได้ที่จะตรวจเจอความผิดปกติของทารกที่มีอาการปากแหว่งเพดานโหว่ตั้งแต่ตอนที่ทารกอยู่ในครรภ์ โดยการใช้เครื่องอัลตราซาวด์ (Ultrasound)

หากแพทย์ตรวจพบว่าทารกมีปัญหาปากแหว่งเพดานโหว่ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ แพทย์อาจเจาะเอาน้ำคร่ำ (Amniotic Fluid) ที่อยู่รอบๆ ตัวทารกออกมาตรวจหาความผิดปกติทางพันธุกรรมที่อาจเกิดขึ้น เช่น กลุ่มอาการ Van Der Woude Syndrome เป็นต้น

การรักษาปากแหว่งเพดานโหว่

การรักษาเด็กที่มีอาการปากแหว่งเพดานโหว่จะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค ผู้ป่วยบางรายอาจได้รับการผ่าตัดหลายครั้ง เพื่อปิดรูเปิดและปรับแก้ไขโครงสร้างบนใบหน้า การผ่าตัดเพื่อแก้ไขอาการปากแหว่งเพดานโหว่มักจะทำกันในช่วงอายุ 1 ปีแรก แต่ก็อาจมีการศัลยกรรมตกแต่งเพิ่มเติมในช่วงวัยรุ่นอยู่บ้าง โดยมีรายละเอียดดังนี้

  • ปากแหว่ง: แพทย์ทำการผ่าตัดรักษาเด็กที่มีอาการปากแหว่งในช่วงอายุระหว่าง 3 เดือน-1 ปี และมีน้ำหนักตัวมากกว่า 5 กิโลกรัม หากรูโหว่นั้นมีขนาดใหญ่ แพทย์อาจมีการเย็บริมฝีปากระหว่างรูโหว่นั้นเข้าไว้ติดกันชั่วคราว จนกว่าศัลยแพทย์จะดำเนินการผ่าตัดแก้ไข ระหว่างการผ่าตัดเด็กจะถูกให้ยาสลบและศัลยแพทย์จะใช้เนื้อเยื่อและผิวหนังของริมฝีปากด้านข้างรูโหว่นั้นเพื่อแก้ไขให้ริมฝีปากกว้างขึ้นและซ่อมแซมปิดรูโหว่นั้น
  • เพดานโหว่: แพทย์จะทำการผ่าตัดแก้ไขเพดานโหว่ ขณะที่เด็กมีอายุระหว่าง 10-18 เดือน ระหว่างการผ่าตัด แพทย์จะผ่าตัดให้กล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อทั้ง 2 ข้างเพดานปากเชื่อมติดเข้าหากัน

ที่มาของข้อมูล

Carmella Wint, Cleft Palate and Lip (https://www.healthline.com/health/cleft-lip-and-palate), 26 January 2016.

รศ. นพ. นนท์ โรจน์วชิรนนท์, โรคปากแหว่งเพดานโหว่ (https://chulalongkornhospital.go.th/kcmh/โรคปากแหว่งเพดานโหว่/), 6 มิถุนายน 2562

ปากแหว่ง เพดานโหว่ (https://th.yanhee.net/หัตถการ/ปากแหว่ง-เพดานโหว่/)


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป