เลิกบุหรี่

บุหรี่ช่วยคลายเครียดได้จริงหรือ ?


Cigarette m

บุหรี่ช่วยคลายเครียดได้จริงหรือ ?

หากถามคนสูบบุหรี่ว่า “ ทำไมต้องสูบบุหรี่ ” คำตอบที่ได้รับจากบุคคลเหล่านี้เกือบร้อยเปอร์เซ็นต์ คือ “ สูบเพื่อคลายเครียด ” คำตอบนี้ทำให้คนติดบุหรี่เกิดความรู้สึกว่าบุหรี่ยังคงมีประโยชน์สำหรับตัวเขาและไม่มีเหตุผลอื่นใดที่จะสามารถทำให้เขาตัดสินใจเลิกมันได้ แต่ในความเป็นจริงนั้นบุหรี่ไม่ได้มีประโยชน์แต่อย่างใด ซ้ำยังก่อให้เกิดโทษต่อสุขภาพและระบบต่างๆในร่างกายมากมาย ทั้งต่อตัวผู้สูบโดยตรงและบุคคลรอบข้าง

กลไกการเสพติดนิโคตินจากบุหรี่

นิโคติน คือสารเคมีที่มีอยู่ตามธรรมชาติในใบยาสูบ เมื่อสูบหรือเคี้ยวสารนิโคตินจะซึมผ่านถุงลมในปอดหรือเยื่อบุช่องปากเข้าสู่กระแสเลือด และเลือดจะถูกสูบฉีดไปยังสมองภายในเวลาเพียงเจ็ดวินาที นั่นหมายความว่าภายในเวลาเพียงเจ็ดวินาทีที่ได้สูบบุหรี่ จะทำให้คนสูบรู้สึกสบายผ่อนคลายมากขึ้นซึ่งสืบเนื่องจากก่อนหน้านั้นที่มีความรู้สึกไม่สบายตึงเครียดเนื่องจากภาวะขาดนิโคตินนั่นเอง

ในการสูบบุหรี่แต่ละครั้งนิโคตินที่ได้รับจะถูกทยอยขับออกมา คนติดบุหรี่จำเป็นต้องสูบมวนถัดไปเรื่อยๆ เพื่อรักษาระดับนิโคตินให้คงอยู่และสามารถทำให้เขารู้สึกสบายผ่อนคลายไว้ได้ หากตราบใดที่ระดับนิโคตินในร่างกายลดต่ำลงผู้ติดบุหรี่จะเกิดความรู้สึกไม่สบาย/ตึงเครียด/เสี้ยนยาขึ้นมาทันที ดังนั้นการสูบบุหรี่เพื่อคลายเครียดเป็นเสมือนข้ออ้างที่ผู้สูบใช้บอกกับตัวเองเมื่อต้องการรักษาระดับนิโคตินในกระแสเลือดเท่านั้น และในบุหรี่ไม่มีสารใดๆ ที่สามารถขจัดความเครียดหรือแก้ปัญหาให้กับบุคคลนั้นได้

พิษภัยของบุหรี่

ในบุหรี่หนึ่งมวนประกอบด้วย ใบยาสูบกระดาษที่ใช้มวน และสารเคมีหลายร้อยชนิดที่ใช้ในการปรุงแต่งกลิ่นและรส เมื่อองค์ประกอบเหล่านี้เกิดการเผาไหม้ก่อให้เกิดสารเคมีมากกว่า 4,000 ชนิด ใน 250 ชนิดมีผลอันตรายต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย และมากกว่า 60 ชนิดเป็นสารก่อมะเร็ง

ภาวะเสี่ยงของโรคต่างๆ ที่เกิดจากการสูบหรือสูดควันบุหรี่

  1. โรคมะเร็ง 11 ชนิด :มะเร็งปอดมะเร็งช่องปาก มะเร็งกล่องเสียง มะเร็งหลอดอาหารส่วนต้น มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งไตมะเร็งเต้านมมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันมะเร็งตับอ่อนมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ และมะเร็งปากมดลูก
  2. โรคระบบทางเดินหายใจ : ถุงลมโป่งพอง/ปอดยืด ปอดบวม ปอดเสื่อม หอบหืดรุนแรง วัณโรค การพัฒนาปอดของทารกในครรภ์ไม่สมบูรณ์ โรคทางเดินหายใจในเด็กเล็กและบุคคลรอบข้างที่ได้รับควันบุหรี่
  3. โรคหัวใจและหลอดเลือด
  4. โรคอื่นๆ เช่น ต้อกระจกตากระดูกพรุนเบาหวาน ร่างกายทรุดโทรมเกิดโรคแทรกซ้อนได้ง่าย

เทคนิคง่ายๆ ในการอดบุหรี่ด้วยตัวเอง

1. สำรวจความพร้อมของตนเองทั้งด้านร่างกายและจิตใจ มีมาก-น้อยแค่ไหน

2. หาเป้าหมายในการเลิกให้เจอ เลิกเพื่ออะไร ?

3. สร้างกำลังใจ ความตั้งใจ มุ่งมั่นจริงจัง

4. หลีกเลี่ยง / ตัดอุปกรณ์ต่างๆ ที่ทำให้เกิดอาการอยากบุหรี่

5. หากิจกรรมอื่นๆ มาทดแทน เช่น การออกกำลังกาย

6. หากในระหว่าง 2 สัปดาห์ ถึง 1 เดือน มีอาการหงุดหงิด กระวนกระวาย อยากสูบมากให้ใช้ตัวช่วยดังนี้

  • ใช้รสเปรี้ยวจากมะนาวโดยหั่นมะนาวทั้งลุกเป็นแว่นบางๆ ใช้อม/เคี้ยว
  • ใช้น้ำเปล่าอมแล้วบ้วนทิ้ง ทำซ้ำๆ
  • ใช้สมุนไพร เช่น ชาชงหญ้าดอกขาว กานพลู
  • ไม่ควรใช้ลูกอม/หมากฝรั่งรสเมนทอลเพราะจะกระตุ้นความยากบุหรี่

7. มีวิธีการป้องกันการกลับไปสูบซ้ำ โดยให้ระลึกเสมอว่าหากมีมวนที่หนึ่งย่อมต้องมีมวนต่อไปตามมาอย่างแน่นอน รู้จักหลีกเลี่ยงและจัดการตัวกระตุ้นทั้งจากภายนอกและภายใน

  • ตัวกระตุ้นภายนอก ได้แก่ เพื่อนที่สูบบุหรี่ สถานที่ชอบไปสูบบุหรี่ อุปกรณ์ต่างๆ เช่นที่เขี่ยบุหรี่ ไฟแช็ค เป็นต้น
  • ตัวกระตุ้นภายใน ได้แก่ พฤติกรรมความเคยชิน เช่นเคยสูบบุหรี่ตอนนั่งส้วมก็ควรถือเป็นหนังสือพิมพ์ หรือวารสารเข้าไปอ่านแทนหรือสูบบุหรี่หลังทานอาหารก็ควรปรับโดยการแปรงฟัน ใช้น้ำยาบ้วนปากแทน นอกจากนั้นยังมีสภาวะทางอารมณ์ที่เป็นตัวกระตุ้นภายใน เช่น หงุดหงิด โมโห ก็ควรควบคุมอารมณ์ด้วยการผ่อนคลายอาจจะนวดผ่อนคลายหรือออกกำลังกายหรือหลีกหนีจากสถานการณ์ตรงนั้นหากไม่สบายใจก็หาที่ปรึกษาพูดคุยระบายออกมาและช่วยกันหาวิธีแก้ไข หากเบื่อ/เหงาก็ควรหากิจกรรมที่ชอบทำให้เพลิดเพลิน เป็นต้น

อ่านเพิ่มเติม:

  • โทษของบุหรี่ ที่มีผลต่อสุขภาพ และผลกระทบต่อผู้คนรอบข้าง
  • ผลกระทบควันบุหรี่มือสอง
  • ยาหยุดบุหรี่ 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
ประโยชน์ของการหยุดสูบบุหรี่
ประโยชน์ของการหยุดสูบบุหรี่

ร้อยพันประโยชน์ของการหยุดสูบบุหรี่ เราเลือกตัวท็อปมาให้คุณ

นิโคติน
นิโคติน

วิธีรับมือกับการขาดนิโคติน