Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
พญ. วรรณวนัช เสถียนธรรมมณี
เทคโนโลยีด้านสุขภาพ

​วิธีเลือกหน้ากาก N95

หน้ากาก n95 แต่ละแบบต่างกันยังไง? รู้ก่อนเลือก เพื่อสุขภาพที่ดี
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 9 ธ.ค. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 9 ธ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,419,433 คน

​วิธีเลือกหน้ากาก N95

ในช่วงที่ผ่านมาประเทศไทยประสบปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5 เกินค่ามาตรฐาน ทำให้ประชาชนต้องสวมหน้ากากป้องกันฝุ่นละออง ซึ่งมีทั้งสวมหน้ากากสีเขียวธรรมดาที่เราคุ้นเคย และหน้ากาก N95 ซึ่งถือเป็นหน้ากากที่ได้รับการแนะนำว่ามีประสิทธิภาพป้องกันฝุ่นละออง PM 2.5 ได้ดีที่สุด แต่หน้ากาก N95 ก็มีหลากหลายรูปแบบ แล้วแต่ละรูปแบบมีความแตกต่างกันอย่างไร ไปดูวิธีเลือกหน้ากาก แต่ละรูปแบบกัน

หน้ากากธรรมดา VS หน้ากาก N95

หลายคนคงทราบแล้วว่าหน้ากากธรรมดา (Face mask) ที่เราเห็นได้ทั่วไปตามโรงพยาบาลนั้นไม่สามารถป้องกันฝุ่นละอองขนาดเล็กขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน หรือ PM 2.5 ที่เรากำลังเผชิญได้ แต่บางคนอาจยังไม่ทราบว่าเพราะอะไรจึงเป็นเช่นนั้น

สาเหตุที่หน้ากากธรรมดาไม่สามารถป้องกันฝุ่นละออง PM 2.5 ได้ เนื่องจาก

  1. แผ่นกรองของหน้ากากธรรมดา มีความละเอียดไม่เพียงพอที่จะป้องกันฝุ่นละออง PM 2.5 (จากการทดสอบของหลายๆ แหล่งระบุว่า สามารถป้องกันได้ประมาณ 60-70% เท่านั้น) ขณะที่หน้ากาก N95 ผลิตจากเส้นใยพิเศษที่สามารถกรองฝุ่นละอองหรือเชื้อโรคที่มีขนาดใหญ่กว่า 0.3 ไมครอนได้ ทำให้ป้องกันฝุ่นละอองขนาด PM 2.5 ได้มีประสิทธิภาพมากกว่า โดยป้องกันได้อย่างน้อย 95%
  2. หน้ากากธรรมดา ถูกออกแบบมาเพื่อป้องกันการฟุ้งกระจายละอองจาก “ตัวผู้ใส่” เช่น ไอ จาม เชื้อโรค ไม่ให้กระจายสู่ภายนอก ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อป้องกันการสูดหายใจเข้า จึงไม่ได้ออกแบบให้ปกคลุมมิดชิด (สังเกตได้ง่ายๆ ว่าเวลาเราใส่หน้ากากธรรมดา เรายังรู้สึกว่ามีลมผ่านรอบๆ บริเวณหน้ากากได้อยู่)

ขณะที่หน้ากาก N95 จะมีการออกแบบที่ปกคลุมมิดชิดมากกว่า จึงสามารถป้องกันเชื้อโรค ฝุ่นละออง สิ่งปนเปื้อนขนาดเล็ก ไม่ให้เข้าสู่ร่างกายได้ แต่หน้ากาก N95 ก็มีให้เลือกใช้หลากหลายรูปแบบ โดยสามารถแบ่งได้เป็น 4 รูปแบบหลักๆ ดังนี้

Cup Shape

หน้ากากรุ่นคลาสสิกที่มีคนใช้กันค่อนข้างมาก หน้ากากรูปแบบนี้เป็นหน้ากากที่คงรูป ค่อนข้างแข็ง กระชับ แนบสนิทกับใบหน้า

  • ข้อดี คือ กระชับแน่นหนา สามารถป้องกันฝุ่นละลอง PM 2.5 ได้แน่นอน (หากใส่ถูกวิธี) เวลาหายใจหน้ากากจะไม่ยุบเข้าออก ไม่สัมผัสกับใบหน้าให้รู้สึกรำคาญหรือระคายเคือง
  • ข้อเสีย คือ เก็บรักษาลำบาก เพราะไม่สามารถพับเก็บได้ หน้ากากกระชับมาก อาจทำให้อึดอัด ใส่ได้ไม่นาน ทำให้หายใจค่อนข้างลำบาก ควรใส่เฉพาะเวลาที่อยู่กลางแจ้ง ต้องเผชิญฝุ่นเยอะๆ เท่านั้น หากเข้ามาภายในอาคารแล้วควรถอดออก

2-Panel Flat-fold

ลักษณะคล้ายกับ Cup Shape แต่จะเป็นแบบกึ่งคงรูป เนื้อสัมผัสจะเบากว่า

  • ข้อดี คือ เข้ากับรูปหน้าของเราได้มากกว่า ยืดหยุ่นและสวมใส่สบายกว่าแบบ Cup Shape และสามารถพับเก็บได้
  • ข้อเสีย คือ หากใส่ไม่ถูกวิธี หลวมเกินไป อาจมีช่องที่ทำให้ฝุ่นละอองเล็ดลอดเข้าไปได้ และเวลาหายใจเข้าออก อาจรู้สึกว่าหน้ากากสัมผัสกับใบหน้าเล็กน้อย ทำให้รู้สึกรำคาญหรือระคายเคืองได้

V-Flex

อีกหนึ่งรุ่นยอดฮิต (รูปร่างหน้าตาอาจจะแปลกตาสักหน่อย) เป็นหน้ากากที่ไม่ได้มีรูปร่างคงตัว ปกปิดมิดชิด สามารถโค้งรับไปกับใบหน้าได้

  • ข้อดี คือ สวมใส่สบาย ไม่บีบรัดหน้า ที่สำคัญสามารถพับเก็บได้ พกพาสะดวก
  • ข้อเสีย คือ หากใส่ไม่ถูกวิธี หลวมเกินไป อาจมีช่องที่ทำให้ฝุ่นละอองเล็ดลอดเข้าไปได้ และเนื่องจากเป็นหน้ากากที่ไม่ได้มีรูปร่างคงตัว ทำให้เวลาหายใจเข้าออก หน้ากากจะสัมผัสกับใบหน้าค่อนข้างบ่อย และมีหลายๆ รีวิวบอกว่า สำหรับสาวๆ ที่แต่งหน้าจะประสบปัญหาเครื่องสำอางเปื้อนด้านในหน้ากาก

3-Panel Flat-fold

เป็นหน้ากาก N95 อีกหนึ่งรูปแบบที่เริ่มเห็นคนใช้เยอะขึ้น และค่อนข้างมีประสิทธิภาพ โดยด้านบนเป็นวัสดุที่ทำจากผ้า โค้งรับกับรูปหน้า ตรงกลางจะแบน เป็นโครงแข็ง ด้านล่าง ทำจากผ้าคลุมไปถึงใต้คาง ช่วยในการปกปิดไม่ให้อากาศเข้า

  • ข้อดี คือ ปกปิดมิดชิด สวมใส่สบาย และเนื่องจากตรงกลางเป็นโครงแข็งทำให้เวลาหายใจจะไม่ยุบเข้า-ออก ไปสัมผัสกับใบหน้า
  • ข้อเสีย คือ ส่วนใหญ่มักมีแต่สายรัดด้านหลัง ทำให้สวมใส่ลำบาก และหากใส่ไม่ถูกวิธีอาจทำให้ฝุ่นละอองเล็ดลอดเข้าไปได้

ทั้ง 4 รูปแบบหน้ากาก N95 ที่กล่าวมานี้ ก็ยังมีรูปแบบย่อยๆ อีก นั่นคือเป็นแบบสายรัดด้านหลัง กับ แบบคล้องหู

แน่นอนว่าแบบสายรัดด้านหลังจะทำให้หน้ากากแนบกระชับกับใบหน้า ป้องกันฝุ่นละอองได้ดีกว่าแบบคล้องหู แต่ข้อเสียที่สำคัญ คือ สวมใส่และถอดลำบาก และทำให้รู้สึกอึดอัดมากกว่า

วาล์วระบายอากาศ มีไว้ทำไม?

ถือว่าเป็น Option เสริมของหน้ากาก N95 คือ บางชนิดจะมี วาล์วระบายอากาศ ติดอยู่ด้านหน้า โดยวาล์วระบายอากาศนี้ทำหน้าที่ช่วยระบายความร้อนบริเวณใบหน้า ไม่ให้ใบหน้าอบ อับชื้น จนเกินไป โดยวาล์วจะเปิดตอนที่เราหายใจออก และปิดตอนที่หายใจเข้า ทำให้มีประสิทธิภาพในการกรองอากาศเช่นเดิม แต่ระบายอากาศได้ดีกว่า

ดังนั้น หน้ากาก N95 ที่มีวาล์วระบายอากาศ อาจจสำหรับสาวๆ ที่แต่งหน้า ทำให้ไม่ต้องกลัวร้อน หรือกังวลว่าเครื่องสำอางจะเปื้อน รวมถึงคนที่ใส่แว่น เวลาหายใจเข้า-ออกก็จะไม่ประสบปัญหาแว่นเป็นฝ้าอีกด้วย 

เวลาซื้อหน้ากากอนามัย ต้องสังเกตอะไรบ้าง?

นอกจากรูปแบบของหน้ากากที่เราจะต้องเลือกพิจารณาแล้ว ยังมีองค์ประกอบอื่นๆ ที่เรามองข้ามไม่ได้ด้วย จะมีอะไรบ้างนั้นไปดูกัน

1.การได้รับการรับรองมาตรฐาน

เคยสังเกตไหมว่าหน้ากากบางอันก็เขียนว่า N95 บางอันก็เขียนว่า FFP2 หรือ P2 ซึ่งรหัสเหล่านี้คืออะไร เรามาไขข้อข้องใจกัน

จริงๆ แล้วรหัสเหล่านี้ คือ สัญลักษณ์การรับรองมาตรฐานของประเทศต่างๆ 

  • N95: เป็นการรับรองของประเทศสหรัฐอเมริกา โดยรับรองว่าหน้ากากนี้มีประสิทธิภาพในการกรอง 95% (หากเลขมากกว่านั้น เช่น N99 หมายถึง มีประสิทธิภาพในการกรอง 99%)
  • FFP2: เป็นการรับรองของฝั่งยุโรป โดยรับรองว่าหน้ากากนี้มีประสิทธิภาพในการกรอง 94% (หากเป็น FFP3 จะหมายถึง มีประสิทธิภาพในการกรอง 99%)
  • P2: เป็นการรับรองของประเทศออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ โดยรับรองว่าหน้ากากนี้มีประสิทธิภาพในการกรอง 94% (หากเป็น P3 จะหมายถึง มีประสิทธิภาพในการกรอง 99%)

ฉะนั้น ถ้าเห็นสัญลักษณ์เหล่านี้ ก็สามารถซื้อมาใช้งานได้ เพราะมีประสิทธิภาพไม่ต่างกัน

2.มีอลูมิเนียมบริเวณดั้งจมูกและฟองน้ำรองด้านใน

ลองสังเกตดูว่าหน้ากากอนามัยส่วนใหญ่จะมีอลูมิเนียมเส้นเล็กๆ คาดอยู่บริเวณดั้งจมูก ซึ่งเวลาสวมใส่เราต้องกดอลูมิเนียมให้แนบไปกับจมูกเพื่อป้องกันอากาศรั่วไหล แต่ไม่ต้องกังวลว่าจะเจ็บ เพราะส่วนใหญ่มักมีแผ่นฟองน้ำนุ่มๆ รองอยู่ด้านล่างเพื่อป้องกันการระคายเคืองอยู่แล้ว

3.เช็คเพื่อความชัวร์ว่าหน้ากากได้มาตรฐานหรือไม่

ถึงแม้เราจะอยู่หรือไม่ได้อยู่ในช่วงอากาศย่ำแย่ แต่เราจำเป็นจะต้องมีความรู้เพื่อเลือกซื้อหน้ากากอนามัยและคุณภาพควรเหมาะสมกับราคาด้วย เพราะในช่วงที่ผ่านมามีกระแสหน้ากากอนามัย N95 ปลอม แต่ก็มีอีกกระแสที่บอกว่าหน้ากาก N95 ที่บอกว่าปลอมนั้น อาจเป็นเพียงการผลิตจากโรงงานอื่น หรือโรงงานที่รับผลิตให้แบรนด์ต่างๆ นำสินค้าออกมาจำหน่ายโดยตรงเท่านั้น ซึ่งประสิทธิภาพในการป้องกันฝุ่นละอองไม่ต่างกัน

แต่สำหรับใครที่ยังไม่มั่นใจ อยากเช็คเพื่อความชัวร์ ก็ทำได้ง่ายๆ คือ

  1. ซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้ เช่น ร้านขายยา หรือห้างสรรพสินค้าต่างๆ
  2. หากหน้ากากที่ซื้อเป็นของ 3M จะสามารถเช็ค Secure Code ได้ โดยดูที่ใต้กล่อง หรือข้างกล่อง จะมี Secure Code กับ Lot Code ระบุอยู่ ให้กดเข้าไปที่  https://safeguard.3m.com/Guest#/Validation เลือกรุ่นที่ซื้อ และกรอกรหัส จากนั้นกด Validation จะรู้ทันทีว่าหน้ากากนั้นเป็นของ 3M จริงหรือเปล่า

เมื่อไหร่ควรเปลี่ยนหน้ากากอนามัย?

จริงๆ แล้วข้อแนะนำที่ดีที่สุด คือ ควรเปลี่ยนหน้ากากทุกวัน เพราะประสิทธิภาพในการป้องกันฝุ่นของหน้ากากจะลดลงตามอายุการใช้งาน รวมทั้งยังเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรคและแบคทีเรียอีกด้วย

แต่ด้วยราคาที่ค่อนข้างสูง จะให้เปลี่ยนทุกวันอาจจะกระทบกับเงินในกระเป๋า ดังนั้น เราอาจใช้วิธีสังเกตสีของหน้ากาก ว่าเปลี่ยนไปมากน้อยแค่ไหน ถ้าจากสีขาวสะอาดๆ เริ่มเปลี่ยนเป็นสีเทา ก็ถึงคราวต้องเปลี่ยนได้แล้ว (โดยส่วนใหญ่ไม่ควรใช้ซ้ำเกิน 3 วัน) หรืออีกข้อสังเกต คือ หากเรามีอาการไอ จาม บ่อยๆ หรือต้องผ่านในสถานที่ที่มีฝุ่นละอองมากๆ ก็สมควรต้องเปลี่ยนบ่อยๆ เช่นกัน 


ที่มาของข้อมูล

Qian Y et al., Performance of N95 respirators: filtration efficiency for airborne microbial and inert particles (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9487666), February 1998

Masks and N95 Respirators (https://www.fda.gov/medical-devices/personal-protective-equipment-infection-control/masks-and-n95-respirators#s3), 15 May 2018

Memorandum of Understanding Between the Food & Drug Administration/Center for Devices & Radiological Health and the Centers For Disease Control & Prevention/National Institute for Occupational Safety & Health/National Personal Protective Technology Laboratory (https://www.fda.gov/about-fda/domestic-mous/mou-225-18-006), 18 December 2017


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
คำค้นหายอดนิยมที่นำมาหน้านี้
หน้ากาก n95, n95, หน้ากาก pm2.5, n95 mask, หน้ากากn95
ดูในแอป